Giữa mênh mang biển khơi, Cái Chiên đang từng ngày đổi khác. Trên xã đảo còn nhiều cách trở, chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM) đã mang đến một luồng gió mới, mở thêm cơ hội làm ăn và vun đắp cuộc sống ngày càng đủ đầy cho người dân. Một diện mạo nông thôn khang trang, hiện đại đang dần hiện hữu, ghi dấu sự chung sức và nỗ lực bền bỉ của chính quyền cùng người dân nơi đây. Những đổi thay hôm nay cùng những phần việc còn phía trước đang mở ra câu chuyện về một miền quê vươn lên từ biển, tìm hướng phát triển bền vững mà vẫn gìn giữ màu xanh và hồn cốt đảo quê.
Diện mạo mới trên xã đảo
Vụng Bầu là một trong những bãi biển đẹp của Cái Chiên. Vẻ bình yên cùng không gian biển trời khoáng đạt khiến nơi đây từ lâu trở thành điểm đến hấp dẫn du khách khi ghé thăm xã đảo. Thế nhưng, nhiều năm nay, đường dẫn đến bãi biển này từng là “rào cản” khiến người dân và du khách không khỏi ngần ngại. Hơn 500m đường nối từ trục xã ra bãi Vụng Bầu chỉ rộng 2,5m; mặt đường xuống cấp nghiêm trọng, nhiều ổ voi, ổ gà. Dọc hai bên đường, cỏ dại mọc um tùm. Xe máy còn đi được nhưng ô tô, xe điện không thể theo tuyến này ra, vào bãi tắm. Con đường nhỏ hẹp không chỉ gây khó cho việc đi lại, mà còn trở thành trở ngại với những hộ dân mong phát triển dịch vụ từ lợi thế của biển quê hương.
Mong mỏi có một lối đi thuận tiện của bà con dần thành hiện thực khi dự án cải tạo, nâng cấp tuyến đường được khởi công ngày 16/12/2025 với tổng mức đầu tư trên 5,4 tỷ đồng. Đến tháng 3/2026, công trình khánh thành, đưa vào sử dụng. Mặt đường được làm lại, mở rộng lên 5,5m, tính cả vỉa hè là 7m với hệ thống điện chiếu sáng và cống thoát nước được đầu tư đồng bộ. Qua đó, thay đổi toàn diện diện mạo cả xóm nhỏ ven biển.
Anh Lê Văn Thắng, Trưởng thôn Cái Chiên, cho biết: “Người dân rất phấn khởi khi có con đường rộng, đẹp, thoáng đãng để đi lại. Từ ngày đường được mở rộng, khách du lịch qua lại cũng đông hơn. Niềm vui ấy gắn với những thuận lợi mà bà con được hưởng hằng ngày, nhất là những gia đình làm dịch vụ ven tuyến”.
Lời của anh Thắng cũng chính là tâm tư của không ít người dân làm nghề kinh doanh dịch vụ du lịch tại xóm Vụng Bầu.
Ông Chu Văn Xanh chia sẻ: “Nhờ tuyến đường được nâng cấp, việc kinh doanh thuận lợi hơn. Lối ra bãi tắm rộng thoáng giúp khách đi lại dễ dàng, tạo thêm điều kiện để các hộ dân đón khách, phát triển dịch vụ. Cuộc sống của chúng tôi cũng nhờ đó mà ổn định hơn trước nhiều”.
Câu chuyện ở Vụng Bầu cũng cho thấy ý nghĩa thiết thực của việc đầu tư hạ tầng trong xây dựng NTM. Các công trình hình thành vừa đáp ứng nhu cầu dân sinh cũng vừa mở thêm cơ hội nâng cao thu nhập cho người dân. Và ở Cái Chiên, những kết nối như thế đang không ngừng được tiếp nối trên xã đảo. Cùng với đường ra Vụng Bầu, tuyến đường từ bến phà Cái Chiên vào khu dân cư trung tâm xã đã triển khai với tổng mức đầu tư gần 16 tỷ đồng, góp phần hoàn thiện giao thông từ cửa ngõ của đảo đến nơi sinh sống, làm ăn của cư dân.
Riêng từ đầu năm đến nay, địa phương đã sửa chữa, nâng cấp cục bộ khoảng 2,8km mặt đường bê tông bằng thảm nhựa; nâng cấp 0,55km đường trục thôn; đồng thời bổ sung biển báo, gờ giảm tốc và phát quang hành lang trên các tuyến chính. Việc đầu tư đi cùng duy tu, bảo trì từng bước tạo nên mạng lưới giao thông thuận tiện, an toàn hơn, phục vụ sinh hoạt và phát triển kinh tế.
Hạ tầng từng bước hoàn thiện đang tạo thêm điều kiện để người dân Cái Chiên tham gia phát triển du lịch. Trên đảo hiện có 31 hộ kinh doanh homestay, cùng các cơ sở lưu trú, ăn uống phục vụ du khách. Theo số liệu địa phương, trong 8 tháng năm 2026, xã đón khoảng 107.428 lượt khách, doanh thu du lịch ước đạt 217 tỷ đồng. Du lịch khởi sắc mở thêm cơ hội làm ăn, đồng thời cho thấy ý nghĩa của việc đầu tư hạ tầng gắn với thế mạnh địa phương. Những tuyến đường được nâng cấp vừa phục vụ đời sống hằng ngày, vừa kết nối du khách với các điểm đến và dịch vụ, giúp người dân có thêm điều kiện khai thác lợi thế quê hương để nâng cao thu nhập. Diện mạo nông thôn mới vì thế đang được bồi đắp cùng những chuyển biến trong đời sống, sinh kế trên xã đảo.
Dồn sức hoàn thiện các tiêu chí
Từ những công trình làm đổi thay diện mạo đến những chuyển biến trong sinh kế, Cái Chiên đang từng bước tạo dựng nền tảng cho chặng đường xây dựng NTM tiếp theo. Theo báo cáo 9 tháng năm 2026 của UBND xã, địa phương tự đánh giá đạt 7/10 tiêu chí, với 39/47 nội dung. Cùng với đầu tư hạ tầng, các lĩnh vực giáo dục, y tế, đào tạo lao động và an sinh xã hội được quan tâm, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.
Hiện toàn bộ 15km đường xã và 2km đường thôn trên toàn địa bàn xã đã được bê tông hóa; điện lưới quốc gia phục vụ 100% hộ gia đình; trên 95% diện tích sản xuất nông nghiệp được chủ động tưới, tiêu. Cùng với điều kiện sinh hoạt ngày càng thuận tiện, thu nhập bình quân đầu người tăng từ khoảng 75 triệu đồng năm 2023 lên khoảng 95 triệu đồng năm 2025. Qua rà soát, xã tiếp tục duy trì không có hộ nghèo.
Cái Chiên có một trường học đạt chuẩn quốc gia. Trạm Y tế duy trì cung ứng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản, thiết yếu. Trong tổng số 470 lao động, có 324 người qua đào tạo với văn bằng, chứng chỉ, đạt khoảng 68,9%. Cùng với đầu tư hạ tầng, những kết quả này góp phần củng cố điều kiện để người dân học tập, lao động và gắn bó với quê hương.
Trên nền tảng ấy, Cái Chiên tiếp tục rà soát những phần việc còn dang dở. Hiện xã vẫn chưa đạt các tiêu chí liên quan đến hạ tầng thương mại, tổ chức sản xuất và chuyển đổi số. Song, địa phương đã xác định tập trung nguồn lực hoàn thiện các nội dung còn thiếu, đồng thời nâng chất lượng những kết quả đã có, phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới năm 2026.
Để tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí, Cái Chiên ưu tiên nguồn lực cho những công trình gắn trực tiếp với nhu cầu sản xuất và đời sống người dân. Năm 2026, xã được giao 86,076 tỷ đồng vốn chương trình để triển khai các dự án cải tạo hồ Khe Đình, hồ Khe Dầu, bổ sung cơ sở vật chất trường học và sửa chữa phân hiệu mầm non. Đây là những công trình được kỳ vọng cải thiện khả năng bảo đảm nguồn nước, đáp ứng tốt hơn điều kiện dạy và học trên đảo.
Vì vậy, nhiệm vụ trước mắt của địa phương là tập trung hoàn thiện thủ tục, phối hợp tháo gỡ vướng mắc để sớm tổ chức thi công, đồng thời theo dõi, đôn đốc tiến độ thực hiện. Khi các công trình hoàn thành, nguồn lực đầu tư sẽ tiếp tục bồi đắp chất lượng hạ tầng nông thôn, phục vụ thiết thực việc sản xuất, học tập và sinh hoạt của người dân.
Với mục tiêu nâng cao thu nhập, Cái Chiên lựa chọn 3 hướng kinh tế chủ lực gồm nuôi trồng thủy sản biển, du lịch và nông nghiệp đặc trưng. Trọng tâm là tổ chức sản xuất gắn với chất lượng và đầu ra: Hướng dẫn các hợp tác xã hoàn thiện liên kết tiêu thụ, phối hợp cấp mã vùng nuôi, thực hiện truy xuất nguồn gốc và chứng nhận chất lượng thủy sản. Từ sản phẩm mật ong tự nhiên đã đạt OCOP 3 sao, địa phương định hướng tiếp tục nâng chất lượng, phát triển thêm sản phẩm hàu trong năm 2026 và gà râu trong năm 2027. Đưa sản vật quê hương trở thành sản phẩm có tiêu chuẩn, có chỗ đứng trên thị trường cũng là cách mở thêm sinh kế cho người dân.
Cùng với sản xuất, xã tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, bổ sung thiết bị hỗ trợ dịch vụ công tại điểm bưu chính, kết nối cáp quang cho nhà văn hóa và đề xuất đầu tư phủ sóng 5G. Đối với những nội dung về hạ tầng thương mại, sản xuất, dịch vụ, địa phương tiếp tục kiến nghị các sở, ngành hướng dẫn thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế của xã đảo.
Ông Đinh Quang Mạnh, Chủ tịch UBND xã Cái Chiên, cho biết: “Chúng tôi xác định rõ từng nội dung còn thiếu, phân công trách nhiệm cho các bộ phận phụ trách và chủ động phối hợp với các sở, ngành tháo gỡ khó khăn. Trọng tâm là đẩy nhanh tiến độ các dự án phục vụ dân sinh, hỗ trợ phát triển sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm và hoàn thiện các điều kiện chuyển đổi số. Cùng với hoàn thành các tiêu chí, xã quyết tâm giữ vững, nâng cao chất lượng những kết quả đã đạt, để người dân được hưởng lợi thiết thực từ chương trình, có thu nhập ổn định và cuộc sống ngày càng tốt hơn”.
Từ những kết quả đã có, chặng đường tiếp theo của Cái Chiên được nối bằng những công việc cụ thể: Đưa các công trình vào phục vụ đời sống, nâng giá trị sản phẩm, mở thêm cơ hội làm ăn. Khi từng phần việc được hoàn thành, diện mạo ngày mới của xã đảo sẽ thêm rõ nét, cùng cuộc sống ngày càng đủ đầy của người dân giữa biển khơi.
