Thành phố Quảng Ninh hôm nay là kết tinh của một hành trình phát triển bền bỉ, được kiến tạo bằng tầm nhìn dài hạn, khát vọng đổi mới và những bước đi chiến lược suốt nhiều nhiệm kỳ. Đằng sau dấu mốc lịch sử ấy không chỉ là những tiêu chí đô thị được hoàn thiện, mà còn là một nền kinh tế liên tục tăng trưởng ở nhóm dẫn đầu cả nước. Trong hành trình ấy, mục tiêu tăng trưởng 2 con số đã vượt lên ý nghĩa của một chỉ tiêu kinh tế, trở thành "mệnh lệnh phát triển", khẳng định vị thế và sức cạnh tranh của Quảng Ninh trong kỷ nguyên mới.
Nếu như trước đây, Quảng Ninh được biết đến là "thủ phủ" của ngành Than với nền kinh tế phụ thuộc chủ yếu vào khai thác tài nguyên, thì hơn một thập niên qua, địa phương đã tạo nên một cuộc chuyển mình mạnh mẽ khi kiên trì theo đuổi chiến lược chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ "nâu" sang "xanh". Đây không chỉ là một quyết sách kinh tế, mà còn là sự thay đổi căn bản trong tư duy phát triển, đặt mục tiêu tăng trưởng bền vững, chất lượng và bao trùm lên trên những lợi ích trước mắt.
Từ Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV đến nay, liên tiếp 3 nhiệm kỳ Quảng Ninh luôn nhất quán quan điểm lấy cải cách thể chế, đầu tư hạ tầng chiến lược, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao làm những đột phá chiến lược. Cùng với đó là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ nền kinh tế dựa vào khai thác tài nguyên sang phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo, dịch vụ chất lượng cao, du lịch, logistics, kinh tế biển, kinh tế số và đổi mới sáng tạo.
Chính sự kiên định ấy đã tạo nên một nền tảng tăng trưởng bền vững hiếm có. Nếu giai đoạn 2011-2015, tốc độ tăng trưởng GRDP của Quảng Ninh duy trì bình quân khoảng 9%/năm, thì giai đoạn 2016-2020 đã vượt mốc 10%/năm, luôn thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Đáng chú ý, ngay cả trong những năm chịu tác động nặng nề của đại dịch Covid-19, Quảng Ninh vẫn duy trì tăng trưởng dương, bảo đảm các cân đối lớn của địa phương và tạo dư địa cho giai đoạn phục hồi sau dịch.
Những kết quả đó không đến từ lợi thế tự nhiên, mà từ sự chủ động kiến tạo của chính quyền. Quảng Ninh là địa phương đầu tiên trong cả nước mạnh dạn triển khai nhiều mô hình đổi mới về tổ chức bộ máy, cải cách hành chính, xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số, trung tâm phục vụ hành chính công, mô hình "một cửa", "một cửa liên thông" hiện đại. Nhiều chủ trương khi đó còn mang tính thí điểm, nhưng sau này đã được Trung ương tổng kết, nhân rộng trên phạm vi cả nước.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia kinh tế, điều tạo nên khác biệt của Quảng Ninh không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng cao, mà ở khả năng liên tục tạo lập các động lực tăng trưởng mới. Trong khi nhiều địa phương vẫn phụ thuộc vào một vài ngành kinh tế chủ lực, Quảng Ninh đã chủ động đa dạng hóa các trụ cột phát triển. Từ than và điện, tỉnh từng bước chuyển sang lấy công nghiệp chế biến, chế tạo, dịch vụ, du lịch, logistics, cảng biển, kinh tế số và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng dài hạn. Điều này giúp nền kinh tế có sức chống chịu tốt hơn trước những biến động của thị trường thế giới.
Một trong những dấu ấn nổi bật là chiến lược phát triển hạ tầng đồng bộ với quan điểm "đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư". Chỉ trong hơn một thập niên, Quảng Ninh đã hình thành hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại bậc nhất cả nước với mạng lưới cao tốc kết nối liên hoàn, Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long, hệ thống cảng biển nước sâu, các khu công nghiệp, khu kinh tế ven biển và nhiều công trình động lực khác. Hạ tầng được đầu tư đồng bộ góp phần mở rộng không gian phát triển và cải thiện khả năng thu hút đầu tư trong và ngoài nước.
Song song với phát triển hạ tầng, trong suốt nhiều năm liền Quảng Ninh tiếp tục nằm trong nhóm dẫn đầu ở nhiều chỉ số phản ánh chất lượng điều hành như PCI, PAR Index, SIPAS... trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Những kết quả này phản ánh sự chuyển biến thực chất trong chất lượng điều hành của chính quyền các cấp, đồng thời tạo dựng niềm tin đối với cộng đồng doanh nghiệp.
Bước sang nhiệm kỳ 2025-2030, khi cả nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Quảng Ninh tiếp tục xác định mục tiêu tăng trưởng 2 con số là yêu cầu xuyên suốt trong điều hành phát triển kinh tế - xã hội. Đây không còn đơn thuần là một chỉ tiêu về GRDP, mà đã trở thành yêu cầu chiến lược nhằm tạo thêm dư địa phát triển, nâng cao quy mô nền kinh tế và củng cố các nguồn lực cho đầu tư phát triển.
Trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ, GRDP của tỉnh tăng 11,89% cao nhất cả nước, quy mô nền kinh tế đạt trên 368.445 tỷ đồng, gấp nhiều lần so với hơn một thập niên trước. Thu ngân sách nhà nước đạt khoảng 84.500 tỷ đồng, trong đó thu nội địa hơn 68.150 tỷ đồng. Những con số ấy không chỉ phản ánh quy mô tăng trưởng, mà còn cho thấy chất lượng và sức chống chịu của nền kinh tế đã được nâng lên rõ rệt.
Bước vào năm 2026, tỉnh tiếp tục đặt mục tiêu tăng trưởng trên 13% - một mục tiêu đầy thách thức, nhưng cũng thể hiện quyết tâm chính trị rất cao. Đồng chí Bùi Văn Khắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, nhấn mạnh: Để hiện thực hóa mục tiêu này, Quảng Ninh không chỉ khai thác hiệu quả các động lực truyền thống như công nghiệp, du lịch, dịch vụ, xuất nhập khẩu, mà còn tập trung khơi thông các động lực mới từ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế số, kinh tế biển, công nghiệp công nghệ cao và khu kinh tế số, tri thức tự do đang được nghiên cứu hình thành. Đây được xem là bước chuẩn bị chiến lược cho giai đoạn phát triển tiếp theo, khi Quảng Ninh trở thành thành phố với một nền kinh tế hiện đại, xanh và có sức cạnh tranh quốc tế.
Nếu giai đoạn trước, tăng trưởng 2 con số là động lực để Quảng Ninh bứt phá, thì ở vị thế mới của một thành phố, đây tiếp tục là yêu cầu mang tính chiến lược để giữ vững vai trò cực tăng trưởng của quốc gia.
Điều đó cũng đồng nghĩa với việc thành phố Quảng Ninh không còn phát triển theo tư duy mở rộng quy mô đơn thuần, mà phải chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây cũng là định hướng lớn được đặt ra tại Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Trong các chương trình hành động của Quảng Ninh, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực tăng trưởng mới. Những định hướng như xây dựng Khu kinh tế số và tri thức tự do Quảng Ninh, phát triển các ngành công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), logistics thông minh, kinh tế biển xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số... đang mở ra một không gian phát triển hoàn toàn mới, phù hợp với vị thế của thành phố.
Cùng với đó, Quảng Ninh tiếp tục coi khu vực kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng. Chính quyền địa phương không chỉ đồng hành cùng doanh nghiệp trong cải cách thủ tục hành chính, mà còn thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số, đổi mới công nghệ, hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo và hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có sức lan tỏa trong toàn nền kinh tế.
Nhiều doanh nghiệp đánh giá, điều tạo nên sức hấp dẫn của Quảng Ninh không chỉ là hệ thống hạ tầng hiện đại, mà còn là một chính quyền luôn lắng nghe, đồng hành và chủ động tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Chính môi trường đầu tư minh bạch, ổn định ấy đã tạo niềm tin để doanh nghiệp tiếp tục mở rộng sản xuất, đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp chế biến, chế tạo và dịch vụ hiện đại.
Đồng chí Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, nhiều lần nhấn mạnh rằng, tăng trưởng 2 con số không phải là mục tiêu nhất thời, mà là yêu cầu để tạo nguồn lực đầu tư cho tương lai, nâng cao chất lượng sống của người dân và khẳng định vị thế của thành phố Quảng Ninh trong mạng lưới đô thị quốc gia và khu vực.
Con đường phía trước chắc chắn sẽ còn nhiều thách thức khi cạnh tranh giữa các địa phương ngày càng quyết liệt, yêu cầu về tăng trưởng xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững ngày càng cao. Tuy nhiên, với nền tảng đã được tạo dựng từ nhiều nhiệm kỳ, cùng khát vọng đổi mới không ngừng, sự đồng thuận của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và hơn 1,5 triệu người dân, Quảng Ninh có đủ cơ sở để tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao, tạo lập những giá trị phát triển mới và khẳng định vai trò là một trong những cực tăng trưởng năng động hàng đầu của đất nước.
Bước vào chặng đường mới với tầm vóc mới là thành phố, Quảng Ninh không khởi đầu từ một điểm xuất phát mới, mà đang tiếp nối thành quả của nhiều nhiệm kỳ bằng một tầm nhìn phát triển dài hạn. Nền móng ấy được tạo dựng từ tư duy đổi mới, từ những quyết sách chiến lược và từ "mệnh lệnh phát triển" mang tên tăng trưởng 2 con số - động lực để Quảng Ninh tiếp tục bứt phá, khẳng định vai trò cực tăng trưởng hàng đầu của vùng Bắc Bộ và của cả nước.
Thực hiện: MINH THU
Trình bày: ĐỖ QUANG
