Giới chức Nhật Bản ngày 4/10 cho biết cảnh sát nước này đã bắt giữ một lính thủy đánh bộ Mỹ bị cáo buộc cướp tài sản và sát hại một phụ nữ tại Okinawa. Đây là vụ án hình sự mới nhất liên quan đến quân nhân Mỹ trên hòn đảo phía Nam Nhật Bản, nơi sự hiện diện đông đảo của quân đội Mỹ từ lâu là vấn đề nhạy cảm.
Cảnh sát tỉnh Okinawa cho biết đã bắt giữ Devin Jacob Ballard, một lính thủy đánh bộ Mỹ, 20 tuổi, đang đồn trú tại Căn cứ Không quân Futenma với cáo buộc sát hại Anna Yagi, 39 tuổi, tại một khách sạn ở Naha, thủ phủ Okinawa, và lấy ví đi cùng ba lô của nạn nhân. Hãng tin Kyodo dẫn nguồn cảnh sát cho biết thi thể người phụ nữ được phát hiện trong phòng khách sạn và có dấu hiệu bị siết cổ.
Cảnh sát cho biết hình ảnh từ camera an ninh cho thấy một người đàn ông được cho là nghi phạm đi vào khách sạn cùng nạn nhân và rời đi một mình. Theo hãng tin Kyodo, cảnh sát đã bắt giữ nghi phạm sau khi phát hiện người này đi bộ một mình trên một tuyến phố tại khu vui chơi giải trí ở Naha vào cuối ngày 4/10.
“Vụ việc gây chấn động lớn và càng làm gia tăng lo ngại của người dân Okinawa, những người vốn đã phải sống bên cạnh các căn cứ của Mỹ. Đây là hành vi không thể tha thứ và chúng tôi vô cùng phẫn nộ. Tôi phải nói rằng các biện pháp kỷ luật và giáo dục quân nhân hoàn toàn không phát huy hiệu quả”, ông Koja, Thống đốc tỉnh Okinawa nói, đề cập đến các biện pháp mà quân đội Mỹ đã triển khai sau những vụ án hình sự trước đây.
Khoảng 50.000 quân nhân Mỹ đang đồn trú tại Nhật Bản theo hiệp ước an ninh song phương, trong đó khoảng một nửa đóng tại Okinawa. Hòn đảo này ngày càng có vai trò chiến lược quan trọng đối với liên minh quân sự Nhật-Mỹ trong bối cảnh căng thẳng với Trung Quốc gia tăng. Nhật Bản cũng đang tăng cường đáng kể lực lượng quân sự tại Okinawa và các đảo lân cận ở phía Tây Nam.
Người dân Okinawa từ lâu phàn nàn về tiếng ồn, ô nhiễm và tội phạm liên quan đến các căn cứ Mỹ. Các vụ án liên quan đến quân nhân Mỹ tại Okinawa cũng gây căng thẳng cho quan hệ giữa chính quyền trung ương Nhật Bản và chính quyền địa phương. Vụ việc mới nhất xảy ra trong bối cảnh nội các của Thủ tướng Sanae Takaichi thúc đẩy sự hiện diện quân sự của Nhật Bản tại Okinawa và phối hợp chặt chẽ hơn với quân đội Mỹ.
“Việc xảy ra vụ án đặc biệt nghiêm trọng này là điều vô cùng đáng tiếc”, Thủ tướng Takaichi viết trên mạng xã hội X. Bà cho biết chính phủ Nhật Bản mạnh mẽ phản đối phía Mỹ và yêu cầu nước này hợp tác chặt chẽ với cơ quan chức năng Nhật Bản trong quá trình điều tra, đồng thời tăng cường kỷ luật đối với quân nhân Mỹ và triển khai các biện pháp phòng ngừa.
Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao Nhật Bản cho biết Ngoại trưởng Toshimitsu Motegi đã triệu tập Đại sứ Mỹ tại Nhật Bản George Glass tới làm việc và bày tỏ “sự phẫn nộ”. Trên mạng xã hội X, Đại sứ Glass gửi lời chia buồn tới gia đình nạn nhân, đồng thời cho biết Mỹ đang hợp tác với chính quyền trung ương và địa phương của Nhật Bản.
Cùng ngày, Thủy quân lục chiến Mỹ cho biết Devin Jacob Ballard thuộc Lực lượng Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 3 đóng tại Okinawa và đang hợp tác đầy đủ với cơ quan chức năng Nhật Bản. Thủy quân lục chiến Mỹ đặc biệt coi trọng những cáo buộc này và yêu cầu mọi quân nhân tuân thủ các tiêu chuẩn ứng xử cao nhất.
Căn cứ Futenma nằm trong khu vực đông dân cư ở miền Trung Okinawa và từ nhiều thập kỷ qua là vấn đề gây bất bình đối với nhiều người dân địa phương, những người yêu cầu di dời căn cứ. Bất chấp các cuộc biểu tình, chính quyền trung ương Nhật Bản đã phê duyệt kế hoạch xây dựng cơ sở mới tại Henoko, ven biển phía Đông Okinawa, để thay thế căn cứ Futenma, song dự án đang bị chậm tiến độ nghiêm trọng.
Vụ ba quân nhân Mỹ cưỡng hiếp một bé gái 12 tuổi vào năm 1995 đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình quy mô lớn phản đối sự hiện diện đông đảo của quân đội Mỹ tại Okinawa. Theo cảnh sát địa phương, số vụ bắt giữ liên quan đến quân nhân Mỹ và người thân của họ đã vượt 100 vụ trong năm ngoái. Các vụ án liên quan đến tội phạm tình dục tiếp tục xảy ra, trong khi việc một số vụ việc được công bố chậm cũng đã gây phẫn nộ tại Okinawa trong những năm gần đây.
