Tại kỳ họp thứ 6 HĐND tỉnh khóa XV, đại biểu Tô Hồng Lai, Phó Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam xã, Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam xã Ba Chẽ chất vấn: Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024 đã thống nhất công tác quy hoạch đô thị và nông thôn, đồng thời việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu mới trong quản lý phát triển không gian trên phạm vi toàn tỉnh. Đề nghị Giám đốc Sở Xây dựng làm rõ các giải pháp tham mưu cho UBND tỉnh để bảo đảm phát triển hài hòa giữa đô thị và nông thôn; phương án khắc phục triệt để tình trạng đầu tư thiếu đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; giải pháp nâng cao chất lượng các khu dân cư hiện hữu và cơ chế phân bổ nguồn lực để người dân nông thôn được thụ hưởng công bằng các thành quả từ Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh.
Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024 đã thống nhất công tác quy hoạch đô thị và nông thôn, đồng thời tỉnh Quảng Ninh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Đây là những cơ sở pháp lý và định hướng chiến lược quan trọng để tỉnh tổ chức lại không gian phát triển theo hướng thống nhất, đồng bộ, hiện đại, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển.
Trước hết, bên cạnh những kết quả rất tích cực trong phát triển đô thị và xây dựng nông thôn mới của tỉnh trong thời gian qua, vẫn còn những tồn tại như đại biểu đã nêu. Ở một số địa bàn, tốc độ phát triển đô thị chưa đồng đều với phát triển nông thôn; một số khu vực còn tình trạng hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội chưa được đầu tư đồng bộ; một số khu dân cư hiện hữu được hình thành từ nhiều giai đoạn trước nên chất lượng không gian sống, hệ thống giao thông nội bộ, thoát nước, cây xanh, công trình công cộng chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Nguyên nhân chủ yếu là Quy hoạch còn chưa đồng bộ thống nhất, nguồn lực đầu tư còn hạn chế, quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh trong khi việc huy động nguồn lực xã hội hóa ở một số địa bàn còn khó khăn; công tác phối hợp giữa quy hoạch với kế hoạch đầu tư ở một số thời điểm chưa thật sự đồng bộ.
Để khắc phục những tồn tại trên, Sở Xây dựng sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp sau:
Thứ nhất, phát triển hài hòa giữa đô thị và nông thôn trên cùng một không gian phát triển thống nhất.
Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024 không còn tư duy tách biệt quy hoạch đô thị với quy hoạch nông thôn mà tổ chức phát triển thống nhất trên toàn bộ không gian lãnh thổ. Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đã xác định toàn tỉnh là một chỉnh thể phát triển thống nhất, phát huy các lợi thế nổi trội về biển, đảo, biên giới, di sản và hệ thống đô thị; đồng thời tổ chức mạng lưới đô thị, nông thôn theo mô hình đa trung tâm, đa cực tăng trưởng, gắn kết chặt chẽ với các hành lang kinh tế và hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược.
Sở Xây dựng sẽ tham mưu UBND tỉnh ưu tiên hoàn thiện hệ thống quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết, quy hoạch khu chức năng và quy hoạch các trung tâm xã sau sắp xếp đơn vị hành chính; bảo đảm mọi địa phương đều có đầy đủ cơ sở pháp lý để quản lý phát triển, thu hút đầu tư và kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng đất, xây dựng theo đúng quy hoạch được duyệt.
Thứ hai, khắc phục căn bản tình trạng đầu tư thiếu đồng bộ giữa hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.
Thực hiện đồng bộ giữa quy hoạch, kế hoạch đầu tư công và kế hoạch phát triển đô thị; tất cả các dự án phát triển khu dân cư, khu đô thị mới phải bảo đảm đầu tư hoàn chỉnh hệ thống giao thông, cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải, cấp điện, hạ tầng số, cây xanh, bãi đỗ xe và các công trình hạ tầng xã hội thiết yếu như trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa, thể dục thể thao trước hoặc đồng thời với phát triển nhà ở.
Đối với các khu vực dân cư hiện hữu còn thiếu hạ tầng, Sở sẽ phối hợp với các sở, ngành và UBND các địa phương rà soát, xác định thứ tự ưu tiên đầu tư theo cụm, theo khu vực, tránh tình trạng đầu tư dàn trải, manh mún; đồng thời huy động tối đa nguồn lực ngoài ngân sách thông qua các hình thức hợp tác công tư, xã hội hóa và khai thác hiệu quả quỹ đất để tạo nguồn lực tái đầu tư hạ tầng.
Thứ ba, tập trung nâng cao chất lượng các khu dân cư hiện hữu, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm của giai đoạn tới.
Trên cơ sở rà soát, đánh giá, tham mưu triển khai các chương trình chỉnh trang, cải tạo đồng bộ khu dân cư hiện hữu theo hướng ưu tiên cải tạo hệ thống giao thông nội bộ, cấp thoát nước, chiếu sáng, cây xanh, không gian công cộng, chỉnh trang cảnh quan, cải tạo các thiết chế văn hóa, đồng thời tăng cường quản lý kiến trúc, quản lý trật tự xây dựng, bảo đảm phát triển hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, nhất là tại các khu vực có giá trị văn hóa, lịch sử và cảnh quan đặc thù của tỉnh.
Thứ tư, bảo đảm người dân nông thôn được thụ hưởng công bằng các thành quả từ Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh.
Đây là quan điểm xuyên suốt của Quy hoạch tỉnh và Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh, đó là phát triển kinh tế phải gắn với tiến bộ và công bằng xã hội, mọi người dân đều được hưởng lợi từ quá trình phát triển. Theo đó, Sở Xây dựng sẽ tham mưu UBND tỉnh phân bổ nguồn lực theo nguyên tắc ưu tiên cho các khu vực còn khó khăn, miền núi, biên giới, hải đảo; tập trung đầu tư các công trình hạ tầng thiết yếu kết nối giữa đô thị với nông thôn; nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ giáo dục, y tế, văn hóa, hạ tầng số và các dịch vụ công của người dân vùng nông thôn.
