Mùa thu, Sông Moóc khoác lên mình vẻ dịu dàng, trong trẻo. Trên những con đường lưng chừng núi, du khách được rong ruổi tham quan, phóng tầm mắt ngắm ruộng bậc thang, rừng hồi, rừng quế và những nếp nhà trình tường của đồng bào Dao nép bên sườn núi, cảm nhận một miền biên viễn bình yên, mộc mạc mà cuốn hút.
Sông Moóc thuộc xã Hoành Mô, thành phố Quảng Ninh, nằm giữa không gian núi cao còn giữ được nhiều nét tự nhiên. Điều hấp dẫn ở đây không chỉ nằm ở một điểm ngắm cảnh cụ thể, mà còn ở sự thay đổi liên tục của cảnh quan trên đường đi.
Con đường nhỏ uốn lượn theo sườn núi, lúc men sát những thửa ruộng bậc thang, lúc lọt giữa rừng cây, rồi bất chợt mở ra khoảng nhìn xuống thung lũng. Từ trên cao, ruộng nối ruộng thành những đường cong mềm mại, ôm lấy chân đồi và bản làng. Xa xa, những mái nhà rải rác giữa màu xanh của rừng, nương và lúa, khiến cảnh vật như được xếp thành nhiều lớp.
Càng dễ chịu hơn khi mùa thu mang đến Sông Moóc tiết trời mát mẻ. Nắng vàng trải trên các sườn đồi, chiều có chút se lạnh, gió từ triền núi mang theo mùi cỏ cây và hơi ẩm của rừng. Vào ngày trời trong, mây trôi thấp, ánh nắng thay đổi theo từng khoảng thời gian, khi làm một vạt ruộng sáng lên, khi để bóng núi phủ xuống thung lũng. Bởi thế, Sông Moóc rất hợp với những chuyến đi thong thả, chỉ cần men theo con đường trên cao, dừng ở một khúc cua đẹp, ngắm ruộng, ngắm núi rồi lại đi tiếp.
Theo những cung đường ấy, ruộng bậc thang là điểm nhấn khó bỏ qua. Đầu thu, lúa trên nhiều thửa ruộng vẫn xanh mướt, tạo thành một "biển lúa" trải dài theo sườn dốc. Càng về cuối mùa, màu xanh dần pha vàng, khiến cảnh quan đổi sắc qua từng tuần. Những thửa ruộng khi ấy càng nổi bật nếu nhìn từ các cung đường cao. Với người thích chụp ảnh, sáng sớm và cuối chiều là hai khoảng thời gian đẹp, khi mây còn vương trên núi, hoặc nắng xiên nhẹ xuống ruộng.
Không chỉ có sắc lúa, mùa thu Sông Moóc còn mang theo hương vị riêng của mùa hồi. Những cánh rừng hồi quanh bản bước vào vụ thu hoạch, mang đến nhịp sống rộn ràng hơn giữa không gian yên ắng. Trên các con đường nhỏ, có thể bắt gặp người dân đeo gùi đi rừng từ sớm, theo lối mòn lên sườn núi hái hồi. Đến trưa, những gùi quả được mang về bản, hồi được đổ ra sân, phơi dưới nắng, hoặc hong nơi hiên nhà. Mùi thơm đặc trưng lan trong gió, hòa cùng mùi đất, mùi lá rừng, khiến chuyến đi thêm nhiều cảm giác.
Giữa những khoảng ruộng và rừng ấy là những nếp nhà trình tường của đồng bào Dao. Có ngôi nhà nằm lưng chừng núi, phía trước mở ra thung lũng, phía sau tựa vào rừng hồi, rừng quế. Tường đất dày, mái ngói sẫm màu, khoảng sân nhỏ trước hiên và khói bếp mỏng vào buổi chiều tạo nét trầm ấm giữa sắc xanh bạt ngàn. Đi chậm qua bản, du khách dễ dàng bắt gặp những hình ảnh đời thường: Người già ngồi bên hiên, phụ nữ Dao làm việc nhà, trẻ nhỏ chơi bên sân, những nong hồi đang phơi nắng...
Từ không gian bản làng, nếu muốn đi sâu hơn, du khách có thể tiếp tục theo những lối xuyên rừng hồi, rừng quế, xuống các khe suối và thác Sông Moóc. Hành trình thú vị ở sự chuyển đổi cảnh quan, từ đường núi thoáng rộng sang bóng rừng mát, từ ruộng bậc thang đến tiếng nước giữa đại ngàn. Đây cũng là kiểu trải nghiệm được nhiều du khách lựa chọn khi đến vùng cao Hoành Mô: Đi bộ, ngắm cảnh, ghé bản, thưởng thức ẩm thực địa phương và tìm hiểu đời sống người Dao thay vì chỉ dừng lại chụp ảnh.
Từ những trải nghiệm đó, các hành trình khám phá Sông Moóc cũng ngày càng được nối dài. Gần đây, tuyến kết nối Sông Moóc với Khe Tiền, Cao Sơn và các điểm vùng cao lân cận dần được khai thác theo hướng trekking, du lịch cộng đồng, trải nghiệm dưới tán rừng. Tùy quỹ thời gian, du khách có thể chọn một buổi khám phá quanh bản, một ngày kết hợp khám phá ruộng bậc thang, rừng hồi và thác, hoặc chuyến 2 ngày 1 đêm để cảm nhận rõ hơn nhịp sống vùng cao. Những hành trình này cũng đã được xã Hoành Mô khai thác để đón các đoàn khách trong nước và quốc tế trong năm 2026.
Bởi vậy, Sông Moóc không phải nơi để đi thật nhanh. Mùa thu ở đây đẹp nhất khi người ta chậm lại để cảm nhận một miền thu trong trẻo, bình yên trên lưng núi.
