Trong chiến lược phát triển xanh của Quảng Ninh, bảo vệ và phát triển rừng ngập mặn (RNM) không chỉ là nhiệm vụ bảo tồn tài nguyên thiên nhiên mà còn là giải pháp quan trọng nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường sinh thái, duy trì đa dạng sinh học và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng ven biển.
Quảng Ninh là địa phương có đường bờ biển dài, hệ thống đảo, bãi triều và vùng đất ngập nước phong phú. Theo kết quả kiểm kê, toàn tỉnh hiện có khoảng 19.686ha RNM được quản lý, bảo vệ. Đây là một trong những diện tích RNM lớn của khu vực phía Bắc, phân bố tập trung tại các khu vực: Móng Cái, Quảng Yên, Đầm Hà, Tiên Yên và vùng đệm Vườn quốc gia Bái Tử Long.
Không chỉ đóng vai trò như “lá chắn xanh” bảo vệ đê điều, hạn chế tác động của sóng, gió, triều cường và nước biển dâng, RNM còn là nơi cư trú, sinh trưởng của nhiều loài thủy sinh vật có giá trị kinh tế cao. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, hệ sinh thái RNM giúp hấp thụ và lưu giữ carbon, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ đa dạng sinh học, đồng thời tạo điều kiện phát triển các mô hình kinh tế sinh thái, du lịch cộng đồng và nuôi trồng thủy sản bền vững.
Nhằm bảo vệ và phát triển hệ sinh thái rừng ven biển, giai đoạn 2021-2025, Ban Quản lý dự án trồng rừng Việt - Đức (Sở NN&MT) đã triển khai đồng bộ nhiều dự án quan trọng với sự hỗ trợ của Trung ương, các tổ chức quốc tế và nguồn lực của tỉnh.
Trong giai đoạn này, đơn vị đã thực hiện 6 dự án lớn về bảo vệ và phát triển rừng ven biển. Các dự án đã trồng mới 438,23ha RNM; trồng bổ sung, phục hồi và làm giàu 1.347,76ha rừng; trồng gần 60.000 cây phân tán ven biển và đầu tư 9 công trình phục vụ bảo vệ, phát triển rừng ven biển. Tổng diện tích rừng được trồng mới, phục hồi đạt gần 1.786ha.
Trong đó, Dự án hiện đại hóa ngành lâm nghiệp và tăng cường tính chống chịu vùng ven biển (FMCR) trồng mới 126,32ha, phục hồi, làm giàu gần 600ha RNM; Dự án bảo vệ và phát triển rừng phòng hộ, đặc dụng ven biển tỉnh Quảng Ninh có hơn 855ha rừng được trồng mới và phục hồi; cùng nhiều dự án trồng rừng thay thế sử dụng nguồn vốn từ Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng tỉnh Quảng Ninh.
Ông Bùi Xuân Hiển, Giám đốc Ban Quản lý dự án trồng rừng Việt - Đức, cho biết: “Những kết quả đạt được trong thời gian qua cho thấy hiệu quả rõ rệt của các dự án phục hồi RNM đối với môi trường sinh thái và đời sống người dân. Trong thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương, các ngành chức năng và các tổ chức quốc tế để mở rộng diện tích RNM, nâng cao chất lượng quản lý, bảo vệ rừng, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu của tỉnh”.
Giai đoạn 2026-2030, Ban Quản lý dự án trồng rừng Việt - Đức tiếp tục triển khai các dự án đang thực hiện, đồng thời tập trung trồng dặm, chăm sóc, bảo vệ và bàn giao diện tích rừng sau khi kết thúc giai đoạn đầu tư lâm sinh. Theo kế hoạch, năm 2026 sẽ thực hiện trồng mới 31,6ha RNM. Giai đoạn 2026-2030 dự kiến phục hồi, phát triển thêm 150ha, kết hợp đầu tư 5km đường lâm nghiệp và 5km kênh mương phục vụ công tác quản lý, bảo vệ rừng và phát triển sản xuất.
Nhiều dự án hợp tác quốc tế tiếp tục được xúc tiến như Dự án bảo vệ và phát triển rừng vùng ven biển nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy tăng trưởng xanh do Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tài trợ, cùng Dự án phục hồi và quản lý bền vững RNM ven biển phía Bắc và miền Trung do Cơ quan Lâm nghiệp Hàn Quốc hỗ trợ. Đây sẽ là nguồn lực quan trọng giúp Quảng Ninh mở rộng diện tích RNM, nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế sinh thái bền vững.
Với những định hướng đúng đắn cùng sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và cộng đồng, những cánh RNM ven biển Quảng Ninh đang từng bước được phục hồi, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế biển và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân vùng ven biển.
