Xây dựng Quảng Ninh từng bước trở thành hình mẫu phát triển xanh, hiện đại, sáng tạo và hội nhập quốc tế

Thành phố Quảng Ninh hôm nay mang một dáng vóc mới, tràn đầy sinh lực và khát vọng. Thành quả ấy được hun đúc từ truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm" của Vùng mỏ anh hùng, từ tinh thần đổi mới không ngừng và những quyết sách mang tầm chiến lược được kiên trì thực hiện qua nhiều nhiệm kỳ. Trên nền tảng đó, Quảng Ninh đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với tầm vóc lớn hơn, sứ mệnh cao hơn để hiện thực hóa mục tiêu trở thành hình mẫu phát triển xanh, hiện đại, sáng tạo và hội nhập quốc tế theo định hướng của Bộ Chính trị và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Năm 1963, khi quyết định hợp nhất khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh, Chủ tịch Hồ Chí Minh muôn vàn kính yêu đã gợi ý đặt tên cho vùng đất này là Quảng Ninh. Đó vừa là sự kết hợp giữa địa danh địa giới, đồng thời còn gửi gắm tầm nhìn chiến lược vô cùng sâu sắc của Bác: "Quảng" mang ý nghĩa rộng lớn, bao la; "Ninh" là bình yên, an vui và bền vững. Quảng Ninh chính là khát vọng về một vùng đất rộng lớn, bình yên và phát triển trường tồn.

Hơn 6 thập kỷ qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Quảng Ninh đã không ngừng vun đắp khát vọng ấy bằng tinh thần "Kỷ luật và Đồng tâm". Từ một địa phương chủ yếu dựa vào khai thác than, Quảng Ninh từng bước chuyển mình trở thành một trong những cực tăng trưởng năng động nhất của cả nước; nhiều năm liên tiếp duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP ở mức hai con số, dẫn đầu về cải cách hành chính, năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, thu hút đầu tư và chất lượng điều hành. Quan trọng hơn, Quảng Ninh không chỉ phát triển nhanh, mà còn từng bước đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững.

Những thành quả ấy được Trung ương ghi nhận là kết quả của một quá trình đổi mới bền bỉ, nhất quán và có tầm nhìn dài hạn. Trong chuyến thăm và làm việc với Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ngay sau thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định những kết quả Quảng Ninh đạt được rất đáng trân trọng, đó không phải thành quả ngắn hạn mà là kết tinh của quá trình đổi mới bền bỉ, nhất quán, với tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, nền tảng tạo nên bản lĩnh, uy tín và vị thế của Quảng Ninh trong giai đoạn phát triển mới.

Sự ghi nhận ấy đồng thời đặt những yêu cầu và kỳ vọng lớn hơn đối với Quảng Ninh, nhất là trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu đến năm 2045 trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, những địa phương có nền tảng tốt phải đóng vai trò tiên phong, mở đường và tạo động lực tăng trưởng cho cả nước. Càng quan trọng hơn khi Quảng Ninh mang trong mình trọng trách của thành phố - thành phố thứ 8 trong cả nước sau Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Huế, Ðà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ và Đồng Nai.

Theo định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và của Bộ Chính trị, trong tầm nhìn phát triển mới, thành phố Quảng Ninh sẽ phát triển theo mô hình đô thị xanh, thông minh; tổ chức không gian đô thị, biển, đảo, biên giới và di sản thành hệ sinh thái thống nhất. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực tăng trưởng mới; tập trung phát triển kinh tế xanh, kinh tế biển, kinh tế di sản, kinh tế biên giới, kinh tế ban đêm và công nghiệp văn hóa.

Quảng Ninh có lợi thế đặc biệt không phải địa phương nào cũng có, đó là sở hữu hệ thống đô thị, biển, đảo, biên giới, cửa khẩu, di sản và các trung tâm kinh tế, công nghiệp, dịch vụ. Theo Tổng Bí thư, Quảng Ninh phải thực hiện tái cấu trúc không gian phát triển tích hợp biển, đảo - biên giới - di sản - đô thị thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh; chuyển từ tổ chức không gian phân tán sang tích hợp, từ địa giới hành chính sang hệ sinh thái đa trung tâm, mở và liên kết. Trọng tâm tái cấu trúc là kết nối theo chuỗi, lấy đường sắt làm trục (trục Hà Nội - Hạ Long; Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái) mở rộng không gian chuyển dịch nguồn lực. Vân Đồn được nâng tầm thành không gian dịch vụ, đổi mới sáng tạo và du lịch cao cấp, Móng Cái chuyển sang kinh tế biên giới hiện đại, thí điểm hợp tác qua biên giới. Từ cách tiếp cận này, thành phố Quảng Ninh phải là một thành phố đa trung tâm, mở và liên kết; mỗi khu vực phát huy một lợi thế riêng nhưng được đặt trong một chỉnh thể thống nhất. Đó phải là một không gian phát triển có khả năng kết nối vùng, kết nối quốc gia và vươn ra quốc tế.

Một thành phố như vậy trước hết phải là thành phố xanh. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu Quảng Ninh phát triển kinh tế gắn chặt với bảo vệ môi trường, bảo tồn di sản và nâng cao chất lượng sống của nhân dân. Phát triển xanh, bền vững phải là nguyên tắc xuyên suốt trong lựa chọn mô hình tăng trưởng, thu hút đầu tư và tổ chức không gian phát triển.

Quảng Ninh cần tiếp tục tạo đột phá từ khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế xanh và kinh tế biển hiện đại trên nền tảng nguồn nhân lực chất lượng cao. Tỉnh cần định vị là trung tâm nhân lực chất lượng cao của vùng, hình thành hệ sinh thái đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp; đồng thời có chính sách thu hút, trọng dụng và giữ chân nhân tài. Đây là nền tảng để thành phố Quảng Ninh tương lai không chỉ hiện đại về hạ tầng, mà còn hiện đại trong phương thức quản trị, trong chất lượng nguồn nhân lực và trong năng lực sáng tạo. Một thành phố hiện đại phải là nơi khoa học, công nghệ và dữ liệu được sử dụng để nâng cao hiệu quả quản lý; nơi người dân được phục vụ tốt hơn; doanh nghiệp có môi trường kinh doanh thuận lợi; người trẻ có cơ hội học tập, nghiên cứu, sáng tạo và khởi nghiệp.

Trong mô hình phát triển ấy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu đặt kinh tế tư nhân ở trung tâm chiến lược tăng trưởng, coi đây là thước đo trực tiếp của môi trường đầu tư và hiệu quả điều hành. Quảng Ninh cần tập trung cắt giảm thủ tục hành chính, xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, chậm tiến độ, chấm dứt tình trạng né tránh, đùn đẩy. Cùng với đó, Quảng Ninh phải phát huy mạnh mẽ vai trò cửa ngõ chiến lược ra Đông Bắc Á và châu Á - Thái Bình Dương, chủ động mở rộng hợp tác với ASEAN và các đối tác lớn. Tỉnh cần sàng lọc FDI, ưu tiên các dự án công nghệ cao, quản trị hiện đại, thân thiện môi trường và có sức lan tỏa; tập trung vào logistics quốc tế, chế biến, chế tạo công nghệ cao, du lịch chất lượng cao, tài chính và dịch vụ hiện đại.

Một thành phố hội nhập trong kỳ vọng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước không chỉ là nơi thu hút đầu tư và khách du lịch quốc tế, mà phải có khả năng tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, trở thành điểm đến của các nhà đầu tư chiến lược, đồng thời là không gian du lịch, dịch vụ và đổi mới sáng tạo có tầm khu vực.

Thành phố Quảng Ninh trong tương lai không chỉ được định hình bằng những công trình mới, những đô thị mới hay một mô hình hành chính mới. Điều quan trọng hơn là phải tạo dựng một phương thức phát triển mới, trong đó mọi nguồn lực được tổ chức và kết nối hiệu quả; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực; kinh tế xanh, kinh tế biển hiện đại trở thành hướng đi chủ đạo; kinh tế tư nhân được tạo điều kiện phát triển; người dân là trung tâm và chất lượng cuộc sống là thước đo cuối cùng của sự phát triển.

Với tinh thần đoàn kết, kỷ cương, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, Quảng Ninh đang có cơ hội chuyển hóa những kỳ vọng lớn thành những hành động cụ thể. Thành phố Quảng Ninh trong tương lai sẽ là một thành phố xanh trong lựa chọn mô hình phát triển, hiện đại trong quản trị, sáng tạo trong tạo dựng động lực tăng trưởng và hội nhập trong tư duy phát triển.

Đó cũng chính là con đường để Quảng Ninh hiện thực hóa niềm tin và kỳ vọng của Trung ương, sớm trở thành thành phố xanh, thông minh, hiện đại, văn minh, giàu bản sắc; là động lực, cực tăng trưởng năng động, sáng tạo và là một trong những địa phương hình mẫu về phát triển nhanh, bền vững, đóng góp ngày càng quan trọng vào sự phát triển chung của đất nước.

Thực hiện: Thu Chung
Trình bày: Hùng Sơn