Trung Quốc ngày 16/10 công bố đề xuất hạn chế hoặc cấm xuất khẩu 40 công nghệ thuộc các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), chip bán dẫn, năng lượng Mặt Trời và y sinh, trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa nước này với Mỹ và các quốc gia khác ngày càng gia tăng.
Bộ Thương mại và Bộ Khoa học và Công nghệ Trung Quốc đã phối hợp công bố dự thảo cập nhật danh mục công nghệ thuộc diện cấm hoặc hạn chế xuất khẩu. Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết các biện pháp này là cần thiết nhằm bảo đảm an ninh quốc gia.
Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh Trung Quốc và Mỹ đạt tiến triển trong các cuộc đối thoại về an toàn, quản trị AI và xây dựng cơ chế thông báo về những sự cố AI có nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia.
Theo dự thảo, 23 công nghệ liên quan đến AI nằm trong danh mục, từ các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) tiên tiến đến các tác nhân AI. Trung Quốc đề xuất cấm xuất khẩu các công nghệ cốt lõi của mô hình AI quy mô lớn được huấn luyện sử dụng dữ liệu quốc gia nhạy cảm, cũng như các tác nhân AI được thiết kế để sử dụng trong những lĩnh vực đặc biệt nhạy cảm như quốc phòng và cơ sở hạ tầng thông tin trọng yếu. Việc xuất khẩu các mô hình AI có từ 2.000 tỷ tham số trở lên hoặc sở hữu một số năng lực hàng đầu thế giới cũng có thể bị hạn chế.
Dự thảo còn đề cập các công nghệ thiết kế chip, bao gồm chip xử lý AI và chip bộ nhớ. Trong lĩnh vực năng lượng Mặt Trời, 12 công nghệ được đưa vào danh mục, trong đó có công nghệ sản xuất polysilicon – nguyên liệu quan trọng trong chuỗi cung ứng điện Mặt Trời. Danh mục cũng bao gồm 5 công nghệ y sinh, liên quan đến các lĩnh vực như liệu pháp tế bào và liệu pháp gene.
Ông Lian Jye Su, chuyên gia phân tích tại tổ chức nghiên cứu và tư vấn công nghệ Omdia, cho rằng động thái trên có thể được xem là phản ứng của Trung Quốc trước các yêu cầu của phương Tây về chủ quyền công nghệ trong các lĩnh vực AI, robot, viễn thông và những công nghệ trọng yếu khác. Theo ông, biện pháp này nhằm tăng cường kiểm soát việc tiếp cận các công nghệ của Trung Quốc.
