Việc kiểm soát khí thải đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các nhà máy nhiệt điện than trên địa bàn Quảng Ninh. Không chỉ đầu tư nâng cấp hệ thống xử lý khí thải để đáp ứng quy chuẩn mới, các doanh nghiệp phải đổi mới công nghệ, tối ưu hóa vận hành, nâng cao hiệu suất sử dụng nhiên liệu. Đây là những giải pháp quan trọng nhằm giải quyết bài toán môi trường, đồng thời duy trì nguồn cung điện ổn định phục vụ sản xuất và phát triển kinh tế.
Ngày 16/10/2026, Công ty CP Nhiệt điện Quảng Ninh tổ chức Lễ ký kết Hợp đồng EPC Dự án nâng cấp, cải tạo hệ thống xử lý khí thải Nhà máy Nhiệt điện Quảng Ninh. Đây cũng là đơn vị đầu tiên ký kết hợp đồng EPC trong số các nhà máy nhiệt điện đang triển khai dự án cải tạo, nâng cấp hệ thống xử lý khí thải tương tự.
Theo đó, Dự án nâng cao hiệu quả xử lý khí thải từ lò hơi của các tổ máy trước khi thải ra môi trường, đáp ứng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải công nghiệp QCVN 19:2024/BTNMT (quy chuẩn môi trường mới nhất và nghiêm ngặt nhất về khí thải sau ống khói). Phạm vi chính của Dự án bao gồm nâng cấp, cải tạo hệ thống lọc bụi tĩnh điện cho các tổ máy; lắp mới hệ thống khử NOx; nâng cấp, cải tạo hệ thống khử SOx; thay mới các quạt khói sử dụng biến tần; đồng thời lắp mới, nâng cấp, cải tạo và thay thế các hệ thống phụ trợ, hệ thống phòng cháy chữa cháy liên quan. Các giải pháp kỹ thuật của Dự án được nghiên cứu, thẩm tra trên cơ sở những công nghệ xử lý khí thải đã được sử dụng phổ biến tại các nhà máy nhiệt điện đốt than phun trên thế giới.
Ông Nguyễn Việt Dũng, Tổng Giám đốc Công ty CP Nhiệt điện Quảng Ninh, cho biết: Trong quá trình vận hành, nhà máy buộc phải giảm công suất xuống mức 230 MW hoặc thấp hơn để đảm bảo môi trường, dẫn đến sản lượng điện thiếu hụt tương đương mất hẳn một tổ máy (hơn 300 MW), khiến sản lượng điện sụt giảm khoảng 5 đến 6 triệu kWh/ngày. Vào thời điểm cao điểm nhất, tổng sản lượng điện ngày của nhà máy đạt khoảng 28 triệu kWh, nhưng khi huy động ở mức thấp chỉ đạt 22-23 triệu kWh/ngày. Đứng trước yêu cầu phát triển bền vững, Công ty đã tiên phong triển khai dự án cải tạo, nâng cấp hệ thống xử lý khí thải. Khi dự án hoàn thành vào năm 2027, nồng độ bụi sau hệ thống lọc bụi ESP đạt mức 20mg/Nm³, bảo đảm sau ống khói luôn đáp ứng tuyệt đối Quy chuẩn QCVN 19:2024/BTNMT, tạo dư địa an toàn cho giai đoạn vận hành chính thức từ năm 2031 trở đi.
Nếu như Nhiệt điện Quảng Ninh tập trung triển khai dự án cải tạo đồng bộ hệ thống xử lý khí thải, thì tại Công ty Nhiệt điện Cẩm Phả - TKV, bài toán môi trường đang được giải quyết gắn với quá trình nâng cao hiệu suất thiết bị, tiết kiệm nhiên liệu và từng bước hiện đại hóa công nghệ sản xuất.
Với công suất khả dụng khoảng 670 MW, chiếm gần 40% công suất của Tổng Công ty Điện lực - TKV, Nhiệt điện Cẩm Phả giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp điện cho hệ thống. Sau hơn 17 năm vận hành, nhiều hạng mục thiết bị đã suy giảm hiệu suất tự nhiên. Điều này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải đẩy mạnh sửa chữa, cải tạo, vừa bảo đảm sản lượng điện, vừa kiểm soát tiêu hao nhiên liệu và phát thải.
Giai đoạn 2024-2026, Công ty triển khai sửa chữa lớn 64 hạng mục thiết bị với tổng giá trị hơn 700 tỷ đồng. Trong đó, tập trung xử lý những tồn tại kỹ thuật tại hệ thống lò hơi, tua-bin, máy phát; thay thế hàng nghìn mét ống sinh hơi... nhằm hạn chế nguy cơ sự cố gây dừng lò, dừng máy. Công ty cũng đầu tư hai tháp làm mát giải nhiệt, nạo vét, mở rộng luồng cấp nước tuần hoàn để cải thiện hiệu quả làm mát bình ngưng, khắc phục tình trạng các tổ máy phải giảm tải vào mùa hè khi nhiệt độ nước biển tăng cao. Giai đoạn 2027-2028, Công ty dự kiến tiếp tục thay thế các hệ thống bình gia nhiệt cao áp, hạ áp nhằm tối ưu hóa chu trình nhiệt, nâng cao hiệu suất phát điện.
Ông Dương Hồng Hải, Phó Giám đốc Công ty Nhiệt điện Cẩm Phả, cho biết: Những giải pháp không chỉ giúp tăng độ tin cậy của thiết bị, duy trì khả năng phát điện mà còn góp phần giảm suất tiêu hao nhiên liệu trên mỗi kWh điện sản xuất. Khi hiệu suất vận hành được cải thiện, lượng than cần sử dụng để tạo ra cùng một sản lượng điện sẽ giảm, qua đó góp phần hạn chế lượng chất thải và khí thải phát sinh từ quá trình đốt nhiên liệu.
Đặc biệt, để đáp ứng QCVN 19:2024/BTNMT, Công ty đang triển khai công tác chuẩn bị đầu tư bổ sung hệ thống khử lưu huỳnh chuyên sâu (FGD), hướng tới giảm nồng độ SO₂ trong khí thải.
Không dừng ở việc xử lý khí thải tại cuối dây chuyền, Nhiệt điện Cẩm Phả còn đặt mục tiêu giảm tiêu hao năng lượng ngay trong quá trình sản xuất; phấn đấu đưa suất tiêu hao nhiệt xuống dưới 2.673 kcal/kWh, tỷ lệ điện tự dùng dưới 11,8% và suất tiêu hao đá vôi khử lưu huỳnh dưới 0,037 kg/kWh. Lộ trình 2027-2030, Công ty dự kiến từng bước thay thế các động cơ tự dùng công suất lớn bằng động cơ hiệu suất cao chuẩn IE3; nghiên cứu lắp đặt biến tần cho hệ thống quạt khói, quạt gió; tận dụng mái nhà xưởng để phát triển điện mặt trời áp mái phục vụ nhu cầu tự dùng và chuyển đổi hệ thống chiếu sáng sang đèn LED tiết kiệm điện...
Các nhà máy nhiệt điện trên địa bàn đang hướng tới mục tiêu chung là kiểm soát tốt hơn các nguồn phát thải, nâng cao hiệu suất sản xuất và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ môi trường.
