Xác định nguồn nhân lực là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) luôn chú trọng đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, kỹ sư và công nhân kỹ thuật. Trước yêu cầu hiện đại hóa sản xuất, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, TKV tiếp tục xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, có khả năng làm chủ công nghệ, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Trong chiến lược phát triển của TKV, quan điểm “Từ tài nguyên khoáng sản và nguồn nhân lực đi lên giàu mạnh” luôn được xác định là mục tiêu xuyên suốt. Trải qua hơn 30 năm xây dựng và phát triển, cùng với mở rộng quy mô sản xuất, đầu tư đổi mới công nghệ, TKV luôn quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, chuyên gia kỹ thuật và công nhân lành nghề, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành Than - Khoáng sản.
Ngay từ khi thành lập năm 1994, Tổng Công ty Than Việt Nam (TVN), tiền thân của TKV, chú trọng chuẩn hóa chương trình đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao trình độ, tay nghề cho đội ngũ công nhân kỹ thuật. Tổng Công ty từng bước xây dựng hệ thống đào tạo nghề đồng bộ, mở rộng hợp tác với các cơ sở giáo dục trong và ngoài nước để đào tạo cán bộ quản lý, kỹ sư và chuyên gia. Khi TKV mở rộng hoạt động sang các lĩnh vực điện lực, khoáng sản, luyện kim, công tác đào tạo tiếp tục được đổi mới theo hướng gắn với nhu cầu sử dụng lao động, chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực cho các dự án sản xuất mới. Các chương trình không chỉ giúp người lao động tiếp cận công nghệ khai thác hiện đại mà còn nâng cao kỹ năng nghề, tác phong công nghiệp và ý thức tự chủ an toàn trong sản xuất.
Từ năm 2014, trước yêu cầu đổi mới công nghệ và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, TKV tập trung phát triển nguồn nhân lực trên ba trụ cột: Cán bộ lãnh đạo, quản lý; chuyên gia kỹ thuật - công nghệ và công nhân kỹ thuật các ngành nghề chính. Tập đoàn đẩy mạnh đào tạo cán bộ quản lý theo khung năng lực chức danh, cử cán bộ tham gia các chương trình đào tạo chuyên sâu tại nước ngoài; đồng thời chú trọng xây dựng đội ngũ chuyên gia đầu ngành, nâng cao trình độ nghiên cứu, ứng dụng công nghệ vào thực tiễn sản xuất.
Đối với đội ngũ công nhân kỹ thuật, TKV chủ động đổi mới phương thức tuyển sinh, đào tạo nghề theo nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp. Thông qua cơ chế đào tạo theo đơn đặt hàng, các công ty than phối hợp với cơ sở đào tạo nghề tuyển chọn lao động, hỗ trợ học bổng toàn phần trong thời gian học và tiếp nhận làm việc sau tốt nghiệp. Cách làm này tạo sự gắn kết giữa đào tạo và sử dụng lao động, giúp người học có việc làm ổn định, đồng thời đáp ứng nhu cầu bổ sung công nhân kỹ thuật cho các đơn vị khai thác than.
Cùng với đó, TKV chú trọng chuẩn hóa chương trình đào tạo theo tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia đối với ba nghề mỏ hầm lò gồm khai thác, xây dựng và cơ điện mỏ. Công tác tuyển sinh được đổi mới thông qua các hình thức truyền thông trực tiếp, giới thiệu những tấm gương lao động giỏi, có thu nhập cao và mở rộng đào tạo liên thông. Riêng giai đoạn 2014-2024, TKV đã tuyển sinh, đào tạo 39.705 người ở các nghề mỏ hầm lò. Qua đó, góp phần quan trọng giúp TKV duy trì ổn định sản xuất, từng bước làm chủ công nghệ khai thác, chế biến than và khoáng sản. Đội ngũ cán bộ quản lý, kỹ sư, chuyên gia và công nhân kỹ thuật ngày càng được nâng cao trình độ, đáp ứng yêu cầu vận hành các dây chuyền cơ giới hóa, tự động hóa, thiết bị hiện đại và những công trình sản xuất có quy mô lớn, điều kiện kỹ thuật phức tạp.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đối với nguồn nhân lực của TKV tiếp tục thay đổi khi các đơn vị đẩy mạnh cơ giới hóa, tự động hóa, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Trong chiến lược phát triển giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045, Tập đoàn xác định xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, kỹ sư, chuyên gia và công nhân kỹ thuật có khả năng tiếp cận, làm chủ công nghệ mới là nhiệm vụ trọng tâm. Công tác đào tạo không chỉ dừng ở nâng cao tay nghề mà còn hướng tới trang bị kiến thức về quản trị hiện đại, chuyển đổi số, quản lý năng lượng, bảo vệ môi trường và an toàn lao động.
Đặc biệt, quá trình chuyển dịch năng lượng và phát triển kinh tế tuần hoàn đang đặt ra yêu cầu mới về cơ cấu việc làm, trình độ và kỹ năng của người lao động. TKV tiếp tục chủ động đào tạo lại, đào tạo bổ sung, phát triển nguồn nhân lực phù hợp với các lĩnh vực sản xuất, dịch vụ mới. Từ vận hành hệ thống khai thác cơ giới hóa, tự động hóa đến thực hiện các giải pháp tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, tái sử dụng tài nguyên, mỗi cán bộ, công nhân đều phải không ngừng học tập, đổi mới tư duy và nâng cao năng lực thích ứng.
Ông Vũ Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Tập đoàn TKV, cho biết: Để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, TKV tiếp tục đẩy mạnh hợp tác với các cơ sở đào tạo, nghiên cứu trong và ngoài nước; tăng cường trao đổi chuyên gia, tiếp cận công nghệ khai thác và phương thức quản trị tiên tiến. Đồng thời, tập trung đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý, chuyên gia kỹ thuật và công nhân có trình độ, tay nghề cao, đủ năng lực nghiên cứu, ứng dụng, làm chủ công nghệ hiện đại. Tập đoàn chú trọng gắn đào tạo với nhu cầu thực tiễn sản xuất, đáp ứng yêu cầu cơ giới hóa, tự động hóa, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Cùng với phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, TKV tiếp tục quan tâm cải thiện điều kiện làm việc, nâng cao thu nhập, chăm sóc sức khỏe và bảo đảm an sinh cho người lao động. Đây là những giải pháp quan trọng nhằm thu hút, giữ chân lao động có tay nghề, tạo động lực để cán bộ, công nhân yên tâm gắn bó lâu dài với ngành Than. Đồng thời, gìn giữ, phát huy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, xây dựng đội ngũ lao động có tác phong công nghiệp, tinh thần trách nhiệm và ý thức đổi mới, sáng tạo.
Với nền tảng nguồn nhân lực được xây dựng qua hơn 30 năm, TKV đang từng bước chuyển mạnh từ đào tạo đáp ứng nhu cầu sản xuất sang phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, chủ động thích ứng với những yêu cầu mới. Đây là động lực quan trọng để Tập đoàn nâng cao năng suất, hiệu quả sản xuất, kinh doanh, giữ vững vai trò trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, hướng tới mục tiêu phát triển hiện đại, bền vững.
