Quảng Ninh là địa phương ven biển, địa hình chia cắt mạnh, nhiều khu vực đô thị nằm ở vùng trũng thấp, chịu ảnh hưởng trực tiếp của chế độ triều cường, mưa lớn và dòng chảy từ đồi núi, bãi thải mỏ. Những năm gần đây, dưới tác động của biến đổi khí hậu, các đợt mưa có cường độ lớn, tập trung trong thời gian ngắn xuất hiện với tần suất ngày càng cao dẫn đến tình trạng ngập lụt cục bộ vẫn diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến giao thông và đời sống dân sinh.
Trước tình trạng đó, những năm qua, Quảng Ninh dành nhiều nguồn lực cho công tác quy hoạch, chỉnh trang và phát triển đô thị theo hướng xanh, hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu. Theo Sở Xây dựng, tỷ lệ phủ kín quy hoạch phân khu đô thị trên địa bàn tỉnh hiện cao hơn bình quân chung của cả nước, tạo cơ sở để các địa phương từng bước đầu tư đồng bộ hệ thống giao thông, tiêu thoát nước và hạ tầng phòng, chống thiên tai. Đáng chú ý là việc triển khai Kế hoạch số 272/KH-UBND ngày 21/10/2025 của UBND tỉnh Quảng Ninh về nâng cao chất lượng đô thị, khu dân cư, phấn đấu tỉnh Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030. Theo đó, trên địa bàn tỉnh đã triển khai 669 dự án công trình cải tạo giao thông nội khu, hệ thống thoát nước, điện chiếu sáng, cây xanh, vỉa hè và cảnh quan đô thị (trong đó, các dự án về giao thông và chống ngập là 205 dự án; thoát nước có 39 dự án).
Khu phố Quang Trung 4, phường Uông Bí, từng là một trong những khu vực thường xuyên xảy ra ngập úng cục bộ vào mùa mưa. Từ tháng 4/2026 đến nay, phường đã triển khai 4 công trình hạ tầng trọng điểm ở khu vực này, gồm một công trình giao thông và 3 công trình tiêu thoát nước, với tổng kinh phí khoảng 20 tỷ đồng. Đó là các công trình thoát nước ngầm từ đường Trần Phú ra hồ Công viên và công trình thoát nước sau Trường Tiểu học Quang Trung đến ngã ba khu phố Quang Trung 5A. Các công trình được thiết kế nhằm giải quyết tình trạng nước từ các khu dân cư khu phố Quang Trung 3, khu phố Quang Trung 4 và khu phố Quang Trung 5A thường xuyên dồn ứ, gây ngập úng cục bộ trước khi chảy ra hồ Công viên… Trong đó, tuyến mương từ hồ Công viên đến khu phố Quang Trung 5A được xây dựng mới với kích thước lớn hơn nhiều so với trước đây. Hệ thống mương được đổ nắp kín, vừa bảo đảm an toàn, vừa hạn chế tình trạng rác thải, cây cối rơi xuống gây tắc nghẽn dòng chảy.
Bà Đặng Thị Oanh, khu phố Quang Trung 4, phường Uông Bí, chia sẻ: “Từ khi hệ thống thoát nước được cải tạo, nước rút nhanh hơn, tình trạng ngập cũng giảm rõ rệt. Người dân chúng tôi phấn khởi vì công trình giải quyết đúng vấn đề đã tồn tại nhiều năm. Mùa mưa đến, mọi người không còn thấp thỏm như trước”.
Việc xử lý các điểm ngập úng, khơi thông dòng chảy không chỉ giải quyết những bất cập trước mắt mà còn nâng cao khả năng chống chịu lâu dài của đô thị. Đây cũng là hướng đầu tư gắn trực tiếp với nhu cầu dân sinh, nhất là tại những khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng khi mưa lớn kéo dài.
Tuy nhiên theo báo cáo tổng hợp từ các địa phương (tháng 7/2026), hiện trên địa bàn tỉnh có khoảng 131 vị trí ngập và có nguy cơ ngập úng tại 29 địa phương. Đa số vị trí ngập úng được báo cáo là ngập cục bộ, phạm vi nhỏ và thời gian ngập không dài. Ông Đoàn Mạnh Phương, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi (Sở Nông nghiệp và Môi trường), cho rằng: Nguyên nhân do một số hệ thống thoát nước trải dài theo nhiều phường có tiết diện nhỏ, bị bồi lắng hoặc xuống cấp, khi có mưa lớn cuốn theo đất đá, rác thải gây tắc nghẽn hệ thống. Có những tuyến thoát nước từ trên đồi xuống, bị ảnh hưởng do sạt lở dẫn tới tắc nghẽn hệ thống, gây ngập. Một số dự án đầu tư xây dựng, chỉnh trang đô thị thi công trong mùa mưa, thi công sát hệ thống tiêu cũng ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát nước. Ý thức của một bộ phận người dân còn hạn chế, vẫn còn tình trạng xả rác, đổ phế thải, bịt họng thu của cống để tránh bốc mùi từ cống lên (vấn đề này xảy ra ở hầu hết các khu vực đô thị).
Để khắc phục, thời gian tới, các ngành chức năng, các địa phương sẽ tiếp tục duy tu, sửa chữa các vị trí cống xuống cấp, khơi thông dòng chảy, nạo vét lòng cống, miệng thu, kênh rạch, cửa xả để tăng cường khả năng thoát nước đạt năng lực thoát nước 100%; tổ chức kiểm tra, rà soát vận hành các cống kiểm soát triều và trạm bơm thoát nước để tăng khả năng thoát nước; tăng cường tuyên truyền, vận động nhân dân, các tổ chức trong công tác bảo vệ, quản lý các công trình thoát nước và xử lý nước thải, chống lấn chiếm, giữ gìn vệ sinh và xả thải đúng quy định. Sở Xây dựng sẽ tiếp tục chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các địa phương và các đơn vị liên quan để đánh giá toàn diện, rà soát tổng thể hệ thống tiêu thoát nước, lưu vực thoát nước đô thị, hiện trạng hạ tầng cũng như đề xuất phương án khắc phục nhằm cập nhật, bổ sung kịp thời vào quy hoạch đô thị trên địa bàn các phường.
