Khai hội đình - nghè Cẩm Hải năm 2026  

Ngày 14/7 (tức ngày 1/6 âm lịch), tại đình Cẩm Hải, xã Hải Hòa tổ chức khai hội đình - nghè Cẩm Hải năm Bính Ngọ 2026.

Theo các đạo sắc phong, tư liệu Hán Nôm còn được lưu giữ cùng những câu chuyện truyền lại trong dân gian, nguồn gốc cộng đồng cư dân Cẩm Hải gắn bó mật thiết với vùng Trà Cổ, Tràng Vĩ (TP Móng Cái) và xa hơn là vùng Trà Phương, Cổ Trai thuộc huyện Kiến Thụy (TP Hải Phòng) trước đây.

Tương truyền hơn 600 năm trước, có 12 gia đình làm nghề chài lưới ở Hải Phòng giong thuyền về phương Bắc lập nghiệp. Đến vùng biển Móng Cái, họ gặp một cơn bão lớn, thuyền trôi dạt vào vùng đất hoang vu không có bóng người, chỉ có cây với trời, biển. Trước những khó khăn của buổi đầu mở đất, 6 gia đình trong đoàn quyết định quay về, 6 gia đình còn lại quyết tâm bám trụ, chung sức khai phá, lao động sản xuất và từng bước hình thành làng chài Trà Cổ. Các thế hệ cư dân đã đoàn kết, cần cù lao động, chinh phục thiên nhiên, phát triển nghề biển, dựng xây làng xóm và bảo vệ quê hương.

Năm 1979, trước những biến động của chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc, một bộ phận nhân dân từ Trà Cổ (Móng Cái) đã di cư đến vùng đất mới về xã Văn Châu (huyện Vân Đồn) sau đổi thành xã Cẩm Hải (TP Cẩm Phả) trước đây, nay là thôn Cẩm Hải (xã Hải Hòa). Với ý thức gìn giữ nguồn cội, khi các bậc tiền nhân qua đời, nhân dân tưởng nhớ công lao, lập nơi thờ phụng và suy tôn làm Thành hoàng làng. Năm 1980, đình làng Cẩm Hải được người dân góp tiền, góp công xây dựng.

Đình Cẩm Hải thờ sáu vị Thành hoàng gồm: Nhân Minh Đại Vương tôn thần, Huyền Quốc Lã Thái úy Đại Vương tôn thần, Không Lộ Giác Hải Đại Vương tôn thần, Ngọc Sơn Chấn Hải Đại Vương tôn thần, Bạch Điểm Tước Đại Vương tôn thần và Quảng Trạch Đại Vương tôn thần.

Lễ hội đình - nghè Cẩm Hải được tổ chức vào các ngày 30/5, 1 và 2/6 âm lịch hằng năm gồm phần lễ và phần hội. Phần lễ được tiến hành trang nghiêm, thành kính, với các nghi thức truyền thống tưởng nhớ sáu vị Thành hoàng: Nghi thức rước kiệu từ đình ra nghè và ngược lại; lễ yên vị; lễ kéo cờ; lễ đại tế cho toàn dân....

Phần hội diễn ra trong không khí vui tươi với các trò chơi dân gian như: Bịt mắt bắt vịt, kéo co, đua thuyền truyền thống; trao giải thưởng “Ông Voi” và ra mắt các gia đình Cai đám kế nhiệm khóa mới...

Một nét văn hóa đặc sắc của lễ hội là tục lựa chọn sáu ông Cai đám thay mặt dân làng phụng sự sáu vị Thành hoàng trong một khóa lễ. Đây không chỉ là một nghi thức tín ngưỡng mà còn thể hiện ý thức tự rèn luyện, giữ gìn nếp sống gia đình, đạo đức cộng đồng và sự thành kính đối với các bậc tiền nhân.

Những người được lựa chọn phải là người có uy tín, gia đình hòa thuận, gương mẫu chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và có tinh thần trách nhiệm đối với công việc chung. Các ông Cai đám có trách nhiệm chăm sóc “Ông Voi” thực hiện những quy định truyền thống về sinh hoạt, ứng xử và lễ nghi trong suốt thời gian đảm nhiệm.

Những “Ông Voi” này sẽ được rước ra đình chầu Thành Hoàng vào ngày lễ hội với ý nghĩa tượng trưng cho các vị Thành hoàng cưỡi voi đi chinh chiến và làm nhiệm vụ tuần tra, kiểm tra trên khu vực lãnh thổ. Đồng thời cũng động viên nhân dân hăng hái chăn nuôi sản xuất để có cuộc sống no ấm. 

Cụm di tích lịch sử đình - nghè Cẩm Hải được UBND tỉnh Quảng Ninh công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh năm 2019. Lễ hội đình - nghè Cẩm Hải là một sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng truyền thống có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống tinh thần của nhân dân thôn Cẩm Hải (xã Hải Hòa) và nhân dân khu Hạ Long 1 (đặc khu Vân Đồn). Lễ hội được tổ chức hằng năm nhằm tưởng nhớ, tri ân công đức của 6 vị Thành hoàng làng; đồng thời thể hiện đạo lý tốt đẹp “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ người trồng cây” của dân tộc Việt Nam.