Hướng tới mục tiêu xây dựng nông thôn mới (NTM) hiện đại, các địa phương của Quảng Ninh đang tập trung chuyển hóa mạnh mẽ những tiềm năng, lợi thế thành động lực phát triển kinh tế - xã hội. Việc cơ cấu lại sản xuất, nhân rộng các mô hình kinh tế hiệu quả và mở rộng không gian phát triển đang tạo nền tảng vững chắc để thực hiện mục tiêu cao nhất của chương trình xây dựng NTM là không ngừng nâng cao chất lượng đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân một cách bền vững.
Đột phá từ những mô hình sản xuất mới
Khi ánh bình minh vừa ló rạng, các thành viên trong Tổ hợp tác trồng và chế biến chè VietGAP đã có mặt trên cánh đồng chè thôn 1, xã Quảng Đức, nhanh tay hái về những mẻ chè búp tươi non.
Tổ hợp tác hiện có 21 thành viên, với 3ha diện tích canh tác, đạt năng suất trung bình 6 tấn búp tươi/ha, tương đương khoảng 1 tấn chè khô/ha. Đây chính là nguồn nguyên liệu chất lượng cao cung cấp cho Cơ sở sản xuất, chế biến chè Loan Bính.
Để nâng cao chất lượng sản phẩm, Cơ sở sản xuất, chế biến chè Loan Bính đã chủ động đầu tư máy móc hiện đại, mở rộng quy mô, đăng ký mã số vùng trồng và áp dụng quy trình thâm canh hữu cơ gắn với truy xuất nguồn gốc. Mỗi ngày, cơ sở chế biến khoảng 7 tạ chè tươi, cho ra lò 2 sản phẩm chủ lực là "Trà nõn Loan Bính" và "Hồng trà Loan Bính" đều đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao.
Dẫn phóng viên thăm xưởng sản xuất nghi ngút hương thơm từ những mẻ chè đang sao, bà Đào Thị Bính, chủ Cơ sở sản xuất, chế biến chè Loan Bính, cho biết: “Trước đây bà con trong thôn làm chè theo thói quen truyền thống, được tới đâu hay tới đó, giá cả bấp bênh. Từ khi tham gia tổ hợp tác, áp dụng quy trình hữu cơ và xây dựng thương hiệu, giá trị của cây chè đã khác hẳn. Chè đạt thương hiệu OCOP, đầu ra ổn định, giá trị tăng lên rõ rệt. Người trồng chè ai nấy đều phấn khởi vì cái công mình bỏ ra trên mảnh đất quê hương được đền đáp xứng đáng”.
Cây chè hiện được xã Quảng Đức xác định là cây trồng chủ lực với tổng diện tích gần 150ha. Xã đang tập trung phát triển nền nông nghiệp hàng hóa gắn với dịch vụ, thương mại và tiểu thủ công nghiệp.
Nói về định hướng của địa phương, ông Phạm Văn Thọ, Chủ tịch UBND xã Quảng Đức, nhấn mạnh: “Chúng tôi xác định phát triển nông nghiệp hiện đại, bền vững là nhiệm vụ trọng tâm để xây dựng NTM giai đoạn 2026-2030. Xã tập trung các giải pháp nhằm phát huy hiệu quả đất lâm nghiệp, nông nghiệp sẵn có. Bên cạnh cây chè, Quảng Đức đang từng bước hình thành các chuỗi liên kết trồng địa liền, khoai môn, khoai tây và trồng rừng sản xuất. Hệ thống giao thông, thủy lợi hiện đã được đầu tư đồng bộ với 100% đường xã được nhựa hóa, bê tông hóa. Xây dựng NTM, suy cho cùng mục tiêu cao nhất vẫn là nâng cao chất lượng đời sống của nhân dân một cách bền vững”.
Tại xã Quảng Hà, một không gian phát triển rộng lớn hơn đang mở ra khi công nghiệp, dịch vụ đang tạo nên sức bật cho nông nghiệp, kinh tế biển. Từ đầu năm đến nay, tổng sản lượng thủy sản của xã đạt hơn 4.159 tấn. Cùng với đó, xã đã ra quân xử lý hàng trăm bè mảng và cọc lưới nuôi trồng thủy sản trái phép để lập lại trật tự bãi triều, hướng tới nuôi trồng thuỷ sản bền vững, trong đó có nuôi bãi triều và nuôi tôm công nghiệp tập trung.
Song song với phát triển kinh tế biển, hạ tầng giao thông đang trở thành khâu đột phá của địa phương. Những ngày này xã Quảng Hà đang tập trung chỉ đạo các đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án cải tạo, nâng cấp tuyến đường trục từ ngã tư Quảng Thắng (cũ) đến sân bóng thôn Quang Lĩnh và đường nhánh vào đình Quang Lĩnh, với tổng chiều dài khoảng 3,95km.
Ông Nguyễn Minh Nghiên, Trưởng khu phố Quảng Thắng, xã Quảng Hà, cho biết: “Con đường này từng là trăn trở nhiều năm của người dân địa phương vì đã xuống cấp, việc đi lại gặp nhiều khó khăn. Đây là niềm mong mỏi từ lâu của người dân khu Quảng Thắng. Vì vậy khi xã triển khai dự án đáp ứng đúng nguyện vọng, hàng trăm hộ dân nơi tuyến đường đi qua đã nhanh chóng tự nguyện hiến đất, tháo dỡ công trình, bàn giao mặt bằng sạch cho đơn vị thi công. Ai cũng hiểu, đường mở đến đâu thì cơ hội phát triển sản xuất, giao thương mở ra đến đó”.
Mở rộng không gian phát triển, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân
Tập trung nguồn lực đầu tư hạ tầng kết hợp chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi đang tạo ra dư địa phát triển mạnh mẽ cho các vùng quê của Quảng Ninh. Sau sáp nhập, xã Đầm Hà có hơn 5.800ha đất lâm nghiệp và gần 3.800ha đất nông nghiệp.
Những ngày này, vườn na VietGAP của gia đình anh Dương Văn Khải ở thôn Thái Lập, xã Đầm Hà đang vào đợt thu hoạch. Đây là năm thứ hai gia đình anh Khải tham gia mô hình trồng và thâm canh cây na theo quy trình VietGAP do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với địa phương triển khai trên diện tích khoảng 8ha tại thôn Thái Lập và thôn Tân Bình. Tham gia mô hình, anh Khải và các hộ dân được hỗ trợ 50-70% cây giống, phân bón và được tập huấn kỹ thuật chăm sóc cây na an toàn.
Anh Khải chia sẻ: “Tham gia mô hình, gia đình tôi tuân thủ nghiêm ngặt quy trình trồng na theo tiêu chuẩn VietGAP. Sau 2 năm vườn na bắt đầu cho thu hoạch lứa quả chất lượng cao, quả to, mẫu mã đẹp, đáp ứng tiêu chuẩn an toàn. Tôi nhận thấy mô hình này rất có triển vọng để phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập. So với các loại cây trồng trước đây, cây na cho giá trị kinh tế vượt trội, mở ra hướng đi vươn lên làm giàu bền vững cho nông dân trong thôn”.
Đến nay, xã Đầm Hà đã cơ bản hoàn thành nền tảng xây dựng NTM. Toàn xã có 63 doanh nghiệp, 33 hợp tác xã, 10 sản phẩm OCOP đạt 3-4 sao, thu nhập bình quân năm 2025 đạt 109,6 triệu đồng/người; trên địa bàn xã không còn hộ nghèo. Qua rà soát theo Bộ tiêu chí giai đoạn 2026-2030, xã Đầm Hà đã đạt 9/10 tiêu chí. Địa phương đang tiếp tục ưu tiên nguồn lực nâng cao chất lượng các tiêu chí, tạo thêm giá trị gia tăng từ nông nghiệp công nghệ cao và hạ tầng du lịch.
Là xã miền núi có diện tích tự nhiên 184,82km² với hơn 18.000 nhân khẩu, trong đó đồng bào DTTS chiếm 58,2%, sau sáp nhập Quảng Tân có quy mô đất đai và tài nguyên mở rộng đã tạo dư địa lớn để địa phương bứt phá.
Tận dụng diện tích đất rừng phong phú, xã Quảng Tân đẩy mạnh trồng rừng tập trung, khai thác gỗ và phát triển vùng cây dược liệu như quế, hồi... Chỉ riêng trong tháng 7/2026, diện tích rừng trồng tập trung của xã đạt hơn 512ha, sản lượng khai thác gỗ đạt trên 30.500m³. Song song với đó, các điểm du lịch như Chùa Sâu, chợ phiên vùng cao, thác Bạch Vân... cũng đang bước đầu thu hút du khách. Hạ tầng thiết yếu như công trình cấp nước sạch thôn Đông Thành với hơn 12km đường ống đang gấp rút được hoàn thiện để phục vụ nhân dân.
Đặc biệt, lợi thế lớn nhất của xã Quảng Tân hiện nay chính là quỹ đất nông, lâm nghiệp rộng lớn được quy hoạch thành vùng chăn nuôi tập trung. Nhờ đó, xã đang trở thành điểm đầu tư hấp dẫn các tập đoàn lớn.
Thi đấu bóng đá nữ tại Ngày hội văn hóa thể thao các dân tộc xã Quảng Tân năm 2026.
Ông Vũ Quốc Hưng, Chủ tịch UBND xã Quảng Tân, cho biết: “Xã đang tập trung triển khai các giải pháp nhằm biến lợi thế đất lâm nghiệp, nông nghiệp và lợi thế được quy hoạch là vùng chăn nuôi tập trung thành động lực phát triển thực tế. Hiện nay, vùng quy hoạch này đang thu hút mạnh mẽ các nhà đầu tư, trong đó Tập đoàn TH true MILK đang đầu tư trang trại chăn nuôi bò sữa quy mô lớn. Việc triển khai dự án lớn này, cùng 10 dự án đầu tư công năm 2026 sẽ tạo ra cú hích chuyển đổi cơ cấu kinh tế địa phương, giải quyết việc làm, hỗ trợ sản xuất và nâng cao thu nhập một cách rõ rệt cho bà con đồng bào DTTS”.
Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM tiếp tục khẳng định vai trò là động lực quan trọng, tạo chuyển biến toàn diện về diện mạo nông thôn và chất lượng đời sống người dân Quảng Ninh. Mỗi địa phương đều có những lợi thế riêng và đều đang tập trung để biến những lợi thế riêng có ấy thành động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững; để thành quả xây dựng NTM hướng tới mục tiêu cao nhất là nâng cao chất lượng đời sống của nhân dân.
