Với đặc thù địa hình đồi núi dốc, nhiều khu vực ven biển, Quảng Ninh thường xuyên đối mặt với nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập lụt khi mưa bão. Trước những diễn biến ngày càng bất thường của thời tiết, thành phố đang tập trung củng cố hệ thống hồ đập, đê điều, nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai, bảo vệ đời sống và sản xuất của nhân dân.
TP Quảng Ninh hiện có 189 hồ chứa, tổng dung tích thiết kế gần 366 triệu m³, phục vụ cấp nước cho sản xuất, sinh hoạt và điều tiết nguồn nước. Trong đó, 40 hồ chứa lớn và vừa, chiếm khoảng 95% tổng dung tích toàn thành phố, do Công ty TNHH MTV Thủy lợi Yên Lập Quảng Ninh quản lý. Với nhiều hồ chứa nằm tại khu vực đồi núi, chịu ảnh hưởng trực tiếp của mưa lớn, việc bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du luôn được các đơn vị quản lý chú trọng.
Ông Dương Cao Phong, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Thủy lợi Yên Lập Quảng Ninh, cho biết: “Trên cơ sở quy trình vận hành các hồ chứa, Công ty đã xây dựng phương án phòng, chống thiên tai, chỉ đạo các đơn vị thường xuyên kiểm tra, duy tu, bảo dưỡng công trình, hệ thống máy móc, thiết bị. Đồng thời, theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, mực nước hồ chứa, chuẩn bị lực lượng, vật tư, phương tiện để chủ động ứng phó với các tình huống mưa lũ bất thường, bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du”.
Cùng với công tác quản lý, vận hành, việc đầu tư sửa chữa, nâng cấp hồ đập được thành phố quan tâm thực hiện. Giai đoạn 2022-2025, Quảng Ninh đã sửa chữa 34 hồ chứa, 29 đập dâng, 3 trạm bơm và xây mới 2 hồ chứa nước. Các công trình sau đầu tư góp phần khắc phục tình trạng xuống cấp, nâng cao khả năng tích trữ, điều tiết nguồn nước và bảo đảm an toàn trong mùa mưa lũ. Tuy nhiên, với những hồ đập đã vận hành nhiều năm, việc đánh giá hiện trạng, phát hiện sớm và xử lý các nguy cơ mất an toàn vẫn cần được duy trì thường xuyên.
Đối với hệ thống đê điều, Quảng Ninh hiện có khoảng 397km đê các loại, chủ yếu là đê ven biển, ven sông, có vai trò quan trọng trong phòng, chống ngập lụt, triều cường, bảo vệ dân cư và sản xuất nông nghiệp. Những năm qua, nhiều tuyến đê đã được sửa chữa, nâng cấp, từng bước khắc phục hạn chế về cao trình, mặt cắt, nâng cao khả năng chống lũ và bảo vệ các khu vực phía trong đê. Trước nguy cơ mưa bão cực đoan, triều cường và nước biển dâng do biến đổi khí hậu, việc đầu tư hoàn thiện hệ thống đê điều càng trở nên cấp thiết.
Ngày 9/1/2026, UBND TP Quảng Ninh ban hành Kế hoạch số 06/KH-UBND về nâng cao năng lực, bảo đảm an toàn hệ thống đê điều và công trình tiêu thoát nước giai đoạn 2026-2030, với tổng kinh phí dự kiến khoảng 4.257 tỷ đồng. Kế hoạch tập trung rà soát, nâng cấp các tuyến đê sông, đê cửa sông, đê biển và công trình tiêu thoát nước, trong đó yêu cầu nâng cấp đê biển phải tính đến mức nước biển dâng do biến đổi khí hậu đến năm 2030 là 13cm.
Ông Đoàn Mạnh Phương, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Quảng Ninh, cho biết: “Giai đoạn 2025-2026, thành phố đã tu bổ, nâng cấp 8 tuyến đê với tổng chiều dài hơn 10km, góp phần nâng cao khả năng chống chịu trước những cơn bão mạnh như bão Yagi năm 2024. Thời gian tới, Quảng Ninh tiếp tục ưu tiên đầu tư các tuyến đê xung yếu, nâng cấp công trình tiêu thoát nước, phấn đấu đến năm 2028 hoàn thành nâng cấp hệ thống đê điều, bảo đảm yêu cầu về cao trình, mặt cắt và khả năng chống lũ, triều cường theo quy định hiện hành”.
Cùng với việc nâng cấp, bảo dưỡng, công tác quản lý, bảo vệ đê điều cũng đóng vai trò quan trọng trong phòng chống, giảm nhẹ thiên tai, đảm bảo an toàn các công trình. Ông Phạm Huy Hùng, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Hà An, cho biết: “Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, địa phương được phân cấp giao quản lý 3 tuyến đê cấp IV, gồm Hà An, Hoàng Tân và phần tuyến Đông Yên Hưng đi qua địa bàn. UBND phường đã mua sắm các trang thiết bị cần thiết, đồng thời thường xuyên kiểm tra, bảo đảm an toàn các tuyến đê, tổ chức trực 24/24 giờ khi có mưa bão”.
Trước những tác động ngày càng phức tạp của thiên tai, nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống hồ đập, đê điều cần được thực hiện đồng bộ giữa đầu tư nâng cấp và quản lý, vận hành an toàn. Việc triển khai hiệu quả các dự án theo kế hoạch, ưu tiên xử lý những vị trí xung yếu và nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ dân cư, sản xuất và hạ tầng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của Quảng Ninh trong giai đoạn mới.
