Chiến thắng của Đảng cực hữu Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) trong cuộc bầu cử bang Saxony-Anhalt hồi tháng trước đang khiến nhiều người nhập cư tại miền Đông Đức lo lắng về tương lai, trong bối cảnh đảng này có cơ hội thành lập chính quyền cấp bang cực hữu đầu tiên tại Đức kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai.
Nỗi lo ấy hiện hữu rõ trong gia đình Ola Akhras, một bác sĩ người Syria sống tại thành phố Magdeburg cùng chồng và hai con gái. Kể từ sau cuộc bầu cử, hai vợ chồng gần như ngày nào cũng bàn bạc về việc có nên trở về Syria hay không.
“Thật tệ. Chúng tôi đã xây dựng cuộc sống ở đây và thực sự yêu mến nơi này, nhưng giờ đây chúng tôi không còn cảm thấy mình được chào đón nữa”, Ola Akhras chia sẻ.
Ola Akhras rời thành phố Homs của Syria đến Đức năm 2018, nói tiếng Đức thành thạo và đang làm việc tại một bệnh viện địa phương, nơi cô đang hoàn tất chương trình đào tạo chuyên khoa nội. Akhras đội khăn trùm đầu hijab và cho biết cô được đồng nghiệp đánh giá cao, nhưng gần đây cô đã gặp phải những biểu hiện thiếu thiện cảm khi đi mua sắm và không còn cảm thấy an toàn khi ra ngoài vào buổi tối.
"Các con tôi sẽ không bao giờ được công nhận là người Đức ở đây”, cô nói.
Nghị viện bang Saxony-Anhalt ngày 6/10 bắt đầu nhiệm kỳ mới, lần đầu tiên kể từ khi AfD giành kết quả cao nhất từ trước đến nay tại bang này. Trong phiên họp đầu tiên, nghị viện gồm 83 ghế sẽ bầu Chủ tịch, vị trí theo thông lệ thuộc về đảng có số ghế lớn nhất. AfD kỳ vọng giành được một thắng lợi mang tính biểu tượng, trong khi thủ hiến bang mới có khả năng chưa được bầu trước tháng 12. AfD chưa chắc có thể thành lập chính quyền vì đảng này thiếu 3 ghế để đạt đa số tại nghị viện. Tuy nhiên, nhiều người nhập cư và người tị nạn lo ngại đảng này sẽ tìm cách thực hiện các cam kết tranh cử nếu đứng đầu chính quyền bang, trong đó có tăng số lượng và đẩy nhanh việc trục xuất, cũng như hạn chế tiếp nhận người xin tị nạn.
Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh thái độ của xã hội Đức đối với người nhập cư đã trở nên tiêu cực hơn so với một thập kỷ trước. Năm 2015, Đức tiếp nhận hơn 1 triệu người di cư từ các quốc gia bị chiến tranh tàn phá như Syria, Iraq và Afghanistan dưới thời Thủ tướng Angela Merkel. Nhiều người sau đó học tiếng Đức, tìm việc và xây dựng cuộc sống mới.
Tuy nhiên, những khó khăn kinh tế như tăng trưởng chậm, lạm phát cao và giá năng lượng tăng đã góp phần làm gia tăng bất mãn trong xã hội. AfD và các lực lượng chỉ trích chính sách nhập cư đổ lỗi cho người nhập cư về một số vấn đề của đất nước. Đảng này đặc biệt giành được sự ủng hộ tại các bang thuộc khu vực Đông Đức cũ và có nền kinh tế yếu hơn, trong đó có bang Saxony-Anhalt.
Theo Undra Dressler, Giám đốc Mạng lưới các tổ chức người nhập cư bang Saxony-Anhalt, hiện chưa có số liệu cho thấy các vụ việc phân biệt chủng tộc gia tăng kể từ sau cuộc bầu cử, nhưng các trung tâm tư vấn đang phải hoạt động hết công suất, với số người tìm kiếm hỗ trợ tăng mạnh.
“Chúng tôi biết có những người đã rời đi, có những người đang cân nhắc rời đi, nhưng cũng có những người quyết định ở lại”, Dressler nói.
Một trong những người quyết tâm ở lại là Mohamad Aldabagh, dược sĩ 34 tuổi đến từ Homs, sang Đức năm 2015 và hiện làm việc tại một hiệu thuốc ở Magdeburg. Anh cho biết đã xây dựng lại cuộc sống ở Đức cùng hai con nhỏ và không muốn từ bỏ những gì mình đã gây dựng.
“Tôi đã gây dựng lại cuộc sống ở đây và sẽ không để bất kỳ ai tước đi điều đó”, Aldabagh nói.
Anh thừa nhận từng trải qua sự phân biệt chủng tộc, nhưng cho rằng những lao động có tay nghề như mình và nhiều bác sĩ nước ngoài đang làm việc tại Đức là lực lượng cần thiết đối với một đất nước đang thiếu nhân lực.
Chính sách của AfD đối với lao động nước ngoài cũng đang gây lo ngại. Chương trình tranh cử của đảng này tại Saxony-Anhalt không hoàn toàn bác bỏ việc tiếp nhận lao động nước ngoài, nhưng chủ trương lựa chọn chặt chẽ hơn và đề xuất không tuyển dụng những lao động mà đảng này mô tả là “khác biệt về văn hóa”, đồng thời chấm dứt một chương trình cấp bang hỗ trợ hội nhập của lao động nước ngoài có tay nghề.
Theo khảo sát của Mediendienst Integration, tính đến tháng 8/2026, 27,1% bác sĩ tại các bệnh viện ở Saxony-Anhalt không mang quốc tịch Đức.
“Chúng tôi muốn đóng góp cho sự phát triển của xã hội nơi đây. Chúng tôi cần thiết cho đất nước này”, Aldabagh nói.
Anh cho biết nếu không còn nhận được sự tôn trọng, gia đình có thể chuyển sang một bang khác, nơi AfD không có ảnh hưởng mạnh như tại Saxony-Anhalt.
