Nét mới của vụ đông năm nay là toàn thành phố đang tổ chức sản xuất theo hướng tập trung, rải vụ, ứng dụng công nghệ, liên kết tiêu thụ và gắn với du lịch. Mục tiêu nhằm mang về nguồn thu trên 1.000 tỷ đồng trong vụ đông năm nay.
Nâng giá trị trên từng diện tích canh tác
Theo phương án sản xuất của Sở NN&MT, cơ cấu cây vụ đông năm nay khá đa dạng về chủng loại cây trồng, bao gồm: Ngô, khoai lang, khoai tây đến các nhóm rau ăn lá, rau ăn củ, rau gia vị, cây hoa và một số cây trồng có giá trị khác. Về diện tích canh tác, tổng diện tích toàn vụ ước khoảng 7.400ha, giảm gần 600ha so với vụ đông năm trước, trong đó phần lớn nằm ở diện tích trồng cây khoai lang. Nguyên nhân do việc chuyển đổi mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang loại đất khác để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Trước tình hình này, các đơn vị chuyên môn của Sở NN&MT đã sớm đưa ra kịch bản cấy trồng giống mới, tập trung vào trồng cây có giá trị cao, gia tăng hàm lượng công nghệ để bù đắp diện tích thiếu hụt, đồng thời tăng năng suất, sản lượng, giá trị trên từng đơn vị diện tích canh tác. Ông Nguyễn Văn Thực, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cho biết: Năm nay có một số giống hoa nhập ngoại, giống ngô, khoai lang Nhật, đồng thời tăng cường mô hình sản xuất có liên kết, nhất là đối với những mối liên kết đã hiệu quả từ trước…
Từ định hướng này, nhiều mô hình sản xuất vụ đông đang sinh trưởng, phát triển tốt, hứa hẹn mang lại hiệu quả kinh tế cao. Đến nay, phần lớn diện tích ngô, khoai lang đã được gieo trồng, cây khoai tây bắt đầu vào vụ. Đáng chú ý, diện tích khoai tây Atlantic năm nay tăng gần 50ha so với năm trước, nâng tổng diện tích toàn thành phố lên 350ha. Đây là cây trồng được triển khai theo mô hình liên kết “4 nhà” gồm nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân, duy trì hiệu quả nhiều năm qua, mang lại thu nhập ổn định từ 140-150 triệu đồng/ha.
Một số mô hình liên kết khác đang cho hiệu quả như: Mô hình liên kết sản xuất HTX dịch vụ nông nghiệp chất lượng cao Hoa Phong (phường Đông Triều) với Công ty GF Hà Nội sản xuất một số nhóm rau của Hàn Quốc (rau cải, Aốc) với tổng diện tích 3ha; mô hình xây dựng vùng trồng khoai lang gắn liền với tiêu thụ sản phẩm xuất khẩu và ứng dụng công nghệ sinh học tiên tiến, định hướng nông nghiệp hữu cơ của Công ty CP Đầu tư thương mại quốc tế Âu Lạc tại phường Móng Cái 3 với diện tích 10ha...
Ông Nguyễn Khắc Dũng, Phó Giám đốc Sở NN&MT, khẳng định: Hiệu quả từ những cây trồng giống mới, những mô hình liên kết sản xuất trong vụ đông kể trên cho thấy đất đai chỉ tạo ra giá trị khi được tổ chức thành vùng sản xuất hàng hóa, sản phẩm chỉ tạo ra giá trị cao khi gắn với thị trường và người nông dân chỉ có thể yên tâm mở rộng sản xuất khi đầu ra được tổ chức ổn định. Đây cũng là cơ sở để Sở NN&MT tiếp tục duy trì và mở rộng các mô hình liên kết sản xuất trong vụ đông năm nay.
Tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường
Cùng với những giải pháp sản xuất, hiện nay, Sở NN&MT đang tổ chức lại vụ đông theo nhu cầu thị trường. Trước hết, Sở định hướng các đơn vị sản xuất chuyển mạnh từ tư duy sản xuất theo khả năng sang sản xuất theo nhu cầu thị trường. Cụ thể đối với nhóm rau, hình thành các vùng sản xuất chuyên canh, lựa chọn nhóm cây có nhu cầu tiêu thụ thường xuyên như: Rau cải, bắp cải, su hào, súp lơ, cà chua, đậu, rau gia vị... đồng thời, bố trí hợp lý các nhóm cây ưa ấm và ưa lạnh để kéo dài mùa vụ. Đặc biệt, các địa phương cần rải vụ có kế hoạch. Bà Nguyễn Thị Xinh, Trưởng Phòng Kinh tế phường Đông Triều, phân tích: Việc chia thời điểm gieo trồng thành nhiều trà sẽ hạn chế tình trạng thu hoạch đồng loạt, tránh cung vượt cầu cục bộ, đồng thời duy trì nguồn hàng ổn định cho hệ thống phân phối và nhà hàng, khách sạn.
Sở NN&MT cũng đang phối hợp hình thành “vành đai nông sản” phục vụ nhu cầu tiêu thụ trong tỉnh. Theo đó, những địa bàn có lợi thế về đất đai, thủy lợi và giao thông được định hướng phát triển thành vùng cung ứng rau, củ, quả an toàn cho các khu dân cư, đô thị, khu công nghiệp và các khu, điểm du lịch. Cùng với tổ chức lại vùng sản xuất, các địa phương chủ động xây dựng chuỗi liên kết giữa vùng trồng, hợp tác xã, doanh nghiệp phân phối, nhà hàng, khách sạn và cơ sở chế biến, giúp nông dân chủ động đầu ra thay vì phụ thuộc vào tiêu thụ riêng lẻ. Các bên thống nhất ký kết hợp đồng ngay từ đầu vụ, xác định rõ sản lượng, chủng loại, tiêu chuẩn chất lượng và thời gian giao hàng, tạo cơ sở duy trì nguồn cung ổn định, nâng cao hiệu quả sản xuất và tiêu thụ nông sản.
Hiện nay, một hướng mới trong sản xuất nông nghiệp vụ đông của Quảng Ninh còn là việc gắn cây vụ đông với du lịch. Tại vùng rau Đông Triều, du khách có thể tham quan vùng rau, trải nghiệm thu hoạch, tìm hiểu quy trình sản xuất an toàn, thưởng thức món ăn từ nông sản tại chỗ và mua sản phẩm mang về. Khi đó, một ha đất không chỉ tạo ra doanh thu từ sản phẩm thu hoạch mà còn có thể tạo thêm giá trị từ dịch vụ trải nghiệm, ẩm thực, bán hàng trực tiếp và quảng bá thương hiệu địa phương. Đây cũng là hướng phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp đa giá trị, trong đó giá trị của nông sản được tạo ra không chỉ ở khâu sản xuất mà còn ở chế biến, thương mại, dịch vụ và trải nghiệm.
Những chuyển động của vụ đông năm nay kỳ vọng mang lại năng suất, sản lượng, giá trị cao cho nông nghiệp Quảng Ninh.
