Những quyết sách làm nên Quảng Ninh hôm nay

Người Nga có câu ngạn ngữ "Thắng lợi không phải tự nhiên mà đến". Với Quảng Ninh, thành công của hôm nay cũng không phải kết quả của những lợi thế sẵn có hay sự ưu ái của thiên nhiên. Đó là thành quả của một quá trình đổi mới tư duy phát triển, của bản lĩnh dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và trên hết là những quyết sách đúng đắn, mang tầm nhìn chiến lược, được kiên trì thực hiện qua nhiều nhiệm kỳ.

Nhìn lại chặng đường hơn một thập kỷ qua, có thể thấy mỗi bước phát triển của Quảng Ninh đều gắn với những quyết sách có tính đột phá. Một trong những quyết sách quan trọng mở đường cho sự phát triển của tỉnh chính là đổi mới tư duy về quy hoạch. Quảng Ninh là tỉnh đầu tiên trong cả nước đã báo cáo và được Thủ tướng Chính phủ đồng ý cho thuê đơn vị tư vấn nước ngoài lập các quy hoạch chiến lược của tỉnh. Ở thời điểm đó, đây là quyết định chưa từng có tiền lệ đối với một địa phương. Nhiều ý kiến khi đó còn băn khoăn về tính khả thi cũng như hiệu quả của cách làm mới. Nhưng các đồng chí lãnh đạo tỉnh xác định, muốn tạo ra một bước phát triển đột phá thì trước hết phải thay đổi tư duy quy hoạch. Quy hoạch không thể chỉ là công cụ quản lý, mà phải trở thành "kim chỉ nam" dẫn dắt mọi quyết sách phát triển trong tương lai.

Chính từ tư duy ấy, Quảng Ninh đã lựa chọn cách tiếp cận hoàn toàn mới là định vị lại vai trò của tỉnh trong chuỗi giá trị quốc gia và quốc tế, xác lập mô hình phát triển dựa trên lợi thế cạnh tranh thay vì chỉ dựa vào tài nguyên thiên nhiên. Trong bài viết đầu Xuân đăng trên Báo Quảng Ninh ngày 1/1/2015, nguyên Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, khi đó là Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh, đã khái quát tư duy ấy bằng một thông điệp:

Chúng ta hãy định vị lại Quảng Ninh trong chuỗi giá trị quốc tế và quốc gia với triết lý phát triển dựa vào 3 trụ cột là Con người - Thiên nhiên - Văn hóa để phát triển "xanh", dựa vào kinh tế tri thức, khoa học công nghệ, danh lam thắng cảnh, văn hóa, truyền thống lịch sử... để phát triển công nghiệp dịch vụ, công ngiệp văn hóa, công nghiệp giải trí trên nền tảng công nghiệp sáng tạo được tổ chức sản xuất ở trình độ cao. Hãy hòa mình trong không gian phát triển "Một tâm - hai tuyến - đa chiều - hai mũi đột phá", dựa vào nguồn lực bên trong là chiến lược cơ bản; lâu dài và không thể thiếu được nguồn lực bên ngoài vì nó là quan trọng và đột phá.

Nhìn lại hôm nay có thể thấy, đó không chỉ là một tầm nhìn phát triển mà còn là "bản thiết kế" cho toàn bộ hành trình đổi mới của Quảng Ninh trong hơn một thập kỷ qua. Từ định hướng ấy, hàng loạt quyết sách lớn được hình thành và triển khai đồng bộ, từ chuyển đổi mô hình tăng trưởng "nâu" sang "xanh", tổ chức lại không gian phát triển, đầu tư hạ tầng giao thông chiến lược đến cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư và xây dựng chính quyền kiến tạo.

PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, từng nhận định rằng điều làm nên sự khác biệt của Quảng Ninh không phải địa phương có nhiều lợi thế hơn nơi khác, mà là biết biến quy hoạch thành công cụ dẫn dắt phát triển. Thành công lớn nhất của Quảng Ninh là đã xây dựng được một mô hình phát triển mới, trong đó mọi quyết sách đều hướng tới mục tiêu dài hạn thay vì chạy theo lợi ích trước mắt.

Từ nền tảng các quy hoạch chiến lược, Quảng Ninh kiên trì tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình "một tâm, hai tuyến đa chiều, hai mũi đột phá, ba vùng động lực"; tập trung nguồn lực đầu tư đồng bộ kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông chiến lược. Hệ thống cao tốc, cảng biển, cảng hàng không được hình thành đã phá vỡ thế "ốc đảo" của một địa phương nằm ở địa đầu Đông Bắc. Đặc biệt sau khi khánh thành và đưa vào khai thác cao tốc Vân Đồn - Móng Cái, đường ven biển Hạ Long - Cẩm Phả tạo ra bước đột phá trong tư duy tổ chức lại không gian phát triển. Không gian kinh tế được mở rộng, liên kết nội vùng và liên kết vùng được tăng cường, tạo điều kiện phát huy hiệu quả lợi thế của từng địa phương trong tỉnh cũng như vai trò cửa ngõ kết nối Việt Nam với ASEAN và Trung Quốc.

Nếu quy hoạch được ví như "bản thiết kế" cho tương lai, thì cải cách hành chính và cải thiện môi trường đầu tư chính là động lực để hiện thực hóa bản thiết kế ấy. Còn nhớ sau Đại hội X của Đảng, nền kinh tế trong nước rơi vào tình trạng thoái trào do sự suy thoái chung của kinh tế thế giới. Sự co cụm trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp, nhà đầu tư là một hiện thực. Trong bối cảnh ảm đạm đó, có một Quảng Ninh năng động, thổi bùng lên bằng những khát vọng mới. Đó là lần đầu tiên tỉnh tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư quy mô tầm cỡ quốc gia và quốc tế với sự tham gia của hơn 500 nhà đầu tư trong và ngoài nước; xây dựng Đề án phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh; xây dựng Đề án thành lập Khu kinh tế đặc biệt Vân Đồn tham vấn ý kiến các bộ, ngành Trung ương, các chuyên gia, học giả, nhà khoa học trong và ngoài nước, nhân dân toàn tỉnh…

Từ những quyết sách tiên phong ấy, Quảng Ninh từng bước hình thành một môi trường đầu tư minh bạch, cạnh tranh và thân thiện. Phương châm "Hiệu quả của doanh nghiệp là thành công của tỉnh" đến nay trở thành triết lý hành động xuyên suốt. Các cuộc gặp gỡ, đối thoại, đồng hành cùng doanh nghiệp, nhà đầu tư được duy trì thường xuyên; nhiều cơ chế hỗ trợ được hoàn thiện. Đặc biệt, việc mạnh dạn trao quyền cho cộng đồng nhà đầu tư, doanh nghiệp “đo lường”, đánh giá khách quan, độc lập thông qua phiếu điều tra, khảo sát mức độ tín nhiệm đối với bộ máy chính quyền điều hành cấp cơ sở như DDCI, Par index, Sipas, DGI, ICT... chính là văn hóa đồng hành cùng nhà đầu tư, doanh nghiệp, làm cho tinh thần phục vụ người dân và doanh nghiệp trở thành lẽ tự nhiên, bổn phận, trách nhiệm của mỗi cán bộ, công chức, tạo nên những không gian mở, thân thiện, tăng độ tương tác giữa chính quyền và người dân, nhà đầu tư, doanh nghiệp.

Mỗi giai đoạn phát triển đều đặt ra những yêu cầu mới, những thách thức mới và đòi hỏi những quyết sách phù hợp. Với Quảng Ninh, thành công của hôm nay không chỉ được tạo dựng từ những lợi thế sẵn có, mà trước hết đến từ việc tỉnh đã lựa chọn đúng hướng đi và kiên trì theo đuổi con đường đã chọn. Đó là con đường phát triển dựa trên tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn và sự chủ động tạo lập những lợi thế cạnh tranh mới thay vì chỉ khai thác những lợi thế tự nhiên.

Hơn một thập kỷ qua, những quyết sách lớn của tỉnh đã tạo nên sức mạnh cộng hưởng, làm thay đổi căn bản diện mạo kinh tế - xã hội và phương thức quản trị địa phương. Quy hoạch mở ra không gian phát triển mới; chuyển đổi mô hình tăng trưởng tạo động lực cho nền kinh tế phát triển theo hướng xanh, bền vững; cải cách hành chính xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ người dân và doanh nghiệp; cải thiện môi trường đầu tư khơi thông nguồn lực xã hội, thu hút các nhà đầu tư chiến lược.

Quảng Ninh hôm nay hiện đại, quy củ, ngăn nắp, sạch sẽ, là nơi giao thoa vẻ đẹp thiên nhiên, con người, văn hóa trong xu thế hội nhập và phát triển. Đô thị xanh, sạch đẹp, nông thôn, miền núi, hải đảo là những miền quê đáng sống. Kinh tế - xã hội phát triển đột phá, đạt được những thành tựu toàn diện, là một địa phương luôn nằm trong top dẫn đầu của cả nước, với mức tăng trưởng GRDP nhiều năm liền tăng trưởng 2 con số. Cơ cấu kinh tế cũng đang chuyển dần từ khai thác tài nguyên sang công nghiệp chế biến, chế tạo, dịch vụ, du lịch, logistics, kinh tế biển, kinh tế số và tăng trưởng xanh. Các chỉ số đo lường chất lượng cải cách hành chính, năng lực cạnh tranh như PCI, PAR INDEX, SIPAS liên tiếp đứng đầu và duy trì trong nhóm dẫn đầu cả nước, khẳng định chất lượng điều hành và sức hấp dẫn của môi trường đầu tư Quảng Ninh. Hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng đô thị, hạ tầng giao thông lột xác ngoạn mục. Từ địa bàn không đường cao tốc, không sân bay, không cảng biển quốc tế trở thành một địa phương hội tụ đủ những yêu cầu về hạ tầng giao thông hiện đại nhất, hiện thực hóa những ý tưởng, khát vọng lớn trở thành một cực tăng trưởng của khu vực phía Bắc, cánh cửa mở, cửa ngõ đối trọng xứng tầm của ASEAN với Trung Quốc.

Câu chuyện các nhà đầu tư “chê” Quảng Ninh chỉ có công nghiệp khai thác than ô nhiễm môi trường nay đã trở thành quá khứ. Quảng Ninh hôm nay có quyền “kén chọn” những nhà đầu tư thực sự tầm cỡ, những nhà đầu tư biết đồng hành cùng tỉnh trong hành trình phát triển. Hiện Quảng Ninh có trên 14.000 doanh nghiệp đang hoạt động, tổng số vốn đăng ký gần 450.000 tỷ đồng. Toàn tỉnh có 247 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 17 tỷ USD, đứng thứ 7 cả nước và thứ 4 vùng Đồng bằng sông Hồng về thu hút vốn đầu tư nước ngoài.

Chủ tịch Tập đoàn Amata Vikrom Kromadit trong chuyến thăm Quảng Ninh cùng các đối tác để tìm hiểu môi trường đầu tư, kinh doanh và trao đổi cơ hội hợp tác, từng chia sẻ rằng ông rất yêu mến Quảng Ninh bởi tầm nhìn phát triển, môi trường đầu tư ngày càng minh bạch, hệ thống hạ tầng đồng bộ và sự quyết tâm của chính quyền địa phương trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp. Theo ông, chính những yếu tố đó đã tạo dựng niềm tin để Amata cũng như nhiều nhà đầu tư quốc tế yên tâm triển khai các dự án quy mô lớn và gắn bó lâu dài với tỉnh.

Hành trình phát triển của Quảng Ninh vẫn đang tiếp tục với những mục tiêu cao hơn, yêu cầu lớn hơn và khát vọng mạnh mẽ hơn. Song những thành tựu đạt được hôm nay đã khẳng định khi có tư duy đúng, quyết sách đúng và sự kiên trì trong tổ chức thực hiện, thì mục tiêu nào cũng có thể hoàn thành. Đó cũng chính là giá trị bền vững nhất mà những quyết sách chiến lược đã mang lại cho Quảng Ninh và là nền tảng để tỉnh tiếp tục vững bước trên hành trình xây dựng một cực tăng trưởng năng động, hiện đại, phát triển nhanh và bền vững của khu vực phía Bắc và cả nước.

---

Thực hiện: THU CHUNG
Trình bày: MẠNH HÀ