Chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp. Nhiều HTX trên địa bàn Quảng Ninh đã chủ động ứng dụng công nghệ số vào sản xuất, quản lý và tiêu thụ sản phẩm, góp phần giảm chi phí, nâng cao năng suất, gia tăng giá trị các sản phẩm OCOP, mở rộng thị trường; tạo nền tảng để kinh tế tập thể phát triển hiệu quả, bền vững trong giai đoạn mới.
HTX Nông nghiệp Hương Việt (phường Vàng Danh) đã chủ động tìm hướng đi mới, nghiên cứu chuyển đổi cơ cấu cây trồng, lựa chọn giống chanh tứ quý để phát triển kinh tế. Từ đầu năm 2025, HTX đã đưa vào trồng 1.000 cây chanh tứ quý ghép trên thân cây bưởi với diện tích 1,5ha. Toàn bộ quy trình trồng và chăm sóc được áp dụng nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn VietGAP, bảo đảm cây sinh trưởng đồng đều.
Điểm nhấn của mô hình là việc HTX mạnh dạn đầu tư hệ thống tưới thông minh công nghệ Israel. Mỗi gốc chanh được lắp đặt một đầu tưới riêng, kết nối và điều khiển trực tiếp bằng điện thoại thông minh, giúp nhà nông dễ dàng điều chỉnh lượng nước theo điều kiện thời tiết và từng giai đoạn sinh trưởng của cây. Bà Phạm Thị Diễm Hương, Chủ tịch HĐQT HTX Nông nghiệp Hương Việt, cho biết: Việc áp dụng công nghệ tưới nhỏ giúp chúng tôi chủ động hoàn toàn lượng nước tưới. Trời nắng gắt có thể tưới 2-3 lần mỗi ngày mà vẫn tiết kiệm đáng kể nhân công, thời gian và chi phí, mang lại hiệu quả vượt trội so với phương pháp truyền thống.
Sau hơn một năm trồng ứng dụng công nghệ, cây chanh tứ quý của HTX phát triển tốt, thích nghi thổ nhưỡng và khí hậu địa phương. HTX hiện đang khẩn trương xây dựng khu sơ chế tại chỗ và kho lạnh bảo quản khi vườn cây chính thức cho thu hoạch vào năm tới. Việc triển khai mã số vùng trồng và ứng dụng mã QR để truy xuất nguồn gốc sản phẩm đang được hoàn thiện, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn thực phẩm.
Còn tại HTX Sản xuất và Kinh doanh Huy Hoàng (phường An Sinh) là đơn vị tiên phong với gần 20 sản phẩm đạt chuẩn OCOP, trong đó sản phẩm trà hoa vàng đạt chuẩn 4 sao. Nhờ số hóa, mọi thông tin từ vùng nguyên liệu chuẩn hóa hay các vùng liên kết sản xuất của HTX đều được tích hợp minh bạch. Khách hàng của HTX chỉ cần một thao tác quét mã QR trên điện thoại là có thể nắm rõ toàn bộ hành trình của sản phẩm, từ đó xây dựng niềm tin vững chắc đối với các sản phẩm.
Ông Nguyễn Lê Huy Hoàng, Giám đốc HTX Sản xuất và Kinh doanh Huy Hoàng cho biết: HTX thực hiện chuyển đổi số đồng bộ trên ba trụ cột gồm quản lý, sản xuất và kinh doanh. HTX ứng dụng phần mềm kế toán, quản lý kho, đơn hàng, hóa đơn điện tử; sử dụng tem QR truy xuất nguồn gốc nông sản. Đồng thời, đẩy mạnh quảng bá, tiêu thụ sản phẩm qua website, Fanpage, Zalo, TikTok và các sàn thương mại điện tử. Thời gian tới, HTX tiếp tục hoàn thiện hệ thống số hóa truy xuất nguồn gốc và ứng dụng AI vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Quảng Ninh hiện có 1.250 HTX đang hoạt động, trong đó khoảng 950 HTX nông nghiệp, khu vực kinh tế tập thể ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới. Quảng Ninh hiện có 28/42 chuỗi liên kết sản xuất nông nghiệp của tỉnh có sự tham gia chủ lực của các HTX. Toàn tỉnh có 32 HTX ứng dụng công nghệ tiên tiến như nhà kính, nhà sấy lạnh, hệ thống lọc tuần hoàn trong nuôi trồng thủy sản, cấp đông nhanh và chế biến sâu. Đặc biệt, trong 184 chủ thể với hơn 430 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, 70 HTX đã đóng góp quan trọng vào việc nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của nông sản Quảng Ninh.
Ông Ngô Tất Thắng, Chủ tịch Liên minh HTX Quảng Ninh, nhấn mạnh: Có thể thấy, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành trụ cột quan trọng trong phát triển kinh tế tập thể. Việc tập trung ứng dụng kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất, đổi mới công nghệ chế biến để nâng cao giá trị gia tăng, cùng với xây dựng, bảo hộ thương hiệu và sở hữu trí tuệ sẽ giúp các HTX nâng cao năng lực cạnh tranh, khẳng định vị thế trên thị trường.
Tuy nhiên, hành trình số hóa của các HTX vẫn đối mặt với không ít rào cản như bài toán nguồn vốn đầu tư lớn, hạ tầng công nghệ chưa thực sự đồng bộ và sự thiếu hụt nguồn nhân lực số. Để khắc phục, rất cần những chính sách hỗ trợ đồng bộ từ các cơ quan quản lý nhà nước, giúp các đơn vị kinh tế tập thể tự tin vượt qua rào cản, góp phần vào sự thành công của nông nghiệp hiện đại Quảng Ninh trong kỷ nguyên số.
