Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang ngày càng hiện diện sâu trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp Quảng Ninh, trực tiếp nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh. Đây cũng là những động lực quan trọng thúc đẩy tỉnh đổi mới mô hình tăng trưởng, hướng tới không gian phát triển hiện đại, xanh và bền vững.
Tháng 5/2026, Công ty Than Hòn Gai đưa lò chợ cơ giới hóa hạng nhẹ vỉa 5 Thành Công vào hoạt động. Đây là lò chợ cơ giới hóa đầu tiên của đơn vị, được đầu tư đồng bộ với công suất thiết kế từ 300.000-350.000 tấn than/năm. Chỉ sau 3 tháng vận hành, công nghệ mới đã cho thấy hiệu quả rõ nét về năng suất và tổ chức sản xuất. So với công nghệ lò chợ giá không xích trước đây, việc đưa cơ giới hóa vào khai thác giúp giảm hơn 30% lao động, trong khi năng suất khai thác tăng hơn 80%. Sau 3 tháng hoạt động, sản lượng khai thác tại lò chợ đạt khoảng 40.000 tấn than/tháng.
Ông Khúc Ngọc Duy, Quản đốc Phân xưởng số 5 Thành Công, Công ty Than Hòn Gai, cho biết: Từ hiệu quả bước đầu đạt được, phân xưởng đang tiếp tục tổ chức sản xuất hợp lý, nâng cao năng suất, phấn đấu đóng góp vào mục tiêu sản xuất 2,16 triệu tấn than của Công ty trong năm 2026.
Bên cạnh đó, Công ty Than Hòn Gai tiếp tục đẩy mạnh cơ giới hóa, tự động hóa, tin học hóa trong đào lò, vận tải và điều hành sản xuất. Theo ông Nguyễn Công Đáng, Phó Giám đốc Công ty Than Hòn Gai, bên cạnh đầu tư công nghệ trong hầm lò, Công ty đang tập trung cải tiến hoạt động của các phòng, ban; nghiên cứu đầu tư hệ thống AI hỗ trợ từ thiết kế, quản lý, tổ chức sản xuất đến vật tư, hướng tới hình thành chuỗi quản lý xuyên suốt từ Công ty đến các công trường, phân xưởng.
Còn tại Tổ hợp Công ty CP Gốm Đất Việt, tinh thần đổi mới cũng đang được thể hiện rõ trong từng dây chuyền, sản phẩm. Dù đã tạo dựng được vị thế trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, doanh nghiệp vẫn xác định sáng kiến, cải tiến kỹ thuật là quá trình liên tục nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất. Anh hùng Lao động Nguyễn Quang Mâu, Chủ tịch HĐQT Tổ hợp Công ty CP Gốm Đất Việt, cho biết: "Doanh nghiệp luôn chú trọng khuyến khích phong trào sáng kiến, cải tiến, gắn với yêu cầu nâng năng suất, chất lượng và giảm chi phí sản xuất. Khát vọng của chúng tôi là chất lượng sản phẩm thì cao nhưng giá phải giảm xuống".
Thực tế từ các doanh nghiệp là minh chứng rõ nét cho quá trình Quảng Ninh chuyển đổi mô hình tăng trưởng, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng trở thành động lực nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh. Từ nền tảng công nghiệp khai khoáng, tỉnh từng bước giảm sự phụ thuộc vào khai thác tài nguyên, phát triển mạnh dịch vụ, du lịch, công nghiệp chế biến, chế tạo và các ngành kinh tế mới. Để làm được điều đó, Quảng Ninh đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng và cải thiện môi trường đầu tư, tạo nền tảng để doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và mở rộng thị trường.
Trong thu hút đầu tư, tỉnh chủ động hướng dòng vốn vào các lĩnh vực công nghệ cao, với sự tham gia của nhiều tập đoàn lớn như Lite-On, Foxconn, Jinko Solar, Gokin Solar, tổng vốn đăng ký khoảng 2,01 tỷ USD. Các dự án này góp phần mở rộng năng lực sản xuất công nghệ, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và từng bước hình thành các chuỗi giá trị mới trên địa bàn.
Năm 2025, Quảng Ninh cũng là địa phương đầu tiên tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; qua đó trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 7 dự án với tổng vốn hơn 16.000 tỷ đồng, tương đương 607 triệu USD; đồng thời ký 8 biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư trị giá khoảng 217.890 tỷ đồng, tương đương 8,2 tỷ USD, trong các lĩnh vực kinh tế số, đô thị thông minh, hạ tầng số, AI, Big Data, IoT, đào tạo nhân lực và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Trong giai đoạn phát triển mới, Quảng Ninh định hướng lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm những nền tảng quan trọng; thúc đẩy kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế dữ liệu và các dịch vụ chất lượng cao. Đây không chỉ là sự chuyển dịch về cơ cấu kinh tế, mà còn đặt ra yêu cầu thay đổi phương thức tạo ra tăng trưởng, trong đó năng suất và hàm lượng công nghệ ngày càng giữ vai trò quan trọng.
Anh Nguyễn Văn Thanh, Chủ tịch CLB Đầu tư khởi nghiệp Quảng Ninh, cho biết: Cộng đồng doanh nghiệp khởi nghiệp cũng đang đặt ra những mục tiêu cao hơn, sẵn sàng đổi mới công nghệ, đổi mới sản phẩm và tăng cường liên kết. Theo đó, mỗi doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo để tạo ra giá trị và sức cạnh tranh, đồng thời tăng cường kết nối để hình thành hệ sinh thái hỗ trợ nhau trong sản xuất, kinh doanh.
Định hướng của cộng đồng doanh nghiệp Quảng Ninh cũng đang ngày càng rõ nét, với trọng tâm là chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Sự chủ động của doanh nghiệp, cùng với các chính sách hỗ trợ và môi trường đầu tư của tỉnh sẽ tạo thêm động lực để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đi sâu vào sản xuất, kinh doanh. Qua đó, doanh nghiệp có thêm năng lực cạnh tranh, Quảng Ninh có thêm nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới khi thành phố Quảng Ninh chính thức được thành lập, mở ra không gian phát triển mới với những yêu cầu cao hơn về năng suất, chất lượng và hàm lượng công nghệ.
