Vinh quang thợ mỏ

Các phong trào thi đua đang không ngừng lớn mạnh ở khắp các đơn vị ngành Than đã cổ vũ tinh thần thi đua lao động sáng tạo trong đội ngũ công nhân lao động. Từng cá nhân tiêu biểu được ghi nhận ở các đơn vị của TKV, từng sáng kiến, mô hình ra đời và được nhân rộng... không chỉ làm lợi cho doanh nghiệp, mà còn phục vụ cho lợi ích thiết thực của những người thợ. Truyền thống vinh quang thợ mỏ được tô thắm từ những đóng góp bền bỉ, thầm lặng, nhưng đầy tự hào.

Luôn bản lĩnh, sáng tạo

Quảng Ninh cùng với cả nước đã trải qua những chặng đường không ngừng phát triển và đổi mới. Trong những chặng đường ấy, tinh thần lao động “Kỷ luật và Đồng tâm” của người thợ mỏ vẫn luôn được tiếp nối. Những người thợ thế hệ hôm nay có tay nghề, trình độ, được đào tạo bài bản, có khả năng thích nghi nhanh và làm chủ công nghệ sản xuất mới; có nhiều sáng kiến sáng tạo để vượt khó đi lên, không chùn bước.

Tại Công ty Than Mạo Khê những năm gần đây ghi nhận phong trào thi đua lao động sáng tạo ngày càng phát triển mạnh, trở thành nét đẹp trong văn hóa doanh nghiệp. Từ khai thác, đào lò, vận tải, cơ điện đến các phòng nghiệp vụ... đều có những giải pháp cải tiến được đưa vào thực tế sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, bảo đảm an toàn và cải thiện điều kiện làm việc.

Có một nhân tố thi đua rất nổi bật được nhiều người nhắc đến, đó là anh Vũ Văn Sỹ, Tổ trưởng Tổ lò chợ số 3 - một trong những lá cờ đầu với nhiều sáng kiến nổi bật về cải tiến kỹ thuật được đưa vào áp dụng, giúp mỗi ca làm việc thêm hiệu quả, giảm bớt nặng nhọc mà năng suất được tăng cao.

Chỉ tính từ năm 2025 đến nay, anh Sỹ đã có loạt sáng kiến tiêu biểu, gồm: Nối dài cột thành Tây thượng thông gió vận tải mức -150/-105 giúp cải tạo độ dốc, thuận lợi cho tiêu tải than; chế tạo cơ cấu nâng đoản bắn áp mặt gương để khống chế gương nóc tại vị trí mềm yếu; giải pháp khấu lò chợ tránh lò xuyên vỉa cúp V9 Đông, đã giải quyết bài toán công nghệ phức tạp, giảm sức lao động trực tiếp và nâng cao hiệu quả khai thác...

Tư duy đổi mới đã minh chứng cho tinh thần chủ động, không chùn bước, nản lòng trước khó khăn của người thợ. Nhất là khi những kinh nghiệm, tìm tòi ấy không chỉ dành riêng cho cá nhân ai, mà dành cho tất cả đồng đội tại mọi vị trí công tác cùng hưởng lợi.

Theo anh Sỹ, trong bối cảnh khai thác ngày càng xuống sâu, điều kiện sản xuất khó khăn hơn, áp lực về năng suất và tiến độ luôn hiện hữu. Trực tiếp làm việc ở vị trí hầm lò, chỉ cần giảm được một phần thao tác nặng nhọc, hay xử lý được một điểm bất hợp lý thì công nhân làm việc sẽ an toàn và đỡ vất vả. Vì vậy, suốt hơn 20 năm gắn bó với Than Mạo Khê, anh Sỹ luôn dành thời gian quan sát thực tiễn, tìm tòi để có những ý tưởng chủ động khắc phục khó khăn, có khả năng áp dụng được ngay vào thực tế sản xuất.

Dưới sự điều hành của anh Sỹ, Tổ lò chợ số 3 nhiều năm nằm trong nhóm hoàn thành vượt mức kế hoạch được giao, dẫn đầu về sản lượng của công ty, trở thành phân xưởng đạt năng suất cao, đảm bảo an toàn lao động.

Cũng trưởng thành từ thực tiễn sản xuất, anh Nguyễn Quang Toàn bắt đầu hành trình nghề nghiệp từ những đường lò Công ty CP Than Mông Dương, trải qua các vị trí ở phân xưởng khai thác, rồi bộ phận kỹ thuật an toàn và bảo hộ lao động. Theo yêu cầu công việc, anh Toàn thường xuyên có mặt cùng công nhân, nắm chắc việc thực hiện các biện pháp kỹ thuật, an toàn tại vị trí sản xuất; đồng thời hiểu rõ tâm tư, nguyện vọng, phản ánh dân chủ để nhận diện những vấn đề cần khắc phục.

Từ thực tiễn ấy, anh Toàn đã có nhiều sáng kiến về dự báo, loại trừ nguy cơ mất an toàn, phòng chống thiên tai, số hóa công tác tuyên truyền, sát hạch và nâng cao hiệu quả quản lý hiện trường. Trong đó, nhiều giải pháp được đánh giá cao, như: “Thiết kế và trang bị áp dụng đưa mẫu sổ kiểm tra hiện trường sản xuất vào sử dụng nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý hiện trường, triển khai kịp thời các kiến nghị tồn tại của các đơn vị”; “Giải pháp hướng dẫn triển khai hình thức tự chủ an toàn, nâng cao hiệu quả trách nhiệm của mạng lưới an toàn vệ sinh viên”...

Anh Toàn chia sẻ: "Mỗi sáng kiến đều bắt đầu từ thực tiễn công việc hằng ngày, thấu hiểu những khó khăn, vất vả thực tiễn của anh em công nhân. Trách nhiệm của người làm kỹ thuật an toàn không chỉ là giám sát, mà còn phải xây dựng môi trường làm việc ngày càng tốt hơn, để công nhân yên tâm gắn bó lâu dài với nghề".

Gắn bó với ngành Than gần 10 năm, anh Toàn luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, năng động và sáng tạo trong mọi nhiệm vụ được giao. Ở bất kỳ vị trí công tác nào, anh Toàn cũng nỗ lực hết mình, góp phần vào kết quả sản xuất kinh doanh của công ty và lan tỏa hình ảnh người kỹ sư an toàn tận tâm, gần gũi với thợ mỏ.

Với anh Toàn, thi đua không phải để ghi danh, mà là dịp để hoàn thiện tay nghề, để mỗi ca sản xuất an toàn và hiệu quả hơn. Chính cách tham gia nghiêm túc, không hình thức ấy khiến anh luôn nhận được sự tin tưởng của đồng nghiệp và sự ghi nhận của lãnh đạo đơn vị. Đặc biệt, anh không chỉ tạo dấu ấn qua công tác kỹ thuật an toàn, mà còn rất năng nổ trong hoạt động công tác Đoàn và phong trào sáng tạo trẻ tại đơn vị. Năm 2025, anh Toàn được tuyên dương “Gương mặt trẻ tiêu biểu có thành tích xuất sắc trong lĩnh vực lao động sản xuất” cấp thành phố.

Tại Công ty CP Than Hà Tu, nhiệm vụ đưa KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số từ chủ trương vào từng công trình, từng vị trí sản xuất được quan tâm chỉ đạo thường xuyên, liên tục. Vì vậy, Than Hà Tu cũng đã ghi nhận nhiều hạt nhân thi đua vô cùng nổi bật, là đội ngũ kỹ sư, công nhân trẻ liên tục có những sáng kiến cho tập thể. Một trong những công trình tiêu biểu là “Thiết kế và lắp đặt hệ thống điều khiển - giám sát từ xa trạm bơm cấp số 3 thông qua WebApp và công nghệ IoT”, do kỹ sư Phạm Văn Hạnh, với cương vị là Bí thư Đoàn Thanh niên công ty, cùng tập thể đoàn viên nghiên cứu.

Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào giải pháp có sẵn, những kỹ sư trẻ chọn cách tự nghiên cứu, tự thiết kế, tự lập trình và từng bước làm chủ công nghệ. Ý tưởng này được đăng ký từ tháng 1/2026, chỉ sau đúng 1 tháng đã hoàn thành, được kiểm nghiệm đủ điều kiện và đưa vào vận hành ngay.

Liền sau đó, giải pháp kỹ thuật điều khiển - giám sát từ xa hệ thống sàng công suất 2,5 triệu tấn tiếp tục được hoàn thành, giúp tối ưu hóa chi phí và hiện đại hóa toàn diện hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị. Công trình chạy thử thành công vào tháng 3/2026 và giành giải nhất Hội thi “Tuổi trẻ sáng tạo” Đoàn Than Quảng Ninh năm 2026.

Anh Hạnh chia sẻ: Tổ chức Đoàn không chỉ tạo dựng phong trào, mà phải tạo môi trường để thanh niên được thử sức, va chạm với thực tiễn và trưởng thành từ những nhiệm vụ khó. Giải pháp công nghệ của tuổi trẻ Công ty CP Than Hà Tu xuất phát từ thực tiễn, giúp công nhân giảm bớt những lần phải di chuyển trực tiếp đến khu vực khó tiếp cận trong điều kiện bất lợi, thêm khả năng chủ động nắm bắt tình trạng thiết bị. Quản lý thiết bị tốt hơn, nâng cao năng suất, tiết kiệm chi phí và đi liền với bảo đảm an toàn hơn cho người lao động. Đồng thời qua từng công trình, cán bộ trẻ được rèn luyện, trưởng thành và chứng minh khả năng làm chủ công nghệ, sẵn sàng tiên phong khi có những bước chuyển mới trong chiến lược sản xuất kinh doanh thời kỳ hiện đại.

Thi đua trở thành động lực

“Ngành sản xuất than cũng như quân đội đánh giặc. Toàn thể công nhân và cán bộ phải có nhiệt tình cách mạng và tinh thần yêu nước rất cao, ý chí quyết đánh, quyết thắng rất vững, phải đoàn kết nhất trí, vượt mọi khó khăn vào một mục đích chung là sản xuất thật nhiều than cho Tổ quốc”. Đó là những lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại cuộc gặp mặt và nói chuyện với Đoàn đại biểu công nhân cán bộ ngành Than ngày 15/11/1968.

Khắc ghi lời Bác dạy, các thế hệ công nhân mỏ luôn hăng say lao động sản xuất và tiếp nối, lan toả niềm tự hào mỗi khi trên khai trường, bước trong hầm lò, cả trong những nếp nhà. Mỗi năm có hàng trăm thợ mỏ trở thành thợ giỏi của ngành Than, hàng nghìn sáng kiến cải tiến kỹ thuật được ứng dụng, giúp hình thành nên thế hệ thợ mỏ với những nét văn hoá của thời đại mới. Họ không chỉ rèn luyện trở thành người công nhân lành nghề, nâng cao thu nhập thay đổi cuộc sống, mà còn tự tin làm chủ công nghệ, phấn đấu ngày một vươn xa hơn.

Có mặt tại nhiều đơn vị ngành Than hôm nay sẽ thấy phong trào thi đua không còn dừng ở những đợt phát động hay các danh hiệu cuối năm. Mỗi sáng kiến, mỗi giải pháp đều bắt nguồn từ những vấn đề rất cụ thể của hoạt động sản xuất và được kiểm chứng ngay tại hiện trường. Hình ảnh người thợ mỏ hôm nay đã mang diện mạo mới: Không chỉ dựa vào sức lực, mà còn dựa vào kiến thức nghề nghiệp, kỷ luật lao động và tinh thần cải tiến.

Tinh thần dám nghĩ, dám làm của người thợ mỏ tiếp tục được khơi dậy, tạo động lực nâng cao năng suất, cải thiện điều kiện làm việc và góp phần xây dựng ngành Than phát triển theo hướng hiện đại, an toàn, bền vững.

Hằng năm, Công đoàn TKV duy trì tổ chức chương trình “Vinh quang thợ mỏ” để ghi nhận, biểu dương những điển hình gương mẫu lan tỏa tinh thần, trách nhiệm, ý chí vươn lên trong thi đua lao động sản xuất tại cơ sở. Mỗi cá nhân tuyên dương đều được lựa chọn kỹ lưỡng, công khai, dân chủ từ tổ đội, phân xưởng, phòng ban đến công ty, tổng công ty.

Họ là những công nhân lao động trực tiếp, không ngừng sáng tạo, có nhiều sáng kiến kỹ thuật, nhiều năm liền hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, là điểm tựa tinh thần cho đồng nghiệp, tấm gương để thế hệ trẻ học tập, noi theo. Được vinh danh, những người thợ mỏ cũng ngày càng tự tin khẳng định vai trò của mình trong mỗi ngày vào ca, nhân lên khí thế thi đua sôi nổi trong mỗi guồng sản xuất.