Trong sản xuất nông nghiệp hiện nay, đầu ra cho nông sản vẫn là "nút thắt" lớn nhất đối với nhiều HTX và hộ nông dân. Không ít sản phẩm dù được đầu tư bài bản về chất lượng, mẫu mã nhưng vẫn gặp khó trong tiêu thụ, giá cả bấp bênh, phụ thuộc nhiều vào thương lái. Đây cũng là rào cản khiến nhiều mô hình kinh tế tập thể chưa thể phát triển bền vững.
Thực tế này đang diễn ra tại nhiều mô hình kinh tế tập thể trên địa bàn tỉnh. Với HTX gà Tiên Yên, dù đây là sản phẩm đặc sản nổi tiếng của địa phương, được người tiêu dùng biết đến rộng rãi, song việc giữ thương hiệu và ổn định đầu ra vẫn là bài toán nan giải. Không chỉ cạnh tranh với các sản phẩm cùng loại trên thị trường, HTX còn gặp khó khi tình trạng gà giả, gà nhái thương hiệu Tiên Yên xuất hiện ngày càng nhiều, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và giá trị sản phẩm.
Để nâng cao chất lượng cũng như kéo dài thời gian bảo quản, HTX đã đầu tư nhà xưởng cùng dây chuyền chế biến khép kín từ làm sạch, đóng gói, hút chân không đến cấp đông siêu tốc. Đây được xem là hướng đi nhằm từng bước nâng giá trị sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường hiện đại thay vì chỉ tiêu thụ theo phương thức truyền thống. Tuy nhiên, dù đã đầu tư bài bản về quy trình sản xuất và chế biến, khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn nằm ở khâu tiêu thụ và bảo vệ thương hiệu sản phẩm trên thị trường.
Ông Trần Văn Đa, Giám đốc HTX gà Tiên Yên cho biết: “Thị trường hiện nay có nhiều loại gà gần giống như gà Tiên Yên và cũng nhiều nơi sản xuất giống gà không rõ địa chỉ, người ta cứ tung lên trên mạng là gà Tiên Yên khiến nhiều người không biết cứ mua về chăn, gây lẫn lộn vào với cái vùng gà Tiên Yên thật của chúng tôi. Sau đó, họ bán ra thị trường với một cái giá nó khác nên làm phá giá đối với con gà thật của Tiên Yên”.
Không riêng sản phẩm gà Tiên Yên, bài toán đầu ra cũng đang tạo áp lực với nhiều sản phẩm nông nghiệp khác. Tại HTX mật ong Tiên Yên, dù sản phẩm đã được đầu tư về chất lượng và bao bì nhưng việc tiêu thụ vẫn gặp nhiều khó khăn, chủ yếu phải bán nhỏ lẻ nên lượng hàng tồn còn khá lớn.
Ông Chìu A Sáng, thành viên HTX mật ong Tiên Yên chia sẻ: “Sản phẩm làm được ra nhưng đầu ra của sản phẩm hơi khó, toàn phải bán lẻ. Như gia đình tôi mỗi năm khoảng một nghìn lít thì còn tồn khoảng ba trăm lít không bán được. Cứ có mật mới thì mình lại bỏ thôi, không bán tiếp”.
Thực tế cho thấy, nhiều HTX hiện nay vẫn gặp khó trong việc mở rộng thị trường tiêu thụ. Phần lớn sản phẩm vẫn phụ thuộc vào thương lái hoặc các kênh bán hàng truyền thống. Trong khi đó, khả năng quảng bá, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc hay tiếp cận các hệ thống phân phối hiện đại còn hạn chế. Điều này khiến đầu ra của nông sản thiếu ổn định và giá trị sản phẩm chưa tương xứng với tiềm năng.
Trước thực trạng đó, thời gian qua, các cấp Hội Nông dân trên địa bàn tỉnh đã tăng cường hỗ trợ các HTX thông qua tập huấn kỹ thuật, xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ và hỗ trợ chuyển đổi số trong nông nghiệp. Việc đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử cũng được xem là hướng đi nhằm mở rộng thị trường cho nông sản địa phương.
Bà Nguyễn Thị Hà, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tiên Yên cho biết: “Hội cũng sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền liên kết sản xuất đối với các tổ hợp tác cũng như là HTX và phối hợp để nâng cao hiệu quả của ban điều hành, ban quản lý HTX. Và cũng mong muốn trong thời gian tới, các cấp hội cũng quan tâm để các HTX tiếp cận được với khoa học kỹ thuật và các nguồn vốn vay ưu đãi dành cho HTX, tổ hợp tác”.
Có thể thấy, để tháo gỡ nút thắt đầu ra cho nông sản, không chỉ cần nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn phải xây dựng được chuỗi liên kết bền vững từ sản xuất đến tiêu thụ. Trong đó, vai trò của HTX là hết sức quan trọng trong việc kết nối thị trường, bảo vệ thương hiệu và tạo đầu ra ổn định cho nông dân.
Chỉ khi giải quyết được bài toán tiêu thụ, nông sản địa phương mới có thể nâng cao giá trị, người dân mới yên tâm mở rộng sản xuất và kinh tế tập thể mới thực sự phát huy hiệu quả trong phát triển nông nghiệp bền vững.
