Công nghệ số đang ngày càng đi sâu vào đời sống, sản xuất, kinh doanh và cách người dân tiếp cận các dịch vụ thiết yếu. Khi mỗi người dân có kỹ năng, biết sử dụng công nghệ để giải quyết nhu cầu của mình, tham gia tương tác và tạo ra giá trị trên môi trường số, họ không chỉ là người thụ hưởng mà từng bước trở thành chủ thể của quá trình chuyển đổi số, góp phần xây dựng xã hội số toàn diện ở Quảng Ninh.
Làm chủ kỹ năng số
Tại nhà hàng 1985 (khu phố Hồng Hải 8, phường Hạ Long), chị Phạm Hồng Nhung không còn phải lật giở nhiều trang sổ để đối chiếu doanh thu, chi phí như trước. Khoảng 4 tháng nay, phần mềm ACMan được đưa vào sử dụng, tập hợp các dữ liệu kế toán, tài chính trên cùng một hệ thống. Việc theo dõi dòng tiền, kiểm tra số liệu và nắm tình hình kinh doanh vì thế nhanh và gọn hơn. Chị Phạm Hồng Nhung chia sẻ: “Từ khi dùng phần mềm, số liệu được tập hợp rõ ràng hơn, tôi có thể theo dõi hoạt động kinh doanh ngay trên hệ thống, biết khoản nào tăng, giảm để chủ động điều chỉnh, kinh doanh hiệu quả hơn”.
Còn chị Nguyễn Thúy Hà (Giám đốc HTX Nông - Lâm - Ngư nghiệp Việt Hưng, phường Hoành Bồ) chưa từng nghĩ mình sẽ có ngày đứng trước chiếc điện thoại để giới thiệu và bán sản phẩm của đơn vị cho hàng trăm người cùng lúc. Từ khi Trung tâm Hỗ trợ chuyển đổi số chợ Hạ Long 1 được ra mắt ngày 30/6, chị Hà bắt đầu làm quen với livestream tại gian hàng chuyển đổi số, đưa các sản phẩm của HTX như ổi Hoành Bồ, khau nhục Sơn Dương, gà đồi Sơn Dương, gạo tẻ nương, đỗ, lạc, trà hoa vàng Hoành Bồ lên môi trường số.
Ban đầu còn bỡ ngỡ, chị Hà được đội ngũ hỗ trợ hướng dẫn cách giới thiệu sản phẩm, tương tác với người xem, trả lời bình luận và xử lý đơn hàng trực tuyến. “Tôi đã tự tin hơn khi giới thiệu từng sản phẩm với khách hàng trên mạng xã hội. Từ khi tham gia bán hàng trên nền tảng số, doanh thu của HTX đã tăng gấp đôi so với trước. Quan trọng hơn là các sản phẩm của Hoành Bồ và Quảng Ninh được nhiều người biết đến hơn”, chị Hà chia sẻ.
Từ những người lần đầu làm quen với livestream, mô hình của Trung tâm Hỗ trợ chuyển đổi số chợ Hạ Long 1 đang từng bước giúp tiểu thương tiếp cận một cách bán hàng khác. Hộ kinh doanh được hướng dẫn sử dụng phần mềm quản lý hàng hóa, bán hàng trực tuyến, livestream, làm quen với AI, chatbot hỗ trợ trả lời khách hàng và kết nối đơn vị giao hàng. Bên cạnh đó, mỗi hộ kinh doanh được tạo mã QR để cập nhật thông tin sản phẩm, vị trí gian hàng và phương thức liên hệ, hướng tới tích hợp trên một nền tảng chung. Người mua chỉ cần quét mã để tìm sản phẩm, xác định vị trí gian hàng và tra cứu thông tin; tiểu thương có thêm một kênh giới thiệu hàng hóa ngoài cách bán trực tiếp lâu nay.
Theo ông Trần Thành Trung, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp phường Hồng Gai, cùng với việc xây dựng nền tảng chợ số, Hội Doanh nghiệp phường tiếp tục cử cán bộ trực tiếp đến từng gian hàng hướng dẫn tiểu thương livestream, bán hàng trực tuyến và ứng dụng các công cụ số trong kinh doanh. Những hộ có sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn hoặc đang trong quá trình hoàn thiện các điều kiện về chất lượng sẽ được lựa chọn tham gia gian hàng chuyển đổi số để làm mô hình điểm, từ đó lan tỏa kinh nghiệm đến các hộ kinh doanh khác. Khi ngày càng nhiều tiểu thương chủ động tiếp cận công nghệ, chợ Hạ Long 1 được kỳ vọng sẽ trở thành mô hình chợ truyền thống chuyển đổi số tiêu biểu, góp phần nâng cao trải nghiệm mua sắm của người dân, du khách và quảng bá hiệu quả các sản phẩm đặc trưng của Quảng Ninh.
Lan tỏa kỹ năng số trong cộng đồng
Những năm gần đây, công nghệ số đã hiện diện ngày càng rõ trong đời sống người dân Quảng Ninh. Điện thoại thông minh được phổ cập tới 100% người dân trong độ tuổi lao động; thanh toán không dùng tiền mặt được triển khai tại 100% địa phương, phục vụ từ nộp phí, lệ phí khi thực hiện thủ tục hành chính đến mua sắm, khám chữa bệnh, nộp học phí, tiền điện, nước. Cùng với đó, hóa đơn điện tử, căn cước công dân gắn chip, định danh điện tử mức độ 2 và các cơ sở dữ liệu về bảo hiểm xã hội, y tế, giáo dục, tư pháp, dân cư ngày càng được hoàn thiện, tạo nền tảng để người dân tiếp cận và sử dụng các dịch vụ số thuận tiện hơn.
Tuy nhiên, để mỗi người dân thực sự trở thành một “chủ thể số”, điều quan trọng không chỉ là có thiết bị hay tài khoản số, mà phải có kỹ năng để sử dụng công nghệ một cách chủ động, an toàn và hiệu quả. Đây cũng là trọng tâm của phong trào “Bình dân học vụ số” đang được triển khai rộng khắp tại Quảng Ninh. Đến nay, 100% thôn, khu phố đã tổ chức các buổi học cộng đồng về chuyển đổi số và kỹ năng số; 1.538 Tổ công nghệ số cộng đồng với 11.803 thành viên trở thành lực lượng hỗ trợ trực tiếp tại cơ sở theo cách “người biết hướng dẫn người chưa biết”. Cùng với các Tổ công nghệ số cộng đồng, gần 900 mô hình, câu lạc bộ, tổ, nhóm chuyển đổi số đang được duy trì; trên 1.400 hội nghị, lớp tập huấn và hoạt động phổ cập kỹ năng số đã thu hút hơn 180.000 lượt cán bộ, đoàn viên, hội viên và người dân tham gia.
Riêng chương trình “Ứng dụng kỹ năng số cơ bản cho người dân và người lao động” đã được triển khai tại cả 54 xã, phường, đặc khu, với 14.638 người đăng ký, trong đó 10.729 người hoàn thành khóa học. Đối tượng tham gia ngày càng đa dạng, từ người lao động, tiểu thương đến người cao tuổi, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số. Các mô hình “Gia đình số”, “Ông bà học tập cùng con cháu”, “Chi hội phụ nữ số”, “Tổ phụ nữ hỗ trợ số”… cũng góp phần đưa việc học và thực hành kỹ năng số vào từng gia đình, khu dân cư.
Các phong trào thi đua, chiến dịch cao điểm được triển khai đồng bộ, tạo khí thế sôi nổi khắp các đơn vị, địa phương. Tiêu biểu là các chiến dịch “30 ngày cao điểm mở lớp Bình dân học vụ số”, “30 ngày đêm Bình dân học vụ số”, “60 ngày thực hiện Bình dân học vụ số”, các đợt ra quân phổ cập kỹ năng số gắn với ngày Chuyển đổi số quốc gia và các sự kiện chuyển đổi số của địa phương. Cùng với đó, nhiều cuộc thi về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được tổ chức, góp phần lan tỏa mạnh mẽ tinh thần học tập số và đổi mới sáng tạo trong cộng đồng.
