Tro, xỉ nhiệt điện - Từ chất thải thành nguyên liệu

Mỗi năm, hoạt động sản xuất của các nhà máy nhiệt điện trên địa bàn Quảng Ninh phát sinh hàng triệu tấn tro, xỉ. Nếu không được xử lý, tiêu thụ hiệu quả, đây sẽ là nguồn chất thải gây áp lực lớn đối với môi trường. Tuy nhiên, với hướng tiếp cận mới, nguồn thải này đang từng bước được tái sử dụng làm nguyên liệu sản xuất, góp phần tiết kiệm tài nguyên và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Công ty Nhiệt điện Uông Bí hiện vận hành 2 tổ máy với tổng công suất 630MW, sử dụng công nghệ đốt than phun. Mỗi năm, nhà máy phát sinh trên 450.000 tấn tro, xỉ, trong đó tro bay chiếm khoảng 85%, xỉ đáy lò chiếm 15%. Với khối lượng lớn và phát sinh thường xuyên, công tác thu gom, quản lý và kiểm soát tro xỉ được nhà máy thực hiện ngay trong quá trình sản xuất nhằm hạn chế nguy cơ phát tán bụi, ảnh hưởng đến môi trường.

bqn_tr_1794990452601-2232862335703331897-1819942794820783748-ba059390b7d1e3444edc72c7ffba2bf1.jpg
Xe bồn tiếp nhận tro bay tại Công ty Nhiệt điện Uông Bí.

Tro xỉ được thu gom bằng hệ thống chuyên dụng; các khâu vận chuyển, tập kết và lưu chứa được tổ chức theo quy trình khép kín, hạn chế tiếp xúc với môi trường bên ngoài. Nhà máy đồng thời tăng cường kiểm tra tại các khu vực tập kết, xuất chuyển và hệ thống thiết bị có nguy cơ phát tán bụi, kịp thời phát hiện, xử lý các bất thường.

Ông Phạm Hải Đăng, Phó trưởng Phòng Kỹ thuật - An toàn, Công ty Nhiệt điện Uông Bí cho biết: Công ty chú trọng quản lý tro xỉ ngay từ khi phát sinh. Tro bay và xỉ đáy lò được thu hồi, tập kết theo quy trình riêng; các thiết bị và vị trí có nguy cơ phát tán bụi được kiểm tra thường xuyên để bảo đảm kiểm soát tốt các yếu tố môi trường, đồng thời duy trì hoạt động sản xuất ổn định.

Tro xỉ nhiệt điện có thể được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất xi măng, bê tông, gạch không nung và vật liệu san lấp, tùy theo đặc tính và yêu cầu kỹ thuật của từng loại. Việc đưa nguồn vật liệu này vào sản xuất giúp các nhà máy nhiệt điện giảm áp lực lưu chứa, hạn chế nguy cơ phát tán bụi và chi phí quản lý; đồng thời bổ sung nguồn nguyên liệu cho doanh nghiệp vật liệu xây dựng, giảm khai thác tài nguyên khoáng sản tự nhiên và tối ưu chi phí sản xuất. Từ nguồn chất thải phát sinh trong quá trình sản xuất điện, tro xỉ có thể được chuyển hóa thành nguyên liệu có giá trị sử dụng, góp phần thúc đẩy tái sử dụng tài nguyên và phát triển kinh tế tuần hoàn.

bqn_tr_1794990457361-2232862335703331897-1819942794820783748-232ff9b87ef8334e2446b5a94e346164.jpg
Phòng Điều khiển tập trung tại Công ty Nhiệt điện Uông Bí.

Để tro xỉ trở thành nguồn nguyên liệu ổn định, việc tiêu thụ cần gắn với kiểm soát chất lượng, bảo đảm các chỉ tiêu kỹ thuật đáp ứng yêu cầu của từng lĩnh vực sử dụng. Đây là điều kiện quan trọng để các doanh nghiệp yên tâm tiếp nhận, mở rộng thị trường và duy trì hoạt động tiêu thụ lâu dài.

Ông Vũ Quang Chiến, Phó Giám đốc Công ty Nhiệt điện Uông Bí cho biết: Thời gian tới, công ty tiếp tục nâng cao hiệu quả thu hồi tro xỉ ngay trong quá trình sản xuất, bảo đảm hệ thống vận chuyển, lưu chứa vận hành ổn định, đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường. Đồng thời, tăng cường kiểm soát chất lượng, phối hợp với các đơn vị tiếp nhận để đưa tro xỉ vào sử dụng phù hợp với yêu cầu sản xuất.

Không chỉ tại Nhiệt điện Uông Bí, tái sử dụng tro xỉ cũng là vấn đề đặt ra đối với toàn ngành nhiệt điện trên địa bàn. Quảng Ninh hiện có 7 nhà máy nhiệt điện, mỗi năm phát sinh khoảng 7,6 triệu tấn tro bay và xỉ đáy lò. Khối lượng lớn này đòi hỏi phải có thị trường tiếp nhận đủ năng lực, cùng cơ chế phối hợp giữa các nhà máy nhiệt điện và doanh nghiệp sử dụng nguyên liệu, bảo đảm đầu ra ổn định cho tro xỉ.

Trong bối cảnh nhu cầu vật liệu xây dựng phục vụ phát triển hạ tầng, đô thị và công nghiệp tiếp tục tăng, tro xỉ có thêm dư địa để mở rộng ứng dụng. Theo thực tế tiêu thụ tại các nhà máy nhiệt điện trên địa bàn, lượng tro xỉ phát sinh hiện cơ bản được thị trường tiếp nhận. Kết quả này cho thấy khả năng đưa chất thải công nghiệp trở lại chuỗi sản xuất, thay thế một phần nguyên liệu truyền thống, thay vì chỉ tập trung vào lưu chứa và xử lý.

Từ thực tiễn đó, việc nâng cao chất lượng, đa dạng hóa mục đích sử dụng và mở rộng thị trường tiêu thụ tro xỉ có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển công nghiệp theo hướng xanh. Khi được kiểm soát và sử dụng đúng quy chuẩn, tro xỉ vừa giảm áp lực môi trường tại các nhà máy nhiệt điện, vừa trở thành nguồn nguyên liệu bổ sung cho các ngành sản xuất, góp phần tiết kiệm tài nguyên và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn tại Quảng Ninh.

Quốc Thắng

Có thể bạn quan tâm