Là vùng đất cổ với nhiều dân tộc cùng sinh sống, mỗi dân tộc lại có những nét văn hóa rất riêng, Quảng Ninh sở hữu kho tàng văn hoá phi vật thể phong phú, đa dạng, cần được phân loại, hệ thống hoá xây dựng cơ sở dữ liệu để phục vụ khai thác.

Đồn Đen, nơi diễn ra nhiều trận đánh ác liệt của quân và dân ta tiến tới giải phóng Đầm Hà là di tích lịch sử, điểm tham quan, đồng thời là địa chỉ đỏ nhắc nhở thế hệ trẻ về một thời cha ông đã chiến đấu anh dũng trên mảnh đất này.

Từ những đảo đá, hang động kỳ vĩ trên vịnh Hạ Long đến dấu tích linh thiêng trên non thiêng Yên Tử, các di sản, di tích, danh thắng của Quảng Ninh đều lưu giữ những câu chuyện về thiên nhiên, lịch sử và văn hóa của vùng đất.

Trong dòng chảy phát triển kinh tế xã hội và văn hoá, vùng đất Quảng Ninh không chỉ được biết đến với tốc độ tăng trưởng cao, mà ở đó còn có con người hào sảng và hệ thống dầy đặc những di sản vật thể, phi vật thể giá trị, viết nên bản sắc Quàng Ninh qua các thời kỳ.

Đi xuyên đêm thu, theo những bậc đá rêu phong lên đỉnh Yên Tử, hàng nghìn người đã đón bình minh Quốc khánh bằng tiếng Quốc ca giữa Chùa Đồng dịp 2/9 vừa qua. Nhưng độ cao 1.068m dường như chưa phải đích cuối. Bởi với mỗi người, Yên Tử lại mở ra một cách chinh phục khác, từ vượt dốc núi đến vượt qua giới hạn của chính mình.

Giữa Vịnh Hạ Long, những khối núi đá vôi tưởng như bất động vẫn lưu giữ dấu tích của biển cổ và những vận động địa chất diễn ra qua hàng triệu năm. Nước len qua từng khe đá, cùng thời gian, góp phần tạo nên những hình thái địa chất đặc trưng của Hạ Long. Trong đó, Thiên Cung và Đầu Gỗ là hai không gian đặc biệt, ẩn sâu hơn là một câu chuyện về sự hình thành của cảnh quan Hạ Long được thiên nhiên ghi lại bằng một thứ ngôn ngữ không lời - ngôn ngữ của đá.

Luật Di sản văn hóa (sửa đổi) được Quốc hội thông qua ngày 23/11/2024, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, với nhiều quy định mới nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho công tác bảo vệ và phát huy giá trị di sản. Với Quảng Ninh - vùng đất hội tụ nhiều giá trị tự nhiên, lịch sử, văn hóa và tâm linh - việc triển khai Luật không chỉ góp phần gìn giữ di sản, mà còn mở ra cơ hội để biến những giá trị ấy thành nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Yên Tử đang bước vào mùa thu, một trong những thời điểm đẹp nhất trong năm. Bên cạnh cảnh sắc thiên nhiên hấp dẫn, nhiều trải nghiệm mới được đưa vào phục vụ du khách, góp phần tạo thêm sức hút cho Yên Tử ngoài mùa lễ hội xuân.

Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống, các địa phương ở Quảng Ninh đang chú trọng tạo điều kiện để di sản được trao truyền, phát huy và thích ứng với đời sống hiện đại. Những cách làm thiết thực đang góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa từ cộng đồng, để di sản tiếp tục có sức sống qua các thế hệ.

Một hành trình được viết nên bởi đá và nước. Nước len sâu vào lòng núi, bào mòn và hòa tan đá, hình thành những khoang hang, tạo nên từng lớp thạch nhũ và lưu lại dấu tích của những lần biển tiến, biển rút. Những khối đá nhô lên giữa mặt vịnh, tạo thành những vách núi, vòm hang và hình thù kỳ vĩ; trong đó, mỗi đường phân lớp, mỗi khe nứt đều mang dấu ấn của thời gian. Đó không chỉ là vẻ đẹp của hình khối, mà còn là sự giao hòa giữa địa chất, cảnh quan và hệ sinh thái, tạo nên một không gian biển đảo giàu giá trị, còn lưu giữ nhiều nét nguyên sơ.

Ngày 12/7/2025, tại Kỳ họp lần thứ 47 của Ủy ban Di sản thế giới tổ chức ở Paris (Pháp), UNESCO đã chính thức ghi danh Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản Văn hóa thế giới.

Quảng Ninh không chỉ sở hữu những di sản đặc sắc, mà còn nằm trong hai không gian di sản thế giới liên tỉnh. Từ biển đảo Hạ Long - Cát Bà tới mạch nguồn Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc, những giá trị chung đang mở cơ hội để thành phố mới trở thành điểm nối, kéo dài hành trình du khách tới các miền di sản kế cận.

Đưa thợ mỏ về với các “địa chỉ đỏ” không đơn thuần là hành trình tham quan du lịch, mà là nhịp cầu kết nối các thế hệ thợ mỏ với lịch sử hào hùng, qua đó khơi dậy niềm tự hào và tinh thần “Kỷ luật - Đồng tâm”, hun đúc lý tưởng cách mạng, bồi dưỡng ý chí phấn đấu cho công nhân mỏ.

Chiều 22/8, phường Móng Cái 2 tổ chức bế mạc lớp truyền dạy di sản văn hóa phi vật thể Hát nhà tơ - Hát cửa đình năm 2026.

Trên nền tảng hệ thống di sản thiên nhiên, văn hóa và lịch sử đặc sắc, Quảng Ninh kiên định phát triển kinh tế di sản gắn với công nghiệp văn hóa, đổi mới sáng tạo và du lịch trải nghiệm, từng bước chuyển hóa tiềm năng thành động lực tăng trưởng mới, kiến tạo bản sắc riêng và nâng cao sức cạnh tranh trong hành trình xây dựng thành phố.