Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU trong năm 2026, Quảng Ninh đang tập trung siết chặt quản lý đội tàu, kiểm soát hoạt động khai thác và truy xuất nguồn gốc thủy sản. Với quyết tâm thực hiện nghiêm phương châm “5 không”, thành phố hướng tới chấm dứt các vi phạm, bảo đảm số liệu báo cáo chính xác, minh bạch, góp phần cùng cả nước đáp ứng các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC).
Ngày 13/10, chủ trì phiên họp thứ 36 của Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu toàn hệ thống chính trị tập trung cao độ, triển khai quyết liệt các giải pháp nhằm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu trong năm 2026. Trong đó, thực hiện tốt phương châm “5 không”: Không phát sinh tàu cá bị nước ngoài bắt giữ; không để tàu không đủ điều kiện tham gia hoạt động; không để các vụ việc vi phạm quy định về thiết bị giám sát hành trình (VMS) kéo dài mà không được xử lý triệt để; không để lô hàng thủy sản không truy xuất được nguồn gốc; không để số liệu báo cáo sai lệch với dữ liệu và hồ sơ thực tế.
Phó Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố ven biển trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả chống khai thác IUU trên địa bàn. Các địa phương phải khẩn trương rà soát, cập nhật đầy đủ dữ liệu tàu cá lên hệ thống VNFishbase, đồng thời kiểm tra thực tế hoạt động của từng tàu, không để tàu đã xóa đăng ký hoặc không đủ điều kiện vẫn ra khơi.
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến ngày 30/9/2026, cả nước có hơn 80.000 tàu cá từ 6m trở lên được cập nhật trên hệ thống VNFishbase; khoảng 96% số tàu có giấy phép khai thác còn hạn. Trong 38 khuyến nghị của EC, có 31 khuyến nghị đã thực hiện đầy đủ, 5 khuyến nghị tiếp tục hoàn thiện và 2 khuyến nghị đang được trao đổi, làm rõ. Kết quả này cho thấy tiến độ khắc phục đã có chuyển biến, song những yêu cầu còn lại đòi hỏi các địa phương phải xử lý bằng hành động cụ thể.
Báo cáo tại phiên họp của Ban Chỉ đạo quốc gia, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh cho biết, thành phố hiện có 4.164 tàu cá từ 6m trở lên được cập nhật đầy đủ trên hệ thống VNfishbase. Đối với 17 tàu hết hạn đăng kiểm, các cơ quan chức năng đang phối hợp với chính quyền địa phương và chủ tàu hoàn thiện thủ tục theo quy định, phấn đấu hoàn thành trước ngày 20/10. Từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố ghi nhận 40 tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) trong thời gian từ 6 giờ đến 10 ngày. Qua xác minh, 30 tàu không vi phạm, 10 tàu vi phạm đã bị xử phạt với tổng số tiền hơn 1 tỷ đồng. Một trường hợp mất kết nối trên 10 ngày cũng đã bị xử phạt 528,5 triệu đồng. Trong công tác tuần tra, kiểm tra, các lực lượng chức năng phát hiện, xử lý 728 vụ vi phạm quy định về khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản, với tổng số tiền phạt trên 9,77 tỷ đồng; đồng thời khởi tố 2 vụ án hình sự.
Để tăng cường kiểm soát tàu cá và sản lượng thủy sản qua cảng, thành phố hiện có 4 cảng cá đã được công bố chính thức, cùng 7 điểm kiểm tra, kiểm soát tạm thời tại các địa bàn thuận lợi, nơi tàu cá thường xuyên cập bến, neo đậu và bốc dỡ thủy sản. Tỷ lệ tàu cá tham gia giám sát đạt 97,7%; 95 tàu chưa triển khai giám sát do không hoạt động khai thác và đang được quản lý theo quy định.
Bên cạnh kết quả đạt được, công tác chống khai thác IUU của thành phố vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục. Tỷ lệ sản lượng thủy sản được kiểm soát qua hệ thống eCDT còn thấp, mới đạt khoảng 48,6% tổng sản lượng. Công tác quản lý tàu cá quy mô nhỏ, tàu chưa đủ điều kiện hoạt động còn gặp khó khăn; việc kết nối, đồng bộ dữ liệu giữa các hệ thống chưa hoàn thiện. Trách nhiệm tổ chức thực hiện ở một số địa phương cũng cần được đề cao hơn.
Quảng Ninh xác định quyết tâm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU phải được thể hiện bằng kết quả cụ thể trong quản lý, kiểm soát hoạt động khai thác thủy sản. Thành phố tiếp tục triển khai nghiêm chỉ đạo của Chính phủ, huy động trách nhiệm của các cấp, ngành và địa phương, kiên quyết không để phát sinh vi phạm mới, không để những tồn tại kéo dài mà không được xử lý dứt điểm. Mỗi tàu cá, mỗi chuyến biển và mỗi lô thủy sản phải được kiểm soát bằng dữ liệu đầy đủ, thống nhất, có thể kiểm chứng. Cùng với mục tiêu gỡ “thẻ vàng” trong năm 2026, Quảng Ninh hướng tới xây dựng nghề cá có trách nhiệm, hoạt động đúng quy định, gắn khai thác với bảo vệ nguồn lợi thủy sản và sinh kế lâu dài của ngư dân.
