Năm 2026 mở đầu giai đoạn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026-2030 với nhiều yêu cầu mới, Quảng Ninh đang kế thừa những kết quả của giai đoạn trước; đồng thời rà soát lại từng tiêu chí, từng địa bàn để xác định những nhiệm vụ cần tập trung, từng bước nâng cao chất lượng các tiêu chí.
Nền tảng cho chặng đường tiếp theo
Sau giai đoạn 2021-2025, Quảng Ninh có thêm nền tảng quan trọng để bước vào chặng đường xây dựng NTM với những yêu cầu mới. Tuy nhiên, việc triển khai chương trình trong năm 2026 diễn ra trong bối cảnh có nhiều thay đổi về cơ chế, chính sách, phương thức quản lý và tổ chức bộ máy. Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai, nhiều nhiệm vụ được phân cấp về cơ sở, đòi hỏi cách tổ chức thực hiện phải chủ động và sát thực tiễn hơn.
Mô hình nuôi gà thả đồi đem lại hiệu quả kinh tế ổn định cho nông dân xã Đầm Hà.
Trước thực tế đó, thành phố đã tập trung hoàn thiện các nhiệm vụ theo yêu cầu của Trung ương, xây dựng kế hoạch giai đoạn 2026-2030 và kế hoạch năm 2026; cụ thể hóa các tiêu chí NTM đối với xã, thôn; phân công trách nhiệm theo dõi từng tiêu chí, đồng thời rà soát hiện trạng tại các địa bàn. Đến tháng 7/2026, 5/8 nhiệm vụ Trung ương giao đã được hoàn thành; các sở, ngành và địa phương cũng từng bước kiện toàn tổ chức chỉ đạo, xây dựng kế hoạch và chuẩn bị danh mục nhiệm vụ, dự án.
Cùng với việc hoàn thiện cơ sở chính sách, nguồn lực cho chương trình được thành phố quan tâm. Năm 2026, thành phố bố trí 2.400 tỷ đồng kế hoạch đầu tư công từ nguồn tăng thu tiền sử dụng đất năm 2025 để thực hiện chương trình. Giai đoạn 2026-2030, tổng nguồn lực ngân sách dự kiến khoảng 9.785 tỷ đồng, trong đó 9.000 tỷ đồng vốn đầu tư công và dự kiến chi thường xuyên ngân sách khoảng 785 tỷ đồng. Việc ưu tiên nguồn lực cho những nhiệm vụ thiết yếu, những công trình có khả năng tạo tác động lâu dài là cơ sở để các địa phương từng bước hoàn thiện hạ tầng, tạo thêm điều kiện phát triển ở khu vực nông thôn.
Đóng gói sản phẩm miến dong Bình Liêu tại Công ty CP Thương mại và Dịch vụ Bình Liêu.
Trong năm 2026, thành phố đặt mục tiêu có 5 xã, đặc khu đạt chuẩn tiêu chí NTM, trong đó có đặc khu Cô Tô. Đây là năm đầu tiên triển khai bộ tiêu chí mới, vì vậy các địa phương đang tập trung rà soát hiện trạng, xác định những tiêu chí còn thiếu và xây dựng lộ trình thực hiện phù hợp.
Hết tháng 7/2026, Đầm Hà và Cái Chiên đã đạt 9/10 tiêu chí NTM; Cô Tô đạt 8/10 tiêu chí; Hoành Mô, Thống Nhất, Quảng Hà và Quảng La đạt 7/10 tiêu chí. Ở cấp độ chỉ tiêu, Đầm Hà đạt 46/47 chỉ tiêu; Quảng Đức và Quảng Hà cùng đạt 43/47 chỉ tiêu.
MTTQ xã Quảng Hà phối hợp với Hội Chữ thập đỏ xã tổ chức trao tặng nhà nhân đạo cho gia đình ông Dương Văn Vượng (khu phố Quảng Minh).
Những kết quả bước đầu đang tạo nền tảng để chương trình được triển khai chủ động, sát thực tiễn hơn tại cơ sở. Đây cũng là điều kiện để các địa phương tiếp tục phát huy những kết quả đã có, tập trung nguồn lực vào những nhiệm vụ còn thiếu, còn yếu, tạo chuyển biến rõ hơn về chất lượng xây dựng NTM trong giai đoạn mới.
Phát huy nội lực từ sức dân
Trong hành trình mới, nguồn lực đầu tư của nhà nước giữ vai trò quan trọng, song nội lực từ cộng đồng dân cư vẫn là yếu tố quyết định tính bền vững của chương trình. Từ thực tiễn xây dựng NTM những năm qua, Quảng Ninh tiếp tục xác định người dân là chủ thể vừa tham gia thực hiện, vừa thụ hưởng thành quả từ quá trình phát triển. Khi sự đồng thuận được khơi dậy và mỗi người dân chủ động góp sức, những chủ trương, chính sách sẽ có thêm nền tảng để đi vào cuộc sống, tạo nên những chuyển biến phù hợp với từng địa bàn.
Đoàn thanh niên xã Quảng Tân tham gia trồng tuyến đường hoa tạo cảnh quan xanh - sạch - đẹp.
Trên cơ sở đó, các địa phương chủ động rà soát nhu cầu, xác định danh mục công trình ưu tiên, chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, đồng thời huy động ngân sách địa phương, lồng ghép các chương trình, dự án và vận động nguồn lực xã hội. MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục vận động người dân tham gia hiến đất làm đường, chỉnh trang cảnh quan, bảo vệ môi trường, phát triển sản xuất…
Điển hình như ở thôn 4 (xã Hải Lạng), 2 tuyến đường nội thôn với tổng chiều dài hơn 1,2km được cải tạo, mở rộng từ 3m lên 5m và thảm nhựa asphalt, với tổng kinh phí 3,9 tỷ đồng. Để công trình được triển khai thuận lợi, các hộ dân có tuyến đường đi qua đã đồng thuận hiến hơn 400m² đất, tự tháo dỡ vật kiến trúc trên đất, góp phần đẩy nhanh tiến độ thi công. Sau khi tuyến đường hoàn thành, người dân cũng đóng góp 110 triệu đồng cùng hàng trăm ngày công để trồng hoa, cây xanh, lắp đặt hệ thống chiếu sáng dọc hai bên đường; góp phần giữ gìn môi trường, an ninh trật tự trên địa bàn.
Tuyến đường thôn 4, xã Hải Lạng được đầu tư xây dựng khang trang.
Từ sự chung sức của người dân, đến nay, 12/12 thôn trên địa bàn xã Hải Lạng đã được công nhận đạt chuẩn NTM. Hiện xã đang tập trung thực hiện các tiêu chí theo Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng NTM giai đoạn 2026-2030, phấn đấu đến năm 2030 đạt chuẩn xã NTM hiện đại. Cùng với hoàn thiện hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện, trường học, cơ sở vật chất văn hóa, y tế, chợ..., địa phương tiếp tục tạo điều kiện để nâng chất lượng đời sống và đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất, dân sinh.
Trong giai đoạn mới, Quảng Ninh tiếp tục tập trung nguồn lực, đổi mới cách làm và phát huy lợi thế từng địa bàn để nâng chất lượng xây dựng NTM. Mỗi công trình, phần việc được triển khai sát với nhu cầu thực tế sẽ góp phần cải thiện hạ tầng, cảnh quan, đời sống và tạo thêm động lực phát triển bền vững cho khu vực nông thôn.
