Để nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường, đổi mới máy móc, công nghệ là yêu cầu đặt ra với nhiều cơ sở sản xuất công nghiệp nông thôn. Với Công ty CP Thương mại và dịch vụ Bình Liêu, sự hỗ trợ từ chính sách khuyến công đã tiếp thêm nguồn lực để doanh nghiệp từng bước đổi mới sản xuất, nâng cao giá trị miến dong Bình Liêu và đưa sản phẩm đến những thị trường mới.
Nhắc lại thời điểm hơn 10 năm trước, Phó Giám đốc Công ty CP Thương mại và dịch vụ Bình Liêu Nguyễn Xuân Tùng cho biết, sản xuất bột dong riềng và miến dong khi ấy vẫn còn nhiều khó khăn. Phần lớn công đoạn phụ thuộc vào phương pháp thủ công, trong khi máy móc, thiết bị phục vụ chế biến và bảo quản chưa đồng bộ, nên năng suất, chất lượng sản phẩm chưa ổn định. Đặc biệt, củ dong riềng chỉ thu hoạch theo mùa, nhưng bột dong lại chưa thể bảo quản dài ngày, khiến doanh nghiệp khó chủ động nguyên liệu và duy trì sản xuất miến quanh năm.
“Năm 2015, thông qua chương trình khuyến công, Công ty CP Thương mại và dịch vụ Bình Liêu được hỗ trợ 200 triệu đồng để mua máy móc, thiết bị, thuộc dự án sản xuất và chế biến bột dong riềng sạch phục vụ chế biến miến dong Bình Liêu. Nguồn hỗ trợ được tập trung vào đúng khâu doanh nghiệp đang cần đổi mới là sản xuất, chế biến và bảo quản bột dong riềng” - anh Tùng chia sẻ.
Cùng với đầu tư máy móc, thiết bị, dự án khuyến công cũng đã chuyển giao 4 quy trình kỹ thuật, gồm thiết kế khu sản xuất miến dong, sản xuất bột dong sạch, bảo quản bột dong sạch và xử lý chất thải. Việc đưa thiết bị và quy trình kỹ thuật vào sản xuất giúp công ty từng bước giảm phụ thuộc vào phương thức thủ công, nâng năng suất và ổn định hơn về chất lượng sản phẩm.
Khả năng bảo quản bột dong trong thời gian 12 tháng đã giúp công ty tháo gỡ một trong những điểm nghẽn lớn nhất của sản xuất. Khi không còn phụ thuộc quá nhiều vào mùa thu hoạch nguyên liệu, doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch chế biến, duy trì sản xuất miến quanh năm và đáp ứng thị trường ổn định hơn.
Từ nền tảng đó, năng lực sản xuất của doanh nghiệp cũng từng bước được nâng lên. Công ty đã xây dựng mô hình sản xuất bột dong riềng sạch với sản lượng khoảng 350 tấn bột tươi/năm; đồng thời hình thành mô hình bảo quản bột dong sạch trong 12 tháng, đạt khoảng 250 tấn bột khô/năm, đáp ứng sản xuất khoảng 100 tấn miến dong thành phẩm/năm.
Ngay trong năm được hỗ trợ, lượng nguyên liệu đưa vào chế biến miến dong đã tăng. Năm 2014, công ty thu mua 1.498 tấn củ dong, sản xuất được 214 tấn bột. Đến năm 2015, lượng thu mua tăng lên 1.645 tấn, sản lượng bột đạt 235 tấn; cùng tăng khoảng 9,8% so với năm trước.
Quá trình đổi mới không chỉ dừng ở đầu tư máy móc, thiết bị, mà còn gắn với chuẩn hóa quy trình sản xuất và nâng kỹ năng cho người lao động. Dự án đã đào tạo 10 kỹ thuật viên cơ sở, đồng thời tập huấn cho khoảng 120 lượt công nhân của công ty và nông dân vùng dự án về kỹ thuật thu mua nguyên liệu, chế biến tinh bột dong riềng. Cùng với đó, chất lượng bột dong được kiểm tra, phân tích để bảo đảm các chỉ tiêu phù hợp với đặc tính sản phẩm và không vượt quy định.
Theo Phó Giám đốc Công ty CP Thương mại và dịch vụ Bình Liêu, so với nhu cầu đầu tư lâu dài của doanh nghiệp, 200 triệu đồng không phải là quá lớn, nhưng lúc đó lại rất thiết thực. Quan trọng nhất là nguồn hỗ trợ đi đúng vào khâu doanh nghiệp đang thiếu. Khi chế biến và bảo quản nguyên liệu tốt hơn, công ty chủ động được sản xuất, từ đó mới có điều kiện nâng sản lượng và mở rộng thị trường.
Từ những kết quả bước đầu, dự án khuyến công đã tạo nền tảng để Công ty CP Thương mại và dịch vụ Bình Liêu tiếp tục đầu tư, hoàn thiện công nghệ và mở rộng sản xuất. Năm 2024, doanh nghiệp đầu tư thêm khoảng 2 tỷ đồng cho hệ thống tráng, sấy dẻo, qua đó nâng năng lực sản xuất lên trên 100 tấn miến/năm. Năm 2025, miến dong của công ty được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia và sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia; sức tiêu thụ tăng lên trên 150 tấn/năm. Đến tháng 3/2026, doanh nghiệp ghi thêm một dấu mốc mới khi xuất khẩu thành công miến dong sang thị trường Nhật Bản.
Từ một nguồn hỗ trợ ban đầu cho đổi mới sản xuất, đến những khoản đầu tư tiếp nối bằng chính nguồn lực của doanh nghiệp, miến dong Bình Liêu đã từng bước được nâng chất lượng, tăng sản lượng và mở rộng thị trường. Câu chuyện của Công ty CP Thương mại và dịch vụ Bình Liêu cho thấy, khi chính sách khuyến công hướng đúng vào nhu cầu thực tế, nguồn hỗ trợ không chỉ giúp giải quyết khó khăn trước mắt, mà còn tạo thêm động lực để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư và phát triển lâu dài.
