Diễn đàn Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số năm 2026 do TP Quảng Ninh tổ chức sáng 23/9, đã nhận được nhiều ý kiến tham luận tâm huyết, đi thẳng vào nhiều vấn đề trọng tâm, giải những “bài toán” cụ thể của Quảng Ninh trong tiến trình phát triển mới. Từ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số đến xây dựng và thực hiện quy hoạch, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực cạnh tranh, ứng phó với biến đổi khí hậu…, các đại biểu tham dự đã đưa ra nhiều góc nhìn, đề xuất và gợi mở cách để Quảng Ninh tiếp tục phát huy lợi thế, tháo gỡ điểm nghẽn, tạo xung lực tăng trưởng trong giai đoạn mới.
GS. TSKH Hồ Tú Bảo, Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán, Thành viên Hội đồng Tư vấn Quốc gia và Quảng Ninh về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi: "Xây dựng thành phố Quảng Ninh có năng lực phát triển và sinh tồn dựa trên vốn tự nhiên"
Quảng Ninh đang đứng nhiều thời cơ xen lẫn thách thức. Thực tế hiện nay đòi hỏi làm thế nào xây dựng Quảng Ninh vừa tăng trưởng xanh, vừa có khả năng chịu được, phản ứng, phục hồi và thích nghi trước những thay đổi của khí hậu. Vì vậy, Quảng Ninh cần tối ưu hóa luồng di chuyển môi trường - kinh tế, quy hoạch hạ tầng chống chịu liên vùng, phân bổ sức chịu tải và hạn ngạch phát thải. Thành phố Quảng Ninh cần xây dựng nền tảng số với việc thiết lập dữ liệu hiện có về địa chất, tài nguyên nước, thảm thực vật, triển khai mạng lưới cảm biến và giám sát vệ tinh đo chất lượng nước, không khí, mực nước biển dâng…; xây dựng hệ thống dữ liệu không gian thống nhất trên địa bàn. Đồng thời, thành phố cần phát triển trung tâm điều hành thông minh xanh, quy hoạch hạ tầng chống chịu… từ đó, kiến thiết hệ điều hành xanh – số. Mục tiêu cuối cùng không phải Quảng Ninh chỉ là "một thành phố xanh” hay "một thành phố chống chịu tốt”, mà là một thành phố có năng lực phát triển và sinh tồn dựa trên vốn tự nhiên.
PGS.TS Lưu Đức Hải, Viện trưởng Viện Nghiên cứu đô thị và Phát triển hạ tầng: "Phát triển hạ tầng đô thị thích ứng biến đổi khí hậu phù hợp với ba dạng không gian"
Để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn, giải quyết bài toán lớn, tăng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu, Quảng Ninh phải tập trung phát triển hạ tầng đô thị thích ứng biến đổi khí hậu phù hợp với ba dạng không gian ven biển – hải đảo – miền núi. Với kinh nghiệm của các nước trên thế giới và một số tỉnh, thành phố, qua nghiên cứu, tôi kiến nghị Quảng Ninh cần quy hoạch đô thị tích hợp với thích ứng với biến đổi khí hậu, xây dựng giải pháp dựa vào tự nhiên, kiến thiết hạ tầng xanh – xám và giải pháp phi công trình, triển khai đô thị bọt biển với kiến tạo mạng lưới liên kết giữa mái nhà – sân vườn – đường phố – công viên – hồ – kênh mương – hệ thống thoát nước. Để triển khai các giải pháp nêu trên, Quảng Ninh ưu tiên các dự án thí điểm tại một số đô thị để từng bước nhân rộng mô hình hiệu quả, kết hợp nguồn vốn đầu tư công và xã hội hoá; tăng cường vai trò của cộng đồng trong quản lý, duy tu và bảo vệ hạ tầng xanh, lập các đề án để đánh giá thực trạng, đề xuất giải pháp với lộ trình cụ thể hiện thực hoá; từ đó, hình thành thành phố Quảng Ninh xanh, an toàn, linh hoạt và có khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.
TS. Nguyễn Đắc Bình Minh, Phó Viện trưởng Viện Ứng dụng công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ: “Xu thế đổi mới sáng tạo gắn với chuyển đổi xanh - số và các chính sách quốc gia mở ra cơ hội phát triển mới cho Quảng Ninh”
Thành phố Quảng Ninh đang đứng trước một không gian phát triển mới khi đổi mới sáng tạo ngày càng gắn chặt với chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Cùng với những chủ trương, chính sách mới của Trung ương về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đây là điều kiện để địa phương chuyển từ khai thác các lợi thế sẵn có sang tạo dựng những lợi thế mới dựa trên tri thức, công nghệ và năng lực đổi mới, qua đó bứt phá mạnh mẽ về kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực chống chịu và chất lượng đời sống người dân. Một hướng Quảng Ninh có thể quan tâm là xây dựng các cơ chế, không gian thử nghiệm đối với những mô hình công nghệ và quản lý mới; qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học tham gia sâu hơn vào quá trình giải quyết các bài toán thực tiễn của địa phương. Cùng với đó, cần thúc đẩy mô hình hợp tác nhà nước - viện nghiên cứu, trường đại học - doanh nghiệp, rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng và thị trường, để các kết quả khoa học thực sự tạo ra giá trị kinh tế - xã hội. Về dài hạn, chuyển từ lợi thế tài nguyên sang lợi thế đổi mới sáng tạo không chỉ là yêu cầu đối với Quảng Ninh mà còn là hướng đi để nâng cao năng suất, chất lượng và sức chống chịu của nền kinh tế. Với những nền tảng hiện có, Quảng Ninh có thể chủ động lựa chọn những lĩnh vực phù hợp với lợi thế địa phương, từng bước hình thành các năng lực công nghệ mới, tham gia sâu hơn vào những chuỗi giá trị có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.
Phó Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Quảng Ninh Đỗ Hoàng Hoành: "Thực hiện tốt các quy hoạch để biến tầm nhìn thành giá trị phát triển thực tế, để quy hoạch thực sự trở thành động lực phát triển”
Quy hoạch không chỉ là công cụ quản lý không gian mà phải trở thành công cụ kiến tạo phát triển. Đối với Quảng Ninh trong giai đoạn phát triển mới, một trong những đột phá cần thực hiện là chuyển từ quy hoạch trên bản vẽ sang quy hoạch trên nền tảng dữ liệu. Quảng Ninh cần từng bước xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu không gian thống nhất, tích hợp dữ liệu quy hoạch với đất đai, dân cư, giao thông, hạ tầng kỹ thuật, môi trường, đầu tư và thiên tai. Quảng Ninh đang từng bước xây dựng Digital Twin - bản sao số không gian đô thị, cho phép mô phỏng các kịch bản phát triển trước khi quyết định. AI có thể hỗ trợ phân tích dữ liệu lớn, nhận diện biến động, dự báo nhu cầu hạ tầng và đánh giá các kịch bản. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng, tính minh bạch và khả năng kiểm chứng của quyết định quy hoạch. Để quy hoạch được thực hiện tốt và thực sự trở thành động lực phát triển, thành phố cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống quy hoạch theo hướng đồng bộ, thống nhất giữa quy hoạch tỉnh, quy hoạch chung đô thị và các quy hoạch đô thị, nông thôn, khu chức năng. Đồng thời, Quảng Ninh chuyển mạnh từ "lập quy hoạch” sang "thực hiện quy hoạch”; xây dựng cơ chế giám sát quy hoạch bằng dữ liệu, chuyển từ quản lý bị động sang giám sát, cảnh báo chủ động; nâng cao chất lượng đội ngũ; tăng cường sự tham gia của chuyên gia, doanh nghiệp và cộng đồng.
