Cùng với tốc độ đầu tư xây dựng ngày càng lớn, yêu cầu đặt ra không chỉ là đẩy nhanh tiến độ các dự án mà còn phải kiểm soát chặt chẽ từng khâu, từ chuẩn bị đầu tư, thẩm định, quản lý chi phí đến thi công, nghiệm thu và đưa công trình vào sử dụng. Quảng Ninh đang tăng cường quản lý theo hướng xuyên suốt quá trình đầu tư, nhằm bảo đảm chất lượng, an toàn công trình, sử dụng hiệu quả nguồn lực và hạn chế những sai sót phát sinh.
Quyết liệt xử lý vi phạm trật tự xây dựng
Là một trong những tổ hợp vui chơi giải trí có quy mô lớn trên địa bàn phường Hồng Gai, song dự án khu vui chơi giải trí tổng hợp Hạ Long lại có không ít công trình xây dựng sai vị trí, mở rộng quy mô, vượt ra ngoài ranh giới quy hoạch được phê duyệt.
Mặc dù những vi phạm này đã được thanh tra tỉnh chỉ ra và yêu cầu xử lý từ năm 2021, song đến tháng 7/2026, mới chỉ có 9/15 công trình, hạng mục vi phạm đã được tháo dỡ. Nhiều hạng mục vẫn chưa khắc phục xong. Nhằm xử lý dứt điểm các vi phạm, Sở Xây dựng phối hợp với chính quyền địa phương tiếp tục kiểm tra hiện trạng, yêu cầu hoàn thành tháo dỡ trước ngày 10/8/2026. Quá thời hạn trên sẽ thực hiện cưỡng chế theo quy định. UBND phường Hồng Gai được giao trực tiếp kiểm tra, giám sát việc thực hiện.
Không riêng trường hợp này, từ tháng 7/2025 đến hết tháng 5/2026, 2.069 công trình đã được kiểm tra, qua đó phát hiện 122 công trình vi phạm. Cơ quan chức năng đã ban hành 81 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền hơn 2,164 tỷ đồng; 47 trường hợp bị áp dụng biện pháp buộc phá dỡ công trình, phần công trình vi phạm.
Hoạt động kiểm tra cũng được tập trung vào những khu vực có mật độ xây dựng lớn. Sở Xây dựng đã tổ chức kiểm tra công tác quản lý trật tự xây dựng tại một số địa bàn như Hồng Gai, Hạ Long, Bãi Cháy, qua đó kiến nghị chính quyền địa phương xử lý các trường hợp vi phạm theo thẩm quyền. Năm 2026, kiểm tra công tác quản lý trật tự xây dựng tại các xã, phường, đặc khu tiếp tục được xác định là một trong những trọng tâm, trong đó tập trung vào khu vực lõi đô thị, những địa bàn có nhiều hoạt động xây dựng và nguy cơ phát sinh vi phạm.
Việc phân định trách nhiệm xử lý cũng được làm rõ hơn sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. UBND xã, phường, đặc khu trực tiếp theo dõi, kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm trên địa bàn; thực hiện cưỡng chế công trình vi phạm theo quy định. Sở Xây dựng giữ vai trò hướng dẫn, theo dõi và kiểm tra việc thực hiện.
Cùng với đó, việc xử lý cũng được thực hiện theo hướng theo đến cùng từng vi phạm. Những công trình đã có quyết định xử phạt tiếp tục được kiểm tra việc khắc phục; trường hợp không chấp hành sẽ áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định. Các địa phương được yêu cầu không để vi phạm tồn tại kéo dài, đồng thời gắn trách nhiệm của người đứng đầu với kết quả quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn. Qua đó, kỷ cương xây dựng được siết chặt từ khâu phát hiện, ngăn chặn đến xử lý và khắc phục vi phạm.
Quản lý chặt để nâng hiệu quả đầu tư
Năm 2026, Quảng Ninh đặt mục tiêu tổng vốn đầu tư xây dựng cơ bản toàn xã hội trên 113 nghìn tỷ đồng. Cùng với nhiều dự án đang triển khai, hàng loạt công trình, dự án mới tiếp tục được chuẩn bị đầu tư, từ hạ tầng giao thông, đô thị đến nhà ở, công trình xã hội. Quy mô đầu tư ngày càng lớn cũng đồng nghĩa yêu cầu quản lý phải chặt chẽ hơn, để tiến độ dự án đi cùng chất lượng công trình và hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Với một khối lượng lớn dự án đang được chuẩn bị và triển khai, việc kiểm soát được thực hiện ngay từ hồ sơ đầu tư. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Sở Xây dựng đã thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở đối với 70 lượt hồ sơ dự án; tham gia ý kiến đối với chủ trương, điều chỉnh chủ trương đầu tư của 19 dự án. Qua thẩm định, các nội dung về quy hoạch, quy chuẩn, tiêu chuẩn, giải pháp thiết kế, an toàn và chi phí được rà soát trước khi dự án tiếp tục triển khai.
Nhiều dự án lớn cũng đang được rà soát, hoàn thiện các điều kiện để triển khai. Đáng chú ý, Sở Xây dựng đã tập trung hướng dẫn hoàn thiện thủ tục pháp lý đối với tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh; thúc đẩy công tác chuẩn bị đầu tư đường bao biển kéo dài từ đường Trần Quốc Nghiễn qua cầu Bình Minh đến cầu Bang, cải tạo mở rộng nút giao Ao Cá, Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh...
Quy mô dự án càng lớn, bài toán chi phí càng cần được tính toán sát thực tế. Sở Xây dựng duy trì khảo sát, công bố giá vật liệu trên địa bàn; rà soát, bổ sung các tổ chức thuộc diện đăng ký, kê khai giá, đồng thời tăng cường kiểm soát chất lượng vật liệu xây dựng. Đây là cơ sở để chủ đầu tư lập, quản lý chi phí sát với thị trường, hạn chế những phát sinh làm tăng tổng mức đầu tư.
Với các dự án trọng điểm, việc theo dõi tiến độ, chất lượng và an toàn được duy trì thường xuyên. Điển hình như dự án đường ven sông kết nối từ cao tốc Hạ Long - Hải Phòng đến Đông Triều, đoạn từ đường tỉnh 338 đến Đông Triều, tình hình thực hiện được Sở Xây dựng tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh hằng tuần. Một số vấn đề về chất lượng, an toàn tại các công trình cũng được kiểm tra, hướng dẫn xử lý ngay khi phát sinh. Cùng với đó, những dự án chậm tiến độ được theo dõi, tham mưu tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục, hạ tầng kết nối. Qua đó, những dự án gặp khó được nhận diện cụ thể nguyên nhân để có hướng giải quyết, đồng thời tiếp tục kiểm soát việc thực hiện theo các quy định về đầu tư xây dựng.
Cùng với bám sát từng dự án, hệ thống công cụ phục vụ công tác quản lý cũng tiếp tục được bổ sung. Các quy định về cấp phép xây dựng, quản lý chi phí, vật liệu xây dựng, an toàn lao động trong thi công đang được rà soát, hoàn thiện; dữ liệu ngành Xây dựng từng bước được số hóa, hướng tới ứng dụng mô hình thông tin công trình BIM trong quản lý. Đây sẽ là cơ sở để việc theo dõi dự án ngày càng đồng bộ hơn, từ hồ sơ đến quá trình thi công và hoàn thành công trình.
Trong bối cảnh hàng loạt dự án lớn tiếp tục được triển khai, việc siết chặt quản lý đầu tư xây dựng càng trở nên cần thiết. Quản lý sát từ hồ sơ đến công trường, kiểm soát chặt chi phí, chất lượng và tiến độ không chỉ hạn chế sai sót, thất thoát, lãng phí mà còn góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư, bảo đảm chất lượng công trình và giữ vững kỷ cương trong hoạt động xây dựng.
