Ở mọi chặng đường lịch sử của đất nước, tuổi trẻ luôn là lực lượng giàu nhiệt huyết, có sức sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, sẵn sàng xông pha mọi mặt trận. Biết bao thế hệ thanh niên Việt Nam đã hy sinh xương máu vì độc lập dân tộc, thống nhất đất nước. Đất nước hòa bình, tuổi trẻ cả nước vẫn kiên định mục tiêu “Đâu cần, thanh niên có; việc gì khó, thanh niên làm” - đó là chân lý, là lẽ sống của thanh niên theo lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Trong lịch sử dựng nước và giữ nước, thanh niên luôn giữ vị trí quan trọng, được ví như rường cột quyết định sự hưng thịnh của dân tộc. Ở mọi thời kỳ cách mạng từ khi có Đảng lãnh đạo đến nay, thanh niên luôn là lực lượng tiên phong, đóng vai trò nòng cốt, từ đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước đến công cuộc đổi mới và phát triển kinh tế - xã hội. Giữ vững truyền thống ấy không chỉ là sự tiếp nối của ký ức, mà còn là lý tưởng, khát vọng không ngừng của tuổi trẻ hôm nay.
Rường cột nước nhà, niềm tin của Đảng
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm nhận thức sâu sắc về vị trí, vai trò của thanh niên trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Tư tưởng của Người về vai trò của thanh niên được hình thành ngay từ khi Người ra đi tìm đường cứu nước và ngày càng hoàn thiện khi Người tiếp thu, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào thực tiễn quá trình hoạt động và lãnh đạo cách mạng Việt Nam.
Theo Người, thanh niên là lực lượng nòng cốt, có vai trò quyết định đối với vận mệnh của dân tộc. Vì vậy, muốn giải phóng dân tộc, trước hết phải khơi dậy, phát huy vai trò xung kích của thanh niên. Người đã chủ trương thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên để quy tụ thanh niên Việt Nam yêu nước vào hoạt động cách mạng, vừa để phát triển lực lượng, vừa từng bước truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin.
Lịch sử cách mạng Việt Nam cũng đã chứng minh, trong những cuộc kháng chiến chống kẻ thù xâm lược, bảo vệ đất nước, lớp lớp thanh niên Việt Nam luôn tin tưởng, đi theo tiếng gọi của Đảng, không tiếc máu xương, cùng với nhân dân cả nước, chấp nhận mọi hy sinh gian khổ, góp sức làm nên nhiều thắng lợi, thành lập nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Những năm tháng đất nước đứng trước sinh - tử, bao thanh niên rời trường học, quê hương, “gói” giấc mơ riêng lên đường ra trận với ý chí quật cường “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Họ đã sống, chiến đấu kiên trung, hy sinh trọn vẹn tuổi xuân cho sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc. Đó là tấm gương chị Võ Thị Sáu, hiên ngang trên pháp trường, trước lúc hy sinh vẫn khiến quân thù run sợ; người đoàn viên Lý Tự Trọng, bị địch kết án tử hình khi mới 17 tuổi đã đanh thép tuyên bố “Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng”; bác sĩ Đặng Thùy Trâm tình nguyện xung phong vào chiến trường, chiến đấu với kẻ thù để bảo vệ thương binh; thanh niên Nguyễn Văn Trỗi, bất khuất trên pháp trường...
Lịch sử của Đảng ta từ khi ra đời đến nay cho thấy luôn có dấu ấn của các thế hệ thanh niên ưu tú, xuất sắc. Nhiều cán bộ là lãnh đạo xuất sắc của Đảng khi còn đang tuổi thanh niên, đó là: Đồng chí Trần Phú giữ chức Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng ta khi mới tròn 24 tuổi; đồng chí Nguyễn Văn Cừ giữ chức Tổng Bí thư của Đảng khi mới 26 tuổi; các đồng chí Lê Hồng Phong, Hà Huy Tập, Ngô Gia Tự, Nguyễn Thị Minh Khai, Hoàng Văn Thụ và cùng các nhà lãnh đạo tài ba của Đảng, trí thức lớn đều đã giữ các cương vị trọng trách ngay từ khi tuổi đời còn rất trẻ…
Đó không phải là sự ngẫu nhiên của lịch sử, mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm nhìn thấy ở thanh niên sức mạnh và tương lai của dân tộc. Tại Đại hội toàn quốc lần thứ II của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thể hiện sự tin tưởng đối với thanh niên: “… Vì thanh niên là người xung phong trong công cuộc phát triển kinh tế và văn hóa, trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội…”, “… Vì thanh niên là lực lượng cơ bản trong bộ đội, công an và dân quân tự vệ, đang hăng hái giữ gìn trật tự, trị an, bảo vệ Tổ quốc…”, “… Vì trong mọi công việc, thanh niên thi đua thực hiện khẩu hiệu: Đâu cần, thanh niên có; việc gì khó, thanh niên làm”…
Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm xuyên suốt của Đảng ta qua các kỳ Đại hội cho đến nay đều nhấn mạnh vai trò quan trọng của thanh niên, không chỉ trong đấu tranh cách mạng mà cả trong phát triển kinh tế - xã hội, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và bảo vệ Tổ quốc…
Đạo lý tri ân, trách nhiệm tiếp bước
Trong những ngày tháng 9/2026, nhân dân Quảng Ninh hân hoan, phấn khởi đón sự kiện lớn Quảng Ninh trở thành thành phố. Thời gian này, nhiều tổ chức, đoàn thể thành phố Quảng Ninh đến thăm hỏi, tri ân Mẹ Việt Nam Anh hùng, cựu chiến binh, gia đình chính sách, người có công với cách mạng.
Trong gian nhà nhỏ giữa những ngày thu lịch sử, kể cho đoàn viên, thanh niên về 10 năm chiến đấu tại chiến trường miền Đông Nam Bộ, ông Nguyễn Quang Tuy (80 tuổi, phường Hạ Long, thương binh hạng 2/4) ánh mắt sáng lên khi nhớ về một thời hoa lửa: “18 tuổi, tôi tình nguyện lên đường nhập ngũ. Tôi nhớ những đường hành quân là mưa bom bão đạn, là những tán rừng cháy trắng bởi chất độc hóa học, những lá thư viết dở, là đồng đội hy sinh... Trong trận càn quét của Mỹ năm 1971, nhiều đồng đội đã ngã xuống; tôi bị gẫy xương đùi. Giữa mưa bom bão đạn, tôi cùng đồng đội vẫn ôm chắc khẩu pháo chống trả, buộc những đoàn xe tăng Mỹ lần lượt rời mục tiêu. Đất nước hòa bình, những người lính năm xưa đều tự hào bởi mình góp một phần máu xương để đổi lấy cuộc sống bình yên cho thế hệ mai sau. Nếu được lựa chọn lại, tôi vẫn sẽ chọn khoác màu xanh áo lính, và sẽ đi khi Tổ quốc gọi tên”.
Thời gian trôi đi, nhưng không thể làm mờ ký ức những năm tháng thanh xuân của những người lính đã hiến dâng cho Tổ quốc. Trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, đất nước ta đã có hàng triệu thanh niên ra trận, trong đó có hơn 1 triệu người đã anh dũng hy sinh; trong số những người may mắn trở về, có biết bao người mang trên thân thể những vết thương chiến tranh. Chất độc hóa học còn ảnh hưởng đến những thế hệ sau của họ.
Thành phố Quảng Ninh đã có 135.607 người tham gia kháng chiến và nhập ngũ chi viện cho các chiến trường, trong số đó có hơn 7.000 người đã nằm lại chiến trường.
Ông Nguyễn Quang Yên, thương binh 4/4, khu 7, phường Bãi Cháy, cho biết: Theo tiếng gọi của Tổ quốc, tôi cùng với các đồng đội lên đường ra trận khi tuổi đời còn trẻ với hoài bão, khát vọng, ý chí lớn vì độc lập, tự do của dân tộc. Suốt thời gian quân ngũ, tôi tham gia chiến đấu tại chiến trường B2 - nơi diễn ra nhiều trận đánh ác liệt, gian khổ và đầy hy sinh. Trên chiến trường khốc liệt ấy, tôi đã cùng đồng đội kiên cường bám trụ, dũng cảm chiến đấu, vượt qua bom đạn, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần vào thắng lợi chung của quân và dân ta ở chiến trường trọng điểm này. Với những người lính năm xưa, điều tự hào không phải là mình đã từng trải qua bao nhiêu trận đánh, mà điều trân quý là tuổi trẻ được cống hiến vì một điều lớn lao “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”.
Đó không chỉ là những câu chuyện của quá khứ, những hồi ức của các cựu chiến binh, những trang sử hào hùng của dân tộc là “mạch nguồn”, tạo thành những “mảnh ghép” không thể thiếu trong “bức tranh” tương lai tươi đẹp của đất nước ta hôm nay. Những câu chuyện ấy vẫn đang được nối dài bằng những việc làm ý nghĩa của thế hệ hôm nay.
Năm 2026, cùng với cả nước, Quảng Ninh triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”. Chiến dịch không chỉ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mà là trách nhiệm thiêng liêng trước lịch sử, trước các Anh hùng liệt sĩ và thân nhân, gia đình liệt sĩ; hơn tất cả đó là “Mệnh lệnh từ trái tim”, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc Việt Nam.
Với trách nhiệm và lòng biết ơn vô hạn đối với các Anh hùng liệt sĩ, chiến dịch được thực hiện đồng bộ, chặt chẽ, hiệu quả. Sau gần 50 ngày đêm triển khai chiến dịch (từ 29/5 đến 14/7/2026), Quảng Ninh đã hoàn thành việc tổ chức khai quật 803/803 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin, đạt tiến độ 100%, sớm hơn 130 ngày so với kế hoạch của Quân khu 3 và hơn 330 ngày so với kế hoạch của Trung ương.
Đằng sau những con số ấy là những cán bộ, chiến sĩ, dân quân, nhân viên y tế, lực lượng thanh niên - những người âm thầm làm việc trong những ngày hè nắng nóng, góp sức mình trong một “hành trình đặc biệt”. “Cuộc chiến” chạy đua với thời gian là trách nhiệm cao cả, bởi mỗi mẫu sinh phẩm được lấy, mỗi thông tin được xác định, mỗi phần mộ được tìm thấy là thêm hy vọng một người lính đã hy sinh vì độc lập, tự do cho dân tộc Việt Nam được trở về với tên tuổi, với quê hương sau hàng chục năm xa cách. Một cuộc hành quân đặc biệt ở thời bình, không tiếng súng nhưng… lắng đọng tiếng lòng của sự biết ơn vô hạn.
Chiến sĩ Dương Văn Bá, dân quân thường trực Ban Chỉ huy quân sự phường Việt Hưng, tâm sự: “Trong những ngày tham gia thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm, các lực lượng đã hết sức tỉ mỉ, trách nhiệm, tuân thủ quy trình chặt chẽ trong công tác lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ. Được sống trong hòa bình, tôi hiểu sâu sắc những hy sinh to lớn của thế hệ cha anh và nguyện cống hiến để giữ vững truyền thống cách mạng của dân tộc Việt Nam”.
Anh Vũ Hữu Phong, Bí thư Đoàn Thanh niên phường Phong Cốc, cho biết: Những trang lịch sử về năm tháng kháng chiến gian khổ hào hùng của dân tộc, thế hệ trẻ hôm nay luôn trân trọng, biết ơn, khắc ghi sự hy sinh của cha ông đã không tiếc tuổi xuân, máu xương để bảo vệ độc lập, tự do của Tổ quốc. Những hy sinh ấy không chỉ làm nên hòa bình, mà đã trao cho thế hệ trẻ một niềm tin, một trách nhiệm và một lời nhắc nhớ về giá trị của lòng yêu nước. Tuổi trẻ hôm nay nguyện viết tiếp những trang sử bằng tri thức, nhiệt huyết, khát vọng cống hiến xây dựng đất nước phồn vinh thông qua những hành động cụ thể gắn với phong trào và nhiệm vụ tại địa phương.
Mỗi ngày có biết bao việc tốt, hành động đẹp của thanh niên thể hiện sự tri ân, lòng biết ơn vô hạn đối với những chàng trai, cô gái năm xưa với tinh thần quả cảm "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước"..., đã hy sinh xương máu để làm nên những mùa xuân tươi đẹp hôm nay. Đó là các phong trào "Đền ơn đáp nghĩa", "Uống nước nhớ nguồn", "Hành trình vì biển đảo quê hương”, “Cờ hồng nơi biên cương”... với những hành động vô cùng ý nghĩa, đó là: Thực hiện đề án “Câu chuyện thời hoa lửa”, đã trao tặng hơn 1.000 bức ảnh thời hoa lửa, phục dựng di ảnh chân dung các Anh hùng liệt sĩ; tổ chức “Lễ thắp nến tri ân các Anh hùng liệt sĩ” tại tất cả các nghĩa trang liệt sĩ, nhà bia tưởng niệm trong toàn thành phố trong những ngày lễ lớn; huy động nguồn lực sửa chữa, xây dựng các hạng mục công trình Cột cờ Tổ quốc tại đảo Trần, đặc khu Cô Tô... Tiếp bước cha anh, lớp lớp thanh niên Quảng Ninh trong thời bình vẫn hăng hái lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự bảo vệ Tổ quốc.
Hôm nay, trên những công trường, khu công nghiệp, nhà máy, trường học, công sở…, tuổi trẻ Quảng Ninh vẫn hun đúc tình yêu quê hương, đất nước và trách nhiệm với cộng đồng. Từ những mùa xuân tuổi trẻ hiến dâng cho dân tộc, thế hệ trẻ hôm nay đang viết tiếp mùa xuân của đất nước bằng tri thức, bản lĩnh, sáng tạo và khát vọng cống hiến cho đất nước.
