Đầu tư đồng bộ các dự án khai thác, sàng tuyển, chế biến than và hạ tầng logistics đang được Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) xác định là nhiệm vụ trọng tâm tại Quảng Ninh đến năm 2030. Đây là giải pháp duy trì năng lực sản xuất, bảo đảm nguồn cung nhiên liệu cho nền kinh tế, đồng thời góp phần tăng thu ngân sách, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng của địa phương.
Theo kế hoạch đến năm 2030, TKV tiếp tục triển khai 18 dự án khai thác than trên địa bàn Quảng Ninh, gồm 13 dự án đang thực hiện đầu tư và 5 dự án trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Các dự án tập trung vào khai thác hầm lò, khai thác xuống sâu và cải tạo, mở rộng mỏ lộ thiên nhằm bổ sung sản lượng, duy trì năng lực khai thác khi nhiều khu vực mỏ hiện hữu dần bước vào giai đoạn cuối.
Trong số này, nhiều dự án có quy mô lớn, giữ vai trò quan trọng đối với kế hoạch sản xuất của Tập đoàn. Tiêu biểu là Dự án khai thác hầm lò mỏ Khe Chàm II-IV, công suất thiết kế 3,5 triệu tấn than nguyên khai/năm, dự kiến kết thúc đầu tư xây dựng cơ bản trong năm 2026; Dự án cải tạo, mở rộng, nâng công suất mỏ than Cao Sơn hướng tới mức 4,5 triệu tấn/năm, dự kiến hoàn thành xây dựng cơ bản vào năm 2027…
Giai đoạn 2026-2030, TKV định hướng đầu tư bổ sung các dự án mỏ, duy trì sản lượng than sạch sản xuất trong nước khoảng 40 triệu tấn/năm, kết hợp nhập khẩu 10-20 triệu tấn/năm để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ. Trong đó, bảo đảm đủ than cho các nhà máy nhiệt điện là nhiệm vụ quan trọng, góp phần duy trì vận hành hệ thống điện và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Vì vậy, bên cạnh việc duy trì sản lượng khai thác, Tập đoàn cũng chú trọng nâng cao năng lực chế biến, pha trộn, điều phối và cung ứng than phù hợp với nhu cầu thị trường.
Cùng với phát triển các mỏ, TKV đẩy mạnh đầu tư hệ thống sàng tuyển, chế biến nhằm nâng cao giá trị tài nguyên và tăng tính chủ động trong sản xuất. Đến năm 2030, trên địa bàn Quảng Ninh dự kiến có 4 dự án thuộc nhóm này; trong đó Trung tâm chế biến và kho than tập trung vùng Hòn Gai có công suất thiết kế 5 triệu tấn/năm, Nhà máy sàng tuyển than Nam Mẫu và Nhà máy sàng tuyển than Mạo Khê cùng đạt công suất 2,5 triệu tấn/năm, hệ thống sàng tuyển mỏ Đồng Vông dự kiến có công suất 1,5-2 triệu tấn/năm, triển khai phù hợp với tiến độ khai thác mỏ.
Việc hình thành, hoàn thiện các cơ sở sàng tuyển, chế biến sẽ góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, sử dụng hiệu quả tài nguyên và tăng khả năng đáp ứng các chủng loại than theo yêu cầu tiêu thụ. Qua đó, hoạt động khai thác được kết nối chặt chẽ hơn với khâu chế biến, tạo nền tảng nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh toàn Tập đoàn.
Hạ tầng logistics cũng được xác định là mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất, tiêu thụ than. Theo kế hoạch, TKV dự kiến triển khai 6 dự án hạ tầng cảng, kho và 6 dự án băng tải, từng bước hoàn thiện mạng lưới vận chuyển, tập kết than. Khi được đầu tư đồng bộ, hệ thống này sẽ nâng cao năng lực tiếp nhận, điều phối và cung ứng, đồng thời giảm áp lực vận tải đường bộ, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành.
Thực tế, hệ thống tuyến băng tải vận chuyển than Núi Béo - Hà Tu - Trung tâm chế biến - Làng Khánh là một công trình trọng điểm của TKV do Công ty Tuyển than Hòn Gai triển khai đã được hoàn thành, đưa vào khai thác trong năm 2026. Công trình góp phần tăng tính liên hoàn trong vận chuyển than.
Trong lĩnh vực điện, bên cạnh duy trì hoạt động các đơn vị sản xuất hiện có, TKV dự kiến đăng ký đầu tư Nhà máy nhiệt điện Cẩm Phả III, công suất 660MW, tại khu vực lân cận Nhà máy nhiệt điện Cẩm Phả.
Song song với đầu tư xây dựng, TKV chú trọng cơ giới hóa, tự động hóa, ứng dụng KHCN và chuyển đổi số trong sản xuất. Yêu cầu này ngày càng cấp thiết khi hoạt động khai thác xuống sâu, điều kiện địa chất phức tạp, đặt ra đòi hỏi cao hơn về năng suất, chất lượng và an toàn lao động.
Với vị trí là địa bàn khai thác than trọng điểm của cả nước, Quảng Ninh giữ vai trò đặc biệt trong chiến lược phát triển của TKV. Việc triển khai đồng bộ các dự án mỏ, chế biến và logistics không chỉ tạo nền tảng duy trì năng lực sản xuất lâu dài, đáp ứng nhu cầu nhiên liệu của nền kinh tế mà còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của thành phố trong giai đoạn mới.
