Senegal đang làm nên lịch sử khi trở thành quốc gia châu Phi đầu tiên đăng cai một sự kiện Olympic, với Thế vận hội Trẻ khai mạc ngày 31/10 tại thủ đô Dakar. Tuy nhiên, trong khi khoảng 2.700 vận động viên tham gia tranh tài, nhiều người dân nước chủ nhà vẫn phải vật lộn với tình trạng thất nghiệp, giá cả leo thang và những khó khăn trong cuộc sống.
Paulina Netinan Nodjibougada, sinh viên kế toán 26 tuổi tại Dakar, hiểu rõ ý nghĩa lịch sử của Thế vận hội Trẻ đối với Senegal. Nhưng khi bản thân vẫn chật vật tìm việc làm và gia đình phải xoay xở với chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, cô khó tìm thấy sự hào hứng với sự kiện thể thao đang diễn ra trên chính quê hương mình.
"Tôi không mấy hào hứng vì có quá nhiều vấn đề. Gia đình chúng tôi có quá nhiều nỗi lo" - cô Nodjibougada chia sẻ.
Thế vận hội Trẻ là phiên bản thu nhỏ của Olympic, dành cho các vận động viên từ 14 đến 17 tuổi. Đại hội diễn ra đến ngày 13/11 tại Dakar và các thành phố lân cận, đánh dấu lần đầu tiên một sự kiện thuộc hệ thống Olympic được tổ chức tại châu Phi.
Chính quyền Senegal và các quan chức Olympic kỳ vọng đại hội sẽ tạo thêm cơ hội cho thanh niên thông qua các chương trình đào tạo và hoạt động tình nguyện. Tuy nhiên, với nhiều người trẻ, tìm kiếm một công việc và có đủ thu nhập trang trải cuộc sống vẫn là ưu tiên trước mắt.
"Tôi hiểu đây là một sự kiện lịch sử, nhưng chính phủ cũng cần nghĩ đến những người trẻ tuổi, bởi chúng tôi chiếm phần lớn dân số" - cô Nodjibougada nói.
Theo cơ quan thống kê quốc gia Senegal, khoảng 75% dân số nước này dưới 35 tuổi. Tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên ở mức khoảng 23%, trong khi phần lớn những người có việc làm hoạt động trong khu vực kinh tế phi chính thức. Không chỉ những người đang tìm việc, ngay cả các gia đình có nguồn thu nhập cũng phải đối mặt với sức ép ngày càng lớn từ giá cả leo thang.
Momar Assane Diouf, doanh nhân 33 tuổi và là một trong những người khởi xướng chiến dịch vận động giá cả hợp lý, hiện phải làm nhiều công việc để nuôi sống gia đình. Chi phí điện, thực phẩm và đồ dùng học tập cho cô con gái 8 tuổi của anh đều tăng, khiến việc cân đối chi tiêu trở nên khó khăn hơn.
"Cuộc sống rất khó khăn đối với tất cả người dân Senegal. Giá cả quá cao, trong khi chất lượng cuộc sống không được bảo đảm" - anh Diouf nói.
Chỉ trong vài tháng, giá thịt tại Senegal đã tăng từ khoảng 3.000 franc CFA (5 USD) lên 5.500 franc CFA (9 USD) mỗi kg. Tháng 8, chính phủ tăng giá xăng và dầu diesel, với lý do không còn khả năng bù đắp toàn bộ mức tăng của giá dầu thế giới.
Trong khi đó, khả năng hỗ trợ người dân của Chính phủ Senegal bị hạn chế bởi gánh nặng nợ công. Một cuộc kiểm toán năm ngoái phát hiện hàng tỷ USD khoản vay không được chính quyền tiền nhiệm công khai. Senegal hiện tìm kiếm khoản vay 2,2 tỷ USD từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), đi kèm yêu cầu kiềm chế chi tiêu.
Những khó khăn kinh tế đã nhiều lần dẫn đến biểu tình. Tháng 2, một sinh viên thiệt mạng trong vụ bất ổn liên quan đến việc chậm chi trả hỗ trợ tài chính tại Đại học Cheikh Anta Diop ở Dakar. Đến tháng 4, người lao động tiếp tục xuống đường yêu cầu cải thiện điều kiện làm việc và giảm gánh nặng chi phí sinh hoạt.
Trong bối cảnh đó, kinh phí tổ chức Thế vận hội Trẻ trở thành chủ đề gây tranh luận. Chính phủ Senegal cam kết chi 36 tỷ franc CFA (khoảng 60 triệu USD) cho đại hội, trong đó 11,3 tỷ franc CFA (19 triệu USD) dành để cải tạo các địa điểm thi đấu.
Một khoản đóng góp trị giá 500 triệu franc CFA (856.000 USD), được công bố thông qua một quỹ của phu nhân Tổng thống nhằm mua vé cho thanh niên có hoàn cảnh khó khăn, cũng làm dấy lên câu hỏi về nguồn tiền và liệu khoản kinh phí này có nên được dành cho những nhu cầu cấp thiết hơn. Nhà chức trách sau đó giải thích số tiền đến từ các nhà tài trợ, không phải ngân sách nhà nước, nhưng những người chỉ trích vẫn yêu cầu minh bạch hơn về các bên đóng góp.
Tổng thống Bassirou Diomaye Faye bảo vệ việc tổ chức đại hội, nhấn mạnh những lợi ích kinh tế như nâng cấp cơ sở hạ tầng, tạo hợp đồng cho doanh nghiệp trong nước và đào tạo thanh niên. Các đối tác quốc tế cùng Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) cũng tham gia hỗ trợ tài chính cho sự kiện.
Dù vậy, tại khu Medina, một khu dân cư lao động ở Dakar có địa điểm tổ chức thi đấu, công tác chuẩn bị đại hội lại đang ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của một số người dân.
Anh Mamadou Wadji, 37 tuổi, đứng đầu một hợp tác xã sản xuất giày dép. Các thành viên hợp tác xã vốn buôn bán tại khu chợ đông khách cạnh sân vận động Iba Mar Diop, nhưng phải chuyển đến một tòa nhà trường học chưa hoàn thiện để phục vụ kế hoạch tổ chức đại hội.
Theo Wadji, trung tâm sản xuất đồ da mà chính quyền hứa bố trí cho họ vẫn chưa sẵn sàng, trong khi doanh thu giảm do khách hàng khó tìm đến địa điểm mới. Cùng lúc, khoản tiền anh cần để trang trải sinh hoạt gia đình mỗi ngày đã tăng từ khoảng 5.000 lên 10.000 franc CFA.
"Chúng tôi không thể đến sân vận động xem thi đấu khi gia đình còn đang chờ chúng tôi mang thức ăn về nhà" - anh Wadji nói.
Công tác chuẩn bị Thế vận hội Trẻ đã giúp một số tuyến đường tại Dakar được sửa chữa, nhưng cũng kéo theo việc đóng đường và bố trí làn giao thông riêng quanh các địa điểm thi đấu, gây bất tiện cho người dân.
Vé xem thi đấu có giá khởi điểm 1.000 franc CFA (khoảng 1,70 USD), trong khi ban tổ chức bố trí các khu vực cổ vũ miễn phí. Tuy nhiên, đối với những người phải lao động hằng ngày để kiếm sống, việc tham gia các hoạt động của đại hội còn đồng nghĩa với việc phải dành thời gian lẽ ra được sử dụng để tạo thu nhập.
Với Diouf, người đang phải làm nhiều công việc để nuôi gia đình, Thế vận hội Trẻ vẫn là sự kiện đáng mong đợi. Anh hy vọng đại hội sẽ thành công và mang đến cho thanh niên Senegal những khoảnh khắc tạm quên khó khăn thường nhật, nhưng không cho rằng hai tuần lễ hội thể thao có thể giải quyết cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt.
"Cuộc sống đang đắt đỏ. Nó sẽ vẫn đắt đỏ trong thời gian diễn ra đại hội và tiếp tục đắt đỏ sau khi đại hội kết thúc" - anh Diouf nói.
