Quảng Ninh đang đẩy mạnh tuyên truyền, trang bị kiến thức, kỹ năng phòng chống lừa đảo, xâm hại trực tuyến, giúp thanh, thiếu niên chủ động bảo vệ bản thân và sử dụng internet an toàn, có trách nhiệm.
Cuối tháng 10/2026, hơn 1.200 học sinh Trường THCS Chu Văn An (phường Cẩm Phả) tham gia hưởng ứng chiến dịch “Không một mình 2026” với thông điệp “Kết nối không tổn thương”. Những vấn đề gần gũi với học sinh, như kết bạn trên mạng xã hội, bảo vệ thông tin cá nhân, nhận diện hành vi dụ dỗ, đe dọa, bắt nạt trực tuyến được đưa vào nội dung tuyên truyền. Chiến dịch đặc biệt nhấn mạnh việc chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp nguy hiểm, thay vì im lặng hoặc tự giải quyết.
Em Lê Bảo Anh, học sinh lớp 8A8, Trường THCS Chu Văn An, chia sẻ: “Qua các buổi tuyên truyền, em hiểu rõ hơn những thủ đoạn lừa đảo trên mạng xã hội. Em biết không nên cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, mã OTP hoặc truy cập những đường link không rõ nguồn gốc. Nếu gặp người lạ có hành vi dụ dỗ, đe dọa, em sẽ báo ngay cho bố mẹ, thầy cô để được giúp đỡ. Em cũng muốn chia sẻ những kiến thức này với bạn bè để cùng sử dụng mạng an toàn hơn”.
Để những kiến thức về an toàn mạng trở thành kỹ năng thường xuyên của học sinh, Trường THCS Chu Văn An chú trọng lồng ghép nội dung này vào các hoạt động giáo dục, tuyên truyền pháp luật và kỹ năng sống. Vừa qua, nhà trường phối hợp với Công an phường Cẩm Phả tổ chức tuyên truyền về an ninh mạng, phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội và bạo lực học đường. Các tình huống liên quan đến đánh cắp tài khoản, phát tán thông tin giả, xâm phạm quyền riêng tư được phân tích, giúp học sinh nhận diện nguy cơ và cách ứng phó. Nhà trường cũng tăng cường phối hợp với phụ huynh, lực lượng chức năng, tổ chức ký cam kết thực hiện các quy định về an toàn trường học.
Theo cô giáo Nguyễn Thị Bắc, Hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An, nhà trường tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, nền tảng số trong giáo dục, đồng thời phát huy hiệu quả các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ để tạo sân chơi bổ ích cho học sinh. Cùng với việc khai thác lợi ích của công nghệ trong học tập, nhà trường quan tâm giáo dục kỹ năng sử dụng internet an toàn, có trách nhiệm, gắn với sự đồng hành của gia đình và các lực lượng xã hội.
Thực tế, các đối tượng lừa đảo thường lợi dụng sự thiếu kinh nghiệm, tâm lý tò mò và nhu cầu học tập, giao lưu của người trẻ để thực hiện hành vi phạm pháp. Phổ biến là giả danh giáo viên, nhân viên trường học, trung tâm đào tạo để yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản đăng nhập; gửi thông báo học bổng, khóa học trực tuyến nhằm dụ dỗ chuyển tiền hoặc truy cập trang web giả mạo. Một số đối tượng còn tạo tài khoản mạng xã hội với thông tin đáng tin cậy để kết bạn, từng bước khai thác hình ảnh riêng tư, sau đó đe dọa, thao túng tâm lý nạn nhân. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo khiến việc tạo dựng hình ảnh, giọng nói giả mạo ngày càng dễ dàng, làm gia tăng nguy cơ bị lợi dụng.
Trước thực trạng này, Công an Quảng Ninh đã tăng cường phối hợp với các sở, ngành, đoàn thể và địa phương triển khai chiến dịch “Không một mình - Cùng nhau an toàn trực tuyến”. Hoạt động hướng tới nâng cao nhận thức, khả năng tự bảo vệ của trẻ em, thanh, thiếu niên, đồng thời phát huy trách nhiệm của gia đình, nhà trường và cộng đồng trong phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại. Việc khuyến khích trẻ chủ động lên tiếng khi gặp nguy hiểm giúp người thân và cơ quan chức năng kịp thời hỗ trợ, hạn chế những hậu quả đáng tiếc.
Cùng với đó, các cấp bộ đoàn trên địa bàn thành phố đang đổi mới phương thức tuyên truyền, tận dụng nền tảng số để tiếp cận, định hướng thanh, thiếu niên. Hiện 100% cơ sở đoàn của thành phố duy trì fanpage, nhóm mạng xã hội trên facebook, zalo; nhiều đơn vị mở rộng hoạt động trên tiktok, sử dụng video ngắn, infographic để chuyển tải thông tin chính thống. Các câu lạc bộ truyền thông AI, phong trào “Cán bộ, công chức trẻ với AI” được triển khai nhằm nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ và sáng tạo nội dung số. Những chiến dịch như “Quảng Ninh trong tôi là…”, “Tôi yêu Quảng Ninh”, “Thanh niên Quảng Ninh chung tay phổ cập kỹ năng số, xây dựng văn hóa số” cũng tạo môi trường để đoàn viên, thanh niên tham gia sáng tạo, lan tỏa những nội dung tích cực.
Đồng chí Nguyễn Vũ, Phó Bí thư Thành Đoàn Quảng Ninh, cho biết: Sử dụng mạng xã hội an toàn, văn minh là yêu cầu đối với mỗi đoàn viên, thanh, thiếu niên và là nội dung quan trọng trong công tác giáo dục của tổ chức đoàn. Thời gian tới, các cấp bộ đoàn tiếp tục chú trọng hình thành thói quen chủ động tìm hiểu, học tập, kiểm chứng thông tin, tiếp cận nguồn tin chính thống và có trách nhiệm khi tương tác, chia sẻ trên không gian mạng, góp phần bồi đắp bản lĩnh, ý thức công dân và khả năng làm chủ công nghệ cho thế hệ trẻ.
Bảo vệ thanh, thiếu niên trên không gian mạng còn đòi hỏi sự đồng hành thường xuyên của gia đình. Thay vì chỉ kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị số, cha mẹ cần quan tâm đến nội dung con tiếp cận, các mối quan hệ trên mạng và những thay đổi bất thường về tâm lý. Sự trao đổi cởi mở, tôn trọng và tin tưởng sẽ giúp trẻ sẵn sàng chia sẻ khi gặp khó khăn, tránh bị các đối tượng xấu lợi dụng.
Trong tiến trình chuyển đổi số, trang bị kiến thức và kỹ năng tự bảo vệ cho thanh, thiếu niên cần được coi là nhiệm vụ lâu dài. Khi gia đình, nhà trường và xã hội cùng thực hiện tốt trách nhiệm, thế hệ trẻ sẽ có thêm bản lĩnh để nhận diện rủi ro, chủ động làm chủ công nghệ, khai thác hiệu quả những cơ hội học tập, sáng tạo và phát triển trong môi trường số.
