Phim tài liệu Israel “NAZA” đã bắt đầu được trình chiếu tại một số rạp ở Mỹ, trong đó những người từng làm việc trong quân đội Israel đưa ra các cáo buộc về hoạt động tác chiến và quy trình xác định mục tiêu tại Gaza, qua đó khơi lại tranh luận về hoạt động quân sự của Israel và sự hỗ trợ quân sự của Mỹ dành cho nước này.
“NAZA”, do hai nhà làm phim Israel Yuval Abraham và Rachel Szor thực hiện, dựa trên các cuộc phỏng vấn với 24 quân nhân và nhân viên tình báo Israel được giữ kín danh tính. Các nhân vật mô tả việc sử dụng những hệ thống công nghệ, trong đó có các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong quá trình thu thập thông tin và xác định mục tiêu tại Gaza. Êkíp làm phim cho biết đã phỏng vấn hơn 100 nguồn tin và đối chiếu các thông tin thu thập được trong quá trình thực hiện.
Theo bộ phim, một số quy trình xác định mục tiêu có thể dẫn đến thương vong dân sự lớn. Một trong những nội dung được đề cập là thông tin về một chiến dịch mà theo lời một nhân vật, có thể khiến hàng trăm dân thường thiệt mạng.
Tuy nhiên, quân đội Israel bác bỏ các cáo buộc trên, cho rằng bộ phim có những sai sót nghiêm trọng trong việc mô tả quy trình xác định và phê duyệt mục tiêu. Quân đội khẳng định các quy định tác chiến phân biệt rõ giữa mục tiêu quân sự và dân thường, đồng thời yêu cầu áp dụng các biện pháp nhằm giảm thiểu thương vong dân sự.
Quân đội Israel xác nhận có sử dụng AI để hỗ trợ phân tích thông tin và đề xuất các mục tiêu tiềm năng, nhưng nhấn mạnh các sĩ quan và chỉ huy vẫn là những người đưa ra quyết định cuối cùng về mục tiêu và việc tiến hành cuộc tấn công. Quân đội cũng bác bỏ thông tin cho rằng từng phê duyệt một cuộc tấn công với dự kiến có thể khiến 500 dân thường thiệt mạng, khẳng định chưa bao giờ lên kế hoạch, phê duyệt hoặc tiến hành một cuộc tấn công như vậy.
Êkíp làm phim bảo vệ kết quả điều tra, cho biết các thông tin trong phim được kiểm chứng dựa trên nhiều nguồn. The Guardian, đơn vị sản xuất bộ phim, cũng cho biết bộ phim được xây dựng trên cơ sở nhiều năm điều tra và phỏng vấn hơn 100 nguồn tin liên quan đến hoạt động tác chiến của quân đội Israel.
“NAZA” từng nhận Giải Đặc biệt của Ban giám khảo tại Liên hoan phim Venice và nhận tràng pháo tay kéo dài 25 phút sau buổi công chiếu. Bộ phim hiện được phát hành tại Mỹ với quy mô hạn chế và dự kiến tiếp tục được trình chiếu tại một số thành phố như Austin, Chicago, Los Angeles và Seattle vào ngày 9/10 tới. Phim cũng dự kiến được phát trực tuyến miễn phí trên trang web của The Guardian vào cuối tháng 11.
