Các nhà khoa học xét nghiệm y tế ở Tây Phi ngày 18/9 kêu gọi chính phủ các nước tăng cường năng lực phát hiện dịch bệnh nhằm tránh một đợt bùng phát lớn khác, đồng thời cảnh báo hệ thống y tế trong khu vực đang ngày càng suy yếu.
Cảnh báo được đưa ra tại thủ đô Lomé của Togo, nơi các chuyên gia tập trung trong tuần này để thảo luận về mức độ chuẩn bị của khu vực trước các đợt bùng phát dịch bệnh và sự phụ thuộc vào vắc-xin từ các nước phương Tây.
Các nhà khoa học cho rằng các chính phủ trong khu vực cần hợp tác để tăng cường khả năng phát hiện dịch bệnh và đầu tư vào năng lực chẩn đoán, đồng thời viện dẫn những bài học từ các đợt bùng phát Ebola và COVID-19 mà khu vực này đã phải vật lộn trong thập kỷ qua.
Từ năm 2014 đến 2016, dịch Ebola đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 11.000 người trên khắp Tây Phi, phần lớn là ở Guinea, Liberia và Sierra Leone.
Ông Kossi Kabo, người đứng đầu Hiệp hội Các nhà sinh học Y tế Togo kiêm đồng chủ tịch hội nghị, cho biết: "Chúng ta cần chủ động lường trước các đợt bùng phát này". "Chúng ta không nên đợi đến khi dịch bệnh bùng phát ở đâu đó rồi mới ứng phó. Lúc đó thì đã quá muộn”.
Châu Phi nói chung vẫn phải đối mặt với nguy cơ bùng phát dịch. Loại vi-rút Bundibugyo hiếm gặp đã đã khiến hơn 3.600 người thiệt mạng trong tổng số gần 7.500 ca nhiễm tại Congo kể từ giữa tháng 5, thời điểm chính quyền Congo công bố một đợt bùng phát dịch Ebola chết người mới. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Châu Phi cho biết con số thương vong thực tế có thể cao gấp 3 lần số liệu chính thức, và đây đã là đợt bùng phát Ebola lây lan nhanh nhất trong lịch sử. Vi-rút này đã lây lan mà không bị phát hiện trong vài tuần. Bên cạnh đó, vi-rút Hantavirus cũng đã được phát hiện trên một con tàu du lịch cập cảng ở Đại Tây Dương ngoài khơi Cape Verde vào tháng 5.
Các nhà khoa học lo ngại rằng công tác duy trì hệ thống y tế đã sụt giảm trong thời gian không có một đợt dịch lớn đe dọa khu vực, khiến họ chưa sẵn sàng ứng phó trước các đợt bùng phát dịch tiềm tàng trong tương lai.
Ông Arthur Bodurie Calvin Garber, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà khoa học Xét nghiệm Y tế Sierra Leone, khuyến nghị các chính phủ cũng phải đầu tư vào con người nhiều như đối với cơ sở hạ tầng.
