Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Quảng Ninh đang tiếp tục tái cấu trúc hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tinh gọn đầu mối, rõ chức năng và tăng cường nguồn lực cho cơ sở. Đây còn là quá trình phân bổ lại nguồn lực công để nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.
Sắp xếp để đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần dân hơn
Sau sắp xếp, Bệnh viện Đa khoa Hạ Long trở thành cơ sở 2 của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh. Các bác sĩ giàu kinh nghiệm được luân phiên tăng cường đến phường Hoành Bồ để hội chẩn, điều trị và chuyển giao kỹ thuật tại chỗ ở cơ sở này.
Ông Nguyễn Văn Hồng, bệnh nhân điều trị nội trú tại Khoa Nội - Nhi, chia sẻ: “Tôi từng đặt máy tạo nhịp tim tại Khoa Nội tim mạch ở cơ sở chính. Nay được tái khám, điều trị ngay tại cơ sở 2, không phải di chuyển xa, rất thuận tiện. Được các bác sĩ giỏi thăm khám, theo dõi gần nhà nên tôi rất yên tâm”.
Từ ngày 1/11/2025, Quảng Ninh tái cấu trúc toàn diện hệ thống y tế theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phân định hệ thống điều trị với y tế dự phòng và tổ chức cơ sở theo từng tầng chuyên môn.
Theo đó, 13 trung tâm y tế cấp huyện được sắp xếp thành 5 bệnh viện đa khoa khu vực; 3 trung tâm dừng hoạt động. Bệnh viện Đa khoa Hạ Long sáp nhập vào Bệnh viện Đa khoa tỉnh; 7 phòng khám đa khoa khu vực chuyển chức năng về các bệnh viện khu vực.
Ở tuyến gần dân nhất, 171 trạm y tế và 2 phân trạm được tổ chức thành 55 trạm chính, 92 điểm trạm; 26 trạm dừng hoạt động. Mỗi xã, phường, đặc khu có ít nhất một trạm chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám, chữa bệnh thông thường, tiêm chủng và phòng, chống dịch.
Toàn hệ thống giảm 128 đầu mối, vị trí lãnh đạo và khoa chuyên môn. Các điểm cung cấp dịch vụ cần thiết vẫn được duy trì để người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo không phải đi xa hơn. Nhân lực cũng được điều tiết về cơ sở. Giai đoạn đầu, toàn tỉnh có 253 bác sĩ làm việc tại các trạm, trong đó 113 người được điều chuyển từ trung tâm y tế.
Từ ngày 1/1/2026, 55 trạm y tế và 92 điểm trạm được chuyển nguyên trạng từ Sở Y tế về UBND xã, phường, đặc khu quản lý. Tỉnh đồng thời bàn giao, sắp xếp 1.518 viên chức, người lao động cùng cơ sở vật chất, trang thiết bị. Mô hình giúp chính quyền cấp xã chủ động gắn y tế với dân số, giáo dục, an sinh xã hội và phòng, chống dịch.
Đến tháng 7/2026, y tế cơ sở có 1.509 viên chức, người lao động, trong đó có 246 bác sĩ, đạt 4,47 bác sĩ/trạm. Mục tiêu mỗi trạm có 4-6 bác sĩ được hoàn thành sớm hơn hai năm; đội ngũ cơ bản đáp ứng các nhiệm vụ y tế cơ sở. Các trạm được bổ sung chức năng khám, chữa bệnh ban đầu, quản lý bệnh không lây nhiễm và theo dõi sức khỏe lâu dài. Người dân giảm thời gian, chi phí đi lại; bệnh viện tuyến trên tập trung cho ca bệnh chuyên sâu.
Bác sĩ chuyên khoa I Tô Thị Hằng, Phó Trưởng trạm, phụ trách chuyên môn trạm chính, cho biết: Sau khi sắp xếp theo mô hình mới, trạm được kiện toàn về nhân sự, phân định rõ trách nhiệm từng bộ phận, hoạt động chuyên môn, được sự chỉ đạo sát sao của chính quyền cấp xã; đồng thời được hỗ trợ trực tiếp từ Sở Y tế, CDC tỉnh và Bệnh viện Đa khoa khu vực Cẩm Phả. Cơ sở vật chất và trang thiết bị từng bước được chuẩn hóa hơn. Đây là điều kiện thuận lợi để chúng tôi làm việc khoa học hơn và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.
Nguồn lực hướng về cơ sở
Từ tháng 7/2025, khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức vận hành, yêu cầu sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập tại Quảng Ninh được đặt trong bối cảnh mới. Chính quyền cấp xã tiếp nhận thêm nhiều nhiệm vụ, trong khi cơ cấu tổ chức vốn xây dựng theo mô hình 3 cấp cần được điều chỉnh để tránh chồng chéo, phân tán nguồn lực.
Quảng Ninh rà soát từng đơn vị, hợp nhất những nhiệm vụ tương đồng, thu gọn đầu mối trung gian và chuyển nhân lực, tài sản, thẩm quyền đến cấp trực tiếp giải quyết công việc cho người dân.
Ngày 6/10/2025, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 253/KH-UBND, yêu cầu sắp xếp nhưng phải bảo đảm hoạt động thông suốt, không gián đoạn dịch vụ; phân công rõ việc, rõ người, trách nhiệm, thời gian và kết quả. Toàn tỉnh dự kiến giảm khoảng 163 đầu mối đơn vị sự nghiệp, chưa tính các cơ sở giáo dục cấp xã.
Giáo dục thể hiện rõ quy mô tái cấu trúc; Quảng Ninh là địa phương đầu tiên cả nước thực hiện sắp xếp sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Theo Sở GD&ĐT, từ ngày 15/10/2025, toàn tỉnh giảm 280/570 cơ sở giáo dục công lập. Trong đó, khối trực thuộc UBND cấp xã sắp xếp 477 trường thành 212 trường, hình thành 41 trường liên cấp tiểu học và THCS; khối trực thuộc Sở sắp xếp 18 cơ sở thành 3. Trường Cao đẳng Y tế Quảng Ninh được sáp nhập vào Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí.
Việc sắp xếp được triển khai đúng quy trình, phù hợp điều kiện từng địa bàn và thực tế vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; đồng thời giữ ổn định hoạt động dạy và học, hạn chế tối đa xáo trộn đối với giáo viên, học sinh và phụ huynh.
Cô giáo Phạm Thị Bích Hạnh, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phương Đông, phường Yên Tử, cho biết: Trước sáp nhập, tổ trưởng chuyên môn, tổng phụ trách đội và giáo viên kiêm nhiệm thư viện phải dành nhiều tiết cho công tác kiêm nhiệm. Sau khi các bộ phận được sử dụng chung, số tiết này được chuyển trở lại cho hoạt động giảng dạy. Đây là dẫn chứng thuyết phục cho hiệu quả sử dụng nhân lực sau sắp xếp.
Văn hóa, thể thao và an sinh xã hội cũng được tổ chức lại theo hướng tích hợp nguồn lực. Tháng 10/2025, tỉnh thành lập Bảo tàng - Thư viện tỉnh; sáp nhập Trường Thể dục thể thao vào Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao tỉnh; tổ chức lại Đoàn Nghệ thuật tỉnh thành Nhà hát Nghệ thuật tỉnh… Qua đó, hạ tầng, nhân lực, dữ liệu và chương trình hoạt động được sử dụng chung.
Tính từ tháng 7/2025 đến hết năm 2025, toàn tỉnh giảm 2 đơn vị sự nghiệp thuộc tỉnh, 34 đơn vị sự nghiệp công lập thuộc các sở, ngành, 227 đầu mối bên trong và 260 đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND cấp xã. Các đơn vị sau sắp xếp hoạt động ổn định, đảm bảo chất lượng.
Đi cùng giảm đầu mối là dịch chuyển nguồn lực về cơ sở. Năm 2026, các đơn vị sự nghiệp công lập của tỉnh có 23.845 người. Các đơn vị thuộc sở, ban, ngành còn 3.876 chỉ tiêu, giảm 1.737; đơn vị trực thuộc UBND tỉnh có 245 chỉ tiêu; cấp xã được giao 19.659 chỉ tiêu, tăng 1.737; còn 65 chỉ tiêu dự phòng.
Phân bổ nhân lực gắn với mở rộng phân cấp, ủy quyền. Trong 6 tháng đầu năm 2026, UBND tỉnh và Chủ tịch UBND tỉnh ban hành 32 quyết định phân cấp, ủy quyền. Nhờ đó, cấp xã chủ động xử lý công việc, giảm thời gian xin ý kiến qua nhiều tầng nấc.
Tuy nhiên, những kết quả trên mới là bước đầu. Sau hợp nhất, một đơn vị có thể quản lý phạm vi rộng hơn, nhiều cơ sở trực thuộc hơn và đội ngũ đông hơn. Nếu quy chế làm việc, hệ thống dữ liệu và phương thức quản trị không đổi mới tương ứng, tổ chức mới tuy giảm đầu mối nhưng có nguy cơ cồng kềnh bên trong. Khoảng cách giữa trung tâm với các điểm trường, điểm trạm cũng đặt ra yêu cầu về phân quyền nội bộ, ứng dụng công nghệ và kiểm tra chất lượng.
Do đó, giai đoạn tiếp theo cần chuyển trọng tâm từ “sắp xếp cho gọn” sang “quản trị cho tốt”. Mỗi đơn vị sau tổ chức lại cần sớm hoàn thiện đề án vị trí việc làm, xác định rõ trách nhiệm; xây dựng chỉ số đánh giá dựa trên kết quả phục vụ thay vì chỉ dựa vào quy mô biên chế. Giáo dục, y tế phải thường xuyên đo lường mức độ tiếp cận dịch vụ của người dân vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới và hải đảo.
Có thể thấy, Quảng Ninh đang thực hiện một cuộc phân bổ lại toàn diện các nguồn lực sự nghiệp công lập: Giảm tầng nấc trung gian, hợp nhất những nhiệm vụ tương đồng, đưa con người và thẩm quyền xuống cơ sở. Kết quả bền vững phải được đo bằng khả năng tiếp cận dịch vụ, chất lượng phục vụ và sự hài lòng của nhân dân. Việc tái cấu trúc đơn vị sự nghiệp công lập mới thực sự tạo nên bộ máy “tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả”.
