Gỡ “thẻ vàng” IUU trong năm nay

Gỡ “thẻ vàng” IUU là nhiệm vụ quan trọng đã và đang được cả hệ thống chính trị, chính quyền địa phương, các cấp, ngành tích cực thực hiện. Tuy nhiên, kết quả vẫn chưa được như kỳ vọng. Hiện các địa phương đang tiếp tục triển khai nhiều giải pháp khai thác thủy sản hiệu quả, bền vững, phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định, quyết tâm gỡ “thẻ vàng” trong năm 2026 này.

Với mục tiêu khắc phục triệt để khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), ngăn chặn khai thác IUU, quyết tâm gỡ “thẻ vàng”, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 1516/QĐ-TTg ngày 10/8/2026 ban hành Kế hoạch hành động thực hiện các biện pháp khắc phục khuyến nghị của EC tại đợt thanh tra lần thứ 5 về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định IUU.

Mục tiêu hướng tới là 100% tàu cá đã đăng ký được cập nhật đầy đủ, chính xác, kịp thời trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủy sản VNFishbase; xác định được chủ tàu, vị trí, tình trạng hoạt động và tình trạng pháp lý. 100% tàu cá thuộc diện bắt buộc lắp thiết bị VMS được kiểm soát tình trạng thiết bị khi xuất, nhập bến; các trường hợp mất kết nối, vượt ranh giới, can thiệp thiết bị được cảnh báo, xác minh và xử lý theo thời hạn quy định.

100% lượt tàu cá có chiều dài từ 6 mét trở lên ra, vào cảng, xuất, nhập bến được ghi nhận trên hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử eCDT; không cấp giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác đối với nguyên liệu thủy sản khai thác của tàu cá không có dữ liệu hoặc dữ liệu không hợp lệ trên eCDT. 100% hồ sơ cấp giấy xác nhận nguyên liệu và giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác phục vụ xuất khẩu sang thị trường yêu cầu được xử lý trên eCDT theo quy định. 100% doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu các loài có nguy cơ cao sang thị trường châu Âu được kiểm tra theo phương pháp đánh giá rủi ro; các sai lệch về nguyên liệu, định mức, sản lượng và hồ sơ truy xuất được xác minh, xử lý dứt điểm.

Thực hiện kế hoạch cao điểm gỡ “thẻ vàng”, cùng với các địa phương ven biển trong cả nước, Quảng Ninh cũng đẩy mạnh triển khai đồng bộ các giải pháp, quyết liệt xử lý các vi phạm, khắc phục những tồn tại, hạn chế trong khai thác thủy sản vi phạm IUU.

Đến tháng 7 năm nay, tỷ lệ tàu của tỉnh đã thực hiện cập nhật thông tin qua hệ thống eCDT đạt 99%, song tần suất kiểm soát tàu cá xuất, nhập cảng, bến tại một số địa phương còn hạn chế so với số lượng tàu cá đang quản lý hoặc neo đậu và chưa phản ánh đúng thực tế khai thác của tàu cá. Tỷ lệ sản lượng thủy sản được kiểm soát, giám sát qua hệ thống còn thấp so với tổng sản lượng khai thác của tỉnh.

Hiện Quảng Ninh có 4.153 tàu cá từ 6m trở lên được quản lý thống nhất; 100% tàu cá đủ điều kiện đã được cấp giấy phép khai thác; tỷ lệ tàu còn hạn đăng kiểm đạt 95%; 100% tàu cá từ 15m trở lên lắp đặt VMS…

Thời gian tới, tỉnh tiếp tục triển khai quyết liệt các giải pháp chống khai thác IUU, tăng cường rà soát 100% đội tàu, kiểm soát chặt chẽ tàu cá ra vào cảng, giám sát hoạt động thiết bị VMS, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Trong đó, các sở, ngành, địa phương liên quan đang triển khai quyết liệt Nghị định 246/2026 của Chính phủ về tăng mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, trong đó mức phạt tối đa đối với cá nhân lên đến 1 tỷ đồng và đối với tổ chức lên đến 2 tỷ đồng, nhất là đối với một số hành vi vi phạm nghiêm trọng như tháo gỡ hoặc vô hiệu hóa thiết bị giám sát hành trình; sử dụng tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên vượt ranh giới vùng biển được phép khai thác. Để tăng tính răn đe, thời gian qua, các lực lượng chức năng của tỉnh đã tổ chức trên 220 lượt tuần tra, kiểm soát, lập biên bản vi phạm 159 trường hợp, phạt trên 4,4 tỷ đồng.

Nhằm góp phần giảm dần các vi phạm về IUU, mới đây, HĐND tỉnh khóa XV đã thông qua Nghị quyết số 06/2026/NQ-HĐND về chính sách hỗ trợ mua sắm thiết bị giám sát hành trình tàu cá. Mức hỗ trợ một lần bằng 70% chi phí nhưng không quá 15 triệu đồng/thiết bị. Đến thời điểm này đã có nhiều chủ tàu cá đăng ký tham gia thực hiện chính sách hỗ trợ. Sở Nông nghiệp và Môi trường tích cực triển khai các bước giúp chủ tàu tiếp cận chính sách, hoàn thiện hồ sơ, trình tự, thủ tục đề nghị hỗ trợ mua sắm thiết bị giám sát hành trình tàu cá theo đúng quy định.

Nhằm tiếp tục tăng cường công tác quản lý đối với hoạt động khai thác thủy sản, chống vi phạm IUU, Quảng Ninh đã đưa vào tiêu chí đánh giá trách nhiệm người đứng đầu địa phương ven biển, cùng với đó tăng cường kiểm tra chuyên đề đối với những địa phương còn để xảy ra nhiều tàu vi phạm, yêu cầu làm rõ nguyên nhân, đề ra các giải pháp khắc phục theo hướng lâu dài, bền vững.