Sản phẩm OCOP ở Quảng Ninh đa phần được phát triển từ những sản phẩm đặc trưng địa phương, được duy trì sản xuất qua nhiều thế hệ, có chất lượng và được người dân địa phương tin dùng. Từ những đổi thay về tư duy sản xuất, chế biến, bảo quản, bao gói, xây dựng thương hiệu theo quy chuẩn chương trình OCOP, những sản phẩm địa phương này dần lớn mạnh, được thị trường và người tiêu dùng biết đến nhiều hơn, nhiều trong số những sản phẩm ấy đã trở thành sản phẩm có thương hiệu mạnh.
Ông Nguyễn Tiến Văn, Phó Chi cục Trưởng Chi cục chất lượng, chế biến và phát triển thị trường (Sở NN&MT), cho biết: Có nhiều tiêu chí để xác định một thương hiệu nông sản mạnh ở Quảng Ninh. Tuy nhiên, đối với sản phẩm OCOP, tiêu chí cơ bản là đạt danh hiệu OCOP 4 - 5 sao, sản phẩm có mã vùng nuôi trồng tức là có vùng nguyên liệu đạt chuẩn, có truy xuất nguồn gốc, có dư địa phát triển…
Con gà Tiên Yên từ một sản phẩm đặc trưng địa phương đã được nâng tầm thành sản phẩm nông nghiệp chủ lực của Quảng Ninh, đạt sản phẩm OCOP 4 sao và hiện đang trên hành trình nâng hạng sao lên sản phẩm OCOP 5 sao. Giống gà Tiên Yên là sự kết hợp của 3 giống gà ri, gà râu và gà đồi, thân thon, chân nhỏ, ưa vận động, phù hợp môi trường chăn thả và sống hoang dã hoặc bán hoang dã. Năm 2013, khi chương trình OCOP Quảng Ninh mới triển khai, đàn gà Tiên Yên được thống kê với số lượng 6.000 con, tức là chưa bằng quy mô sản xuất của một trang trại nhỏ hiện nay. Những nỗ lực khôi phục giống gà, phát triển đàn gà, nhất là các chương trình tuyển chọn gà bố mẹ và Đề án “2 con, 1 cây” của huyện Tiên Yên trước đây, cũng như sự sáng tạo, áp dụng khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số trong chăn nuôi và quản lý đàn gà của các xã, phường hiện nay đã giúp tổng đàn gà Tiên Yên đạt đến trên 1 triệu con/năm. Hiện nay gà Tiên Yên là thương hiệu sản phẩm OCOP nổi tiếng không chỉ của Quảng Ninh mà trong toàn quốc, sức tiêu thụ của gà Tiên Yên tốt, trải đều trong năm, vào những dịp lễ, tết khách hàng luôn phải đặt trước.
Tính đến thời điểm này, Quảng Ninh có trên 430 sản phẩm OCOP do khoảng gần 200 doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ gia đình làm chủ sở hữu, trong đó có 16 sản phẩm OCOP 5 sao, gần 100 sản phẩm OCOP 4 sao, số còn lại là sản phẩm OCOP 3 sao. 100% sản phẩm OCOP được dán tem điện tử hoặc có mã số, mã vạch truy xuất nguồn gốc. Riêng nhóm sản phẩm OCOP 4 sao của Quảng Ninh được xác định có dư địa lớn để nâng hạng lên 5 sao. Năm 2026, 8 sản phẩm OCOP 4 sao của Quảng Ninh đã được trung ương công nhận sản phẩm OCOP 5 sao, đó là 6 sản phẩm trà của Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng và Thương mại Việt Tú, 1 sản phẩm rượu của Công ty TNHH MTV Sản xuất dịch vụ và Thương mại Thăng Long và 1 sản phẩm rượu của Công ty TNHH Thương mại, Dịch vụ và Du lịch Vung Viêng. Hiện nay, nhóm sản phẩm 4 sao đang được Quảng Ninh tiếp tục củng cố để đưa đi tranh hạng 5 sao trong năm 2027 là khoảng 10 sản phẩm, bao gồm con gà Tiên Yên và các sản phẩm liên quan đến chè Đường Hoa, lợn Móng Cái, nhóm cây thuốc và sản phẩm dược liệu...
Thực tế sự lớn mạnh của các sản phẩm OCOP Quảng Ninh là sự phát triển từ sản phẩm đặc trưng địa phương mà lên, trong đó có sự chủ động của các chủ thể tham gia, bao gồm: sản xuất, chế biến và xúc tiến thương mại, đồng thời có sự hỗ trợ tích cực từ các chính sách phát triển chương trình OCOP của thành phố.
Ông Nguyễn Khắc Dũng, Phó Giám đốc Sở NN&MT, cho biết: Sản phẩm OCOP Quảng Ninh đi lên từ những sản phẩm địa phương, nền tảng ban đầu là những nông sản nhỏ lẻ, sản xuất thủ công, chưa thực sự chú trọng đến mẫu mã hình thức cũng như các tiêu chí về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm… Chính bởi vậy, sự đồng hành của thành phố, của các đơn vị chức năng và địa phương là rất quan trọng. Sự đồng hành ở đây vừa mang tính định hướng vừa là bệ đỡ, thúc đẩy cả vật chất và tinh thần cho chủ thể sản phẩm OCOP.
Trong những năm qua, Quảng Ninh chú trọng phát triển vùng sản xuất tập trung theo hướng quy mô lớn nhằm nâng cao chất lượng, giá trị cho sản phẩm OCOP. Thành phố cũng khuyến khích, hướng dẫn các chủ thể OCOP đẩy mạnh áp dụng quy trình VietGAP, hữu cơ vào sản xuất sản phẩm OCOP; hỗ trợ đầu tư dây chuyền công nghệ hiện đại, ứng dụng quy trình khép kín, thân thiện môi trường vào các khâu sản xuất, chế biến sản phẩm nhằm nâng cao giá trị và sức cạnh tranh cho từng sản phẩm. Cùng với đó, Quảng Ninh tổ chức các cuộc thi sáng tạo bao bì, nhãn hàng hóa; hội chợ, hội nghị xúc tiến thương mại; đồng thời tăng cường hướng dẫn các chủ thể sản xuất đẩy mạnh quảng bá, tiêu thụ trên các sàn thương mại điện tử Postmart, Voso, Shopee… và các kênh bán hàng trên mạng, đưa sản phẩm OCOP đến gần hơn với người tiêu dùng và đối tác trong, ngoài nước.
Giai đoạn 2021-2025, toàn thành phố đã cấp 63 mã số vùng trồng với tổng diện tích trên 1.520ha và 9 mã số cơ sở đóng gói. Khoảng 1.100ha cây trồng hiện nay của Quảng Ninh duy trì sản xuất theo quy trình sản xuất nông nghiệp tốt (GAP), trong đó có trên 320ha được chứng nhận VietGAP; 90ha lúa và 329ha quế được cấp giấy chứng nhận sản xuất hữu cơ.
Từ những kết quả đã có cũng như sự chuyển động tích cực hiện nay, Quảng Ninh đang tiếp tục tập trung triển khai kế hoạch xây dựng những thương hiệu sản phẩm OCOP mạnh, trong đó chú trọng hỗ trợ nhóm sản phẩm đặc trưng địa phương, đưa tính đặc thù địa phương thành lợi thế để cạnh trạnh, đồng thời xác định thương hiệu sản phẩm OCOP mạnh là hạt nhân làm lan tỏa và gia tăng giá trị của chương trình OCOP trên địa bàn.
