Khoáng sản là một trong 4 lĩnh vực sản xuất kinh doanh chính của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV). Trong hành trình 90 năm hình thành và phát triển, các đơn vị khối khoáng sản đã không ngừng mở rộng quy mô, nâng cao năng lực khai thác, tuyển khoáng, luyện kim và chế biến sâu; góp phần khẳng định hiệu quả sản xuất kinh doanh đa ngành của TKV.
Tổng Công ty Khoáng sản - TKV (VIMICO) là đơn vị chủ lực của TKV trong lĩnh vực khai thác, chế biến và luyện kim màu. Hiện nay, VIMICO đã hình thành hệ thống sản xuất tại nhiều địa phương như Lào Cai, Cao Bằng, Thái Nguyên, Bắc Kạn…, với các cơ sở khai thác, nhà máy tuyển khoáng và luyện kim.
Tại Lào Cai, hai đơn vị chủ lực của VIMICO là Chi nhánh Mỏ tuyển đồng Sin Quyền và Chi nhánh Luyện đồng Lào Cai đang vận hành quy trình khai thác, tuyển và luyện khoáng sản khép kín. Từ các khai trường sản xuất lộ thiên và hầm lò, quặng nguyên khai được đưa vào nhà máy tuyển để thu hồi tinh quặng đồng, sau đó cung cấp cho nhà máy luyện. Tại đây, công đoạn luyện kim tiếp tục tách và thu hồi đồng cùng các kim loại quý đi kèm.
Qua hơn 30 năm xây dựng và phát triển, dây chuyền sản xuất quặng đồng được VIMICO đầu tư hiện đại và đồng bộ, đóng góp sản lượng chủ lực cho TKV. Theo báo cáo của Tổng Công ty, 6 tháng đầu năm 2026, trong điều kiện hàm lượng kim loại trong quặng nguyên khai giảm, Tổng Công ty vẫn sản xuất 15.010 tấn đồng tấm, 521kg vàng và 1.245kg bạc.
Một trong những thách thức lớn của lĩnh vực khoáng sản là điều kiện khai thác ngày càng phức tạp. Các thân quặng xuống sâu, địa chất biến đổi, hàm lượng kim loại suy giảm, trong khi yêu cầu về môi trường và hiệu quả sử dụng tài nguyên ngày càng cao. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải nâng cao hệ số thực thu và giảm tổn thất tài nguyên ở toàn bộ chuỗi khai thác - tuyển - luyện.
Trong những năm qua, VIMICO đã triển khai nhiều giải pháp kỹ thuật nhằm cải thiện chỉ tiêu tuyển nổi, xử lý xỉ đồng, thu hồi kim loại trong bán thành phẩm và tối ưu hóa phối liệu luyện kim. Các kết quả nghiên cứu, cải tiến công nghệ tại tổ hợp khai thác - tuyển và luyện đồng ở Lào Cai đã được ứng dụng vào sản xuất, trong đó có các giải pháp nâng cao khả năng thu hồi nguyên tố có ích.
Cùng với đổi mới công nghệ, chuyển đổi số đang trở thành công cụ quản trị mới của các đơn vị khối khoáng sản TKV. Từ đầu năm 2026 đến nay, VIMICO đã hoàn thành và đưa vào các bước vận hành nhiều hệ thống quản trị sản xuất, khai thác, vật tư, tài chính và bảo trì thiết bị; đồng bộ dữ liệu sản xuất kinh doanh lên kho dữ liệu tập trung của TKV. Camera AI, phần mềm ca lệnh sản xuất và các hệ thống quản trị dữ liệu được triển khai tại các đơn vị. Mục tiêu là chuyển từ quản lý theo số liệu tổng hợp sang quản trị theo dữ liệu cập nhật, qua đó kiểm soát tốt hơn năng suất thiết bị, tiêu hao vật tư, thực thu khoáng sản và chi phí sản xuất.
Cùng với những kết quả hiện tại, TKV đang chuẩn bị các điều kiện cho chu kỳ phát triển tiếp theo của lĩnh vực khoáng sản. Ngày 15/4/2026 vừa qua, VIMICO được cấp Giấy phép khai thác số 116/GP-BNNMT đối với quặng đồng và khoáng sản đi kèm tại mỏ Sin Quyền. Đây là cơ sở quan trọng để triển khai dự án mở rộng, nâng công suất mỏ, đồng thời tạo nguồn nguyên liệu dài hạn cho các cơ sở tuyển và luyện đồng.
Tổng Giám đốc Tổng Công ty Khoáng sản TKV Trịnh Văn Tuệ cho biết: Theo kế hoạch giai đoạn 2026-2030, VIMICO dự kiến doanh thu hợp nhất đạt trên 68,8 nghìn tỷ đồng; trong đó doanh thu khoáng sản chiếm trên 66,2 nghìn tỷ đồng, tăng 19% so với giai đoạn 2021-2025. Như vậy, khoáng sản không chỉ đang duy trì vai trò hiện tại, mà còn được xác định là một trong những hướng tăng trưởng của TKV trong giai đoạn tới.
Vai trò của ngành khoáng sản TKV không chỉ thể hiện qua doanh thu, lợi nhuận hay sản lượng kim loại. Các doanh nghiệp của VIMICO hoạt động tại nhiều địa bàn miền núi, nơi điều kiện phát triển kinh tế - xã hội chưa đồng đều. Sự hiện diện của doanh nghiệp kéo theo việc làm ổn định, thu nhập, dịch vụ, đầu tư hạ tầng và các hoạt động an sinh xã hội.
Sau 30 năm xây dựng và phát triển, Tổng Công ty đã tạo việc làm cho hàng nghìn lao động tại tỉnh Lào Cai, Cao Bằng, Bắc Kạn, Thái Nguyên; đồng thời đầu tư hạ tầng phúc lợi, thực hiện các chương trình an sinh và tham gia cùng địa phương giải quyết những vấn đề dân sinh tại vùng dự án. Năm 2025 vừa qua, VIMICO nộp ngân sách khoảng 1.981 tỷ đồng và đạt mức thu nhập bình quân người lao động trên 18 triệu đồng/người/tháng. Riêng Chi nhánh mỏ tuyển đồng Sin Quyền Lào Cai, 6 tháng đầu năm 2026, bình quân thu nhập của CBCNV đạt trên 30 triệu đồng/người/tháng.
Năm 2026, Tổng Công ty khoáng sản TKV đặt mục tiêu sản xuất 32.000 tấn đồng, 970kg vàng, 2.894kg bạc, 8.500 tấn kẽm thỏi và 165.000 tấn phôi thép. Chặng đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức về tài nguyên, công nghệ, vốn, giấy phép và thị trường. Nhưng với nền tảng đã được hình thành, khoáng sản đang có cơ sở để tiếp tục tăng tỷ trọng giá trị trong cơ cấu sản xuất kinh doanh của TKV.
90 năm truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm" là dấu mốc để TKV nhìn lại quá trình phát triển của mình. Với lĩnh vực khoáng sản, đó cũng là dịp nhìn rõ hơn một hành trình đang được tích lũy qua nhiều thế hệ. Từ những vùng mỏ đến các nhà máy tuyển, luyện; từ quặng nguyên khai đến sản phẩm kim loại; ngành khoáng sản TKV đang từng bước khẳng định vị trí của mình; góp phần củng cố năng lực làm chủ tài nguyên, làm chủ công nghệ và tổ chức sản xuất kinh doanh đa ngành hiệu quả của TKV.
