Nuôi trồng thuỷ sản (NTTS) trên biển là một trong những thế mạnh giàu dư địa phát triển kinh tế của đặc khu Vân Đồn. Địa phương này đã dành tổng diện tích gần 24.000ha mặt biển để nuôi biển và khuyến khích tham gia nuôi biển theo hướng hiện đại và bền vững. Mặc dù đã có những nỗ lực và chuyển động rõ nét trong thời gian qua, tuy nhiên công tác giao khu vực biển cho các doanh nghiệp, hợp tác xã để NTTS lâu dài đang gặp nhiều khó khăn.
Tính đến thời điểm này, trên toàn đặc khu Vân Đồn đã có 11 tổ chức và 123 hộ cá nhân đã được giao biển để sản xuất lâu dài với tổng diện tích trên 10.000ha mặt biển. Trong đó, 11 tổ chức (bao gồm hợp tác xã, doanh nghiệp) do UBND tỉnh giao khu vực biển thời điểm trước 31/12/2025, 123 hộ cá nhân do đặc khu Vân Đồn giao.
Ngày 31/12/2025, UBND tỉnh ra văn bản uỷ quyền cho đặc khu Vân Đồn giao khu vực biển cho đối tượng hợp tác xã, doanh nghiệp. Trên cơ sở này, 102 doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn đã làm hồ sơ xin được giao biển với diện tích mặt biển đề nghị được giao là hơn 8.000ha. Trong đó, nhiều hồ sơ xin giao khu vực biển chuyển về Trung tâm Hành chính công đặc khu, 8 hồ sơ đã có ý kiến của các bộ, ngành, 3 hồ sơ cơ bản hoàn thành ý kiến cơ quan chuyên ngành. Tuy nhiên đến nay chưa hồ sơ nào được duyệt, chưa đơn vị doanh nghiệp, hợp tác xã nào trong số 102 đơn vị đề nghị giao biển nói trên được giao biển. Đồng nghĩa với việc kể từ khi UBND tỉnh uỷ quyền cho đặc khu Vân Đồn giao khu vực biển cho đối tượng hợp tác xã, doanh nghiệp ngày 31/12/2025 đến nay, địa phương này chưa giao được khu vực biển cho đơn vị nào.
Ông Đào Văn Vũ, Phó Chủ tịch UBND đặc khu Vân Đồn cho biết: Việc áp dụng các quy định về giao khu vực biển thời gian qua có nhiều thay đổi, nảy sinh nhiều cái khó cho cả địa phương và phía các đơn vị doanh nghiệp, hợp tác xã NTTS trên biển.
Thực tế thì quy định về giao khu vực biển lần lượt áp dụng theo các quy định thuộc Nghị định số 11/2021/NĐ-CP, Nghị định số 65/2025/NĐ-CP quy định việc giao các khu vực biển nhất định cho tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tài nguyên biển, Nghị định số 44/2026/NĐ-CP của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định trong lĩnh vực biển và hải đảo, có hiệu lực 26/1/2026. Và từ ngày 1/3/2026, việc giao các khu vực biển cho tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tài nguyên biển áp dụng một số điều khoản thuộc Luật Đầu tư, trong đó có quy định về chấp thuận chủ trương đầu tư. Tức là cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận về mục tiêu, địa điểm, quy mô, tiến độ, thời hạn thực hiện dự án; nhà đầu tư hoặc hình thức lựa chọn nhà đầu tư và cơ chế, chính sách đặc biệt (nếu có) để thực hiện dự án đầu tư.
Tại nhiều cuộc làm việc diễn ra giữa UBND đặc khu Vân Đồn và các sở, ngành chuyên môn, các doanh nghiệp, hợp tác xã NTTS trên biển Vân Đồn đã làm rõ những khó khăn trong công tác giao khu vực biển. Đó là việc thiếu rõ ràng trong hướng dẫn điều chỉnh bản đồ xin giao mặt nước, thuyết minh phương án sản xuất kinh doanh, tình trạng chồng lấn luồng lạch hàng hải quốc gia, đặc biệt là tình trạng thiếu hướng dẫn trong việc thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư… Phó Chủ tịch UBND đặc khu Đào Văn Vũ khẳng định: Nguyên nhân của việc này là những hướng dẫn cụ thể, thống nhất để thực hiện theo đúng quy định về việc chấp thuận chủ trương đầu tư thuộc Luật Đầu tư hiện nay chưa có hoặc chưa rõ ràng, vì vậy chưa thể làm cơ sở để các đơn vị chức năng phê duyệt dự án.
Tại một số cuộc họp, đại diện Ban Quản lý khu kinh tế Quảng Ninh đưa ra ý kiến đối với các dự án giao khu vực biển để nuôi trồng thuỷ sản tại Vân Đồn, nếu phù hợp quy hoạch thì đơn vị cấp chấp thuận chủ trương đầu tư, nếu ngoài quy hoạch thì đơn vị sẽ tham mưu để tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư, tuy nhiên thực tế triển khai lại phát sinh nhiều ràng buộc vướng mắc giữa các quy định với nhau. UBND tỉnh cũng đã giao các đơn vị sở, ngành liên quan “ngồi lại với nhau” để thống nhất phương án giải quyết hoặc thống nhất phương án đề xuất, kiến nghị lên trên, song đến nay chưa đạt được kết quả.
Thời gian qua, đặc khu Vân Đồn đã sớm đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp làm thủ tục xin giao khu vực biển để NTTS bền vững. Ví như việc sớm vận động các hộ nuôi trồng thuỷ sản tham gia thành lập doanh nghiệp, HTX hình thành vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung theo vùng, theo đối tượng; phối hợp ký xác nhận sơ đồ trích lục xin cấp phép, giao khu vực biển với các đơn vị, HTX đủ điều kiện; giám sát việc không được chuyển nhượng quyền sử dụng khu vực biển được giao; không cho thuê, mượn diện tích khu vực biển được giao; thực hiện các cam kết đảm bảo ANTT, an toàn giao thông, luồng lạch trên biển; bảo vệ, giữ gìn vệ sinh môi trường biển; thay thế lắp đặt vật liệu nổi hợp quy chuẩn theo quy định… Những hợp tác xã, doanh nghiệp nuôi biển tại Vân Đồn cũng mong muốn được giao khu vực biển để sản xuất lâu dài. Việc vướng mắc trong thủ tục hành chính về giao khu vực biển như hiện nay đã và đang gây ra nhiều khó khăn, rào cản trong sản xuất kinh doanh cũng như công tác quản lý của cả phía doanh nghiệp, người dân và chính quyền đặc khu Vân Đồn.
