Quảng Ninh đang bước vào giai đoạn mới của chuyển đổi số, khi yêu cầu đặt ra không còn dừng ở việc đưa các thủ tục, dữ liệu hay tiện ích lên môi trường số, mà là làm sao để những nền tảng ấy vận hành thực chất, thông suốt và thuận tiện hơn cho người dân, doanh nghiệp. Trong 100 ngày cao điểm tháo gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số, TP Quảng Ninh đang tập trung nhìn thẳng vào những phần việc còn vướng, từ cơ sở dữ liệu, hạ tầng, nhân lực đến quy trình giải quyết TTHC, từng bước tạo nền tảng để chuyển đổi số đi vào chiều sâu.
Từ những kết quả bước đầu
Sau hơn một năm rưỡi triển khai Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị, chuyển đổi số trên địa bàn Quảng Ninh đã có những bước tiến rõ nét. Từ hoàn thiện thể chế, xây dựng hạ tầng đến phát triển các nền tảng số, nhiều kết quả đang tạo tiền đề để công nghệ được ứng dụng ngày càng sâu hơn vào hoạt động quản lý, điều hành và phục vụ người dân.
Đến nay, Quảng Ninh đã hoàn thành 171/176 nhiệm vụ có thời hạn được giao, đạt 97,2%; 5 nhiệm vụ đang trong hạn và duy trì ổn định 99 nhiệm vụ thường xuyên. Trong giải quyết thủ tục hành chính (TTHC), 100% hồ sơ TTHC đủ điều kiện được thực hiện theo quy trình 5 bước trên môi trường điện tử, gắn với sử dụng chữ ký số điện tử trong toàn bộ quy trình. Hệ thống thông tin giải quyết TTHC của thành phố cũng đã khai thác cơ sở dữ liệu dân cư, doanh nghiệp, bảo hiểm xã hội và kho dữ liệu của người dân để phục vụ việc tra cứu, giải quyết hồ sơ.
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, mô hình Kiosk thông minh và Hệ thống xác thực, cấp bản sao số tài liệu điện tử được triển khai thí điểm. Từ tháng 5/2026 đến nay, hệ thống kiosk thông minh đã ghi nhận 250 lượt cấp bản sao số và 12.444 lượt tiếp cận, sử dụng các chức năng, tiện ích. Những con số ban đầu này cho thấy công nghệ đang dần trở thành một phần quen thuộc trong quá trình thực hiện dịch vụ công, giúp người dân có thêm lựa chọn, giảm thời gian chờ đợi và giảm áp lực tại các quầy tiếp nhận.
Đặc biệt, hệ thống hạ tầng đang tiếp tục được mở rộng. Toàn thành phố hiện có 5.970 trạm thu phát sóng thông tin di động (BTS), trong đó khoảng 3.400 trạm 4G, bảo đảm phủ sóng cho 99,6% dân số; 676 trạm 5G với tỷ lệ phủ sóng đạt khoảng 94% dân số. Hạ tầng băng rộng cố định đã được triển khai đến 100% xã, phường, đặc khu; tỷ lệ hộ gia đình sử dụng internet cáp quang FTTH đạt 97,74%, cao hơn đáng kể so với mức bình quân cả nước 84,97%.
Trên nền tảng hạ tầng đó, Quảng Ninh chủ động thí điểm mô hình “Khu kinh tế số và tri thức tự do Quảng Ninh”, định hướng phát triển các trung tâm nghiên cứu và phát triển, trung tâm dữ liệu AI và khu công nghệ cao. Thành phố cũng phê duyệt đầu tư, trang bị đồng bộ các thiết bị hiện đại như robotics, internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), cảm biến thông minh và công cụ lập trình, góp phần nâng cao năng lực số.
Hệ sinh thái khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng có thêm những bước phát triển. Toàn thành phố hiện có 35 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, tăng 7 doanh nghiệp, tương ứng 25% so với đầu năm 2025, đứng thứ 5 toàn quốc; có 38 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Nguồn lực dành cho lĩnh vực này được quan tâm hơn. Năm 2026, toàn thành phố đã phân bổ 1.089 tỷ đồng, tương đương 3% ngân sách, cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cùng với đó, 1.538 tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 11.000 thành viên được duy trì; các chính sách đặc thù hỗ trợ, thu hút nhân sự chuyên trách chuyển đổi số từ 1-3 triệu đồng/tháng ngoài mức hỗ trợ của Trung ương cũng được ban hành.
Những kết quả trên tạo ra nền móng quan trọng. Tuy nhiên, khi chuyển đổi số đi sâu vào từng lĩnh vực, từng cơ quan và từng giao dịch của người dân, những yêu cầu phía sau cũng trở nên cụ thể hơn. Đó là dữ liệu phải chính xác, hệ thống phải kết nối, quy trình phải thuận tiện và đội ngũ phải đủ năng lực để vận hành.
Nhìn thẳng vào những điểm còn vướng
Chuyển đổi số càng đi vào chiều sâu, khối lượng công việc cần xử lý càng lớn. Dữ liệu đất đai, dữ liệu chuyên ngành, hồ sơ điện tử… phải được chuẩn hóa, làm sạch và cập nhật thường xuyên. Một dữ liệu được đưa lên môi trường số nhưng thiếu chính xác hoặc không thể kết nối, chia sẻ thì chưa thể phát huy đầy đủ giá trị. Trong khi đó, nhân lực chuyên sâu về công nghệ thông tin, an toàn thông tin ở cơ sở vẫn còn thiếu. Một số nhiệm vụ đầu tư, mua sắm dịch vụ công nghệ phải tuân thủ đầy đủ quy trình, thủ tục nên thời gian triển khai còn phụ thuộc vào nhiều khâu. Đây là những vấn đề nếu không được xử lý kịp thời sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành của các hệ thống số.
Từ thực tế đó, Quảng Ninh đang tập trung thực hiện Kế hoạch hành động 100 ngày làm việc nhằm xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số, với yêu cầu giải quyết những tồn tại ngay từ cơ sở - nơi các hệ thống số được vận hành và người dân trực tiếp sử dụng.
Tại phường Hồng Gai, một trong những phần việc có khối lượng lớn là số hóa, chuẩn hóa và cập nhật hồ sơ đảng viên điện tử. Đảng ủy phường đã thành lập Tổ công tác số hóa, chuẩn hóa và cập nhật hồ sơ đảng viên điện tử. Với 37 tổ chức cơ sở Đảng trực thuộc và 4.143 đảng viên, khối lượng dữ liệu cần rà soát, cập nhật rất lớn. Địa phương đặt mục tiêu hoàn thành trong tháng 10/2026, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”.
Anh Nguyễn Thanh Tùng, Ban Xây dựng Đảng, Đảng ủy phường Hồng Gai, cho biết: Đến hết ngày 30/8, phường đã chỉnh lý được hơn 2.000 hồ sơ đảng viên, scan và quét tài liệu lên máy vi tính được hơn 500 hồ sơ. Việc rà soát, chỉnh lý và số hóa hồ sơ được thực hiện từng bước, hướng tới khi hoàn thành sẽ bảo đảm hồ sơ đúng, đủ, sạch, sống.
Với dữ liệu, điều quan trọng không chỉ là đưa thông tin lên môi trường số. Dữ liệu phải được làm sạch, cập nhật và có khả năng kết nối, chia sẻ khi cần thiết. Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong giải quyết TTHC đối với địa phương. Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Hồng Gai, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến hiện đạt 100%; tỷ lệ giải quyết trước và đúng hạn đạt 98,6%; số hóa đầu vào đạt 100%.
Chuyển đổi số được phường xác định rõ quan điểm, lấy người dân làm trung tâm, là chủ thể, mục tiêu và động lực của quá trình chuyển đổi, phường Hồng Gai đã đưa vào vận hành ứng dụng Zalo Mini App Hồng Gai Smart, tạo thêm một kênh tương tác trực tiếp giữa chính quyền và người dân.
Ông Phạm Ngọc Hưng, khu phố Yết Kiêu 4, phường Hồng Gai chia sẻ: Tuyến đường dẫn vào trụ sở UBND phường Hồng Gai, Trường Mầm non Hồng Gai và chợ Hạ Long 2 từng thường xuyên xuất hiện tình trạng phương tiện dừng, đỗ không đúng quy định. Dù đã có biển cấm và nhiều lần tuyên truyền, xử lý, tình trạng này vẫn có lúc tái diễn. Thay vì phải trực tiếp đến trụ sở phản ánh, tôi đã sử dụng điện thoại để gửi thông tin tới chính quyền. Sau khi gửi được cán bộ phường tiếp nhận và cũng đã có phương án xử lý, những phản ánh như vậy cho thấy giá trị của chuyển đổi số không nhất thiết nằm ở những công nghệ phức tạp, mà có thể bắt đầu từ một nhu cầu rất cụ thể của người dân, phản ánh thuận tiện hơn, được tiếp nhận nhanh hơn và có thêm một kênh tương tác với chính quyền.
Tuy nhiên, để những tiện ích ấy đến được với nhiều người hơn, vẫn cần thu hẹp khoảng cách về kỹ năng số. Một bộ phận người dân còn hạn chế về công nghệ thông tin, chưa tiếp cận đầy đủ các tiện ích số, phường Hồng Gai đã thành lập 18 tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 145 thành viên tại 18 khu dân cư và đơn vị. Những đoàn viên, thanh niên tham gia các tổ này trở thành những “hướng dẫn viên số” ngay tại cơ sở, hỗ trợ người dân từng bước làm quen với các tiện ích.
Kế hoạch số 343 của UBND thành phố Quảng Ninh về hành động 100 ngày làm việc xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số cũng được phường Hồng Gai cụ thể hóa bằng Kế hoạch số 110 ngày 29/7/2026, với 9 nhiệm vụ. Đến nay, phường đã hoàn thành 5 nhiệm vụ; 4 nhiệm vụ còn lại đang được triển khai và đều trong thời hạn.
Ông Nguyễn Tuấn Thắng, Phó Chủ tịch UBND phường Hồng Gai, cho biết: Quá trình chuyển đổi số đã tạo ra những chuyển biến tích cực, song địa phương cũng nhận diện một số vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ để chuyển đổi số đi vào chiều sâu. Phường sẽ tiếp tục đẩy mạnh số hóa, tăng cường kết nối dữ liệu dùng chung của thành phố, nâng cấp Zalo Mini App Hồng Gai Smart, đào tạo sâu hơn kỹ năng số, kỹ năng ứng dụng AI cho cán bộ, công chức; đồng thời đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số” để đồng hành, hỗ trợ người dân tiếp cận các tiện ích số.
Từ câu chuyện của Hồng Gai có thể thấy, những điểm nghẽn của chuyển đổi số không phải lúc nào cũng nằm ở những vấn đề lớn. Đó có thể là một bộ hồ sơ chưa được số hóa, một cơ sở dữ liệu chưa kết nối, một thiết bị chưa đáp ứng yêu cầu hoặc một người dân chưa biết cách sử dụng tiện ích. Khi từng vấn đề được nhận diện và xử lý, quá trình chuyển đổi số sẽ có thêm nền tảng để vận hành ổn định hơn.
Từng bước tạo chuyển biến thực chất
Ở quy mô toàn thành phố, Kế hoạch số 343 của UBND thành phố Quảng Ninh đã xác định rõ những nội dung cần tập trung trong 100 ngày làm việc. Trong giải quyết TTHC, Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố được giao chủ trì lựa chọn những TTHC có tần suất cao, liên quan trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp để tái thiết kế quy trình theo hướng đơn giản hóa thành phần hồ sơ, giảm thao tác trên môi trường số, bảo đảm người dân và doanh nghiệp không phải cung cấp lại những dữ liệu đã có trong cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước. Cùng với đó là đánh giá việc cắt giảm, đơn giản hóa, tái cấu trúc TTHC; số hóa hồ sơ; cấp kết quả điện tử; thanh toán trực tuyến; tái sử dụng dữ liệu; xử lý đúng hạn và công bố bảng xếp hạng hằng tháng.
Đến nay, 100% TTHC đã được cấu hình quy trình điện tử trên Hệ thống thông tin giải quyết TTHC của thành phố. Tỷ lệ số hóa hồ sơ và kết quả giải quyết TTHC toàn thành phố đạt 99,8%; tỷ lệ tái sử dụng thông tin, dữ liệu đã số hóa đạt khoảng 99,31%. Hệ thống của thành phố đã kết nối, chia sẻ dữ liệu với 15 cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin phục vụ giải quyết TTHC. Riêng trong tháng 7 và tháng 8/2026, Trung tâm đã tham mưu UBND thành phố ban hành 71 quyết định công bố danh mục TTHC và 57 quyết định phê duyệt quy trình nội bộ đối với 764 thủ tục.
Dù vậy, quá trình vận hành vẫn còn những phần việc cần tiếp tục hoàn thiện. Mức độ kết nối giữa các cơ sở dữ liệu chưa đồng đều, một số cơ sở dữ liệu chuyên ngành chưa hoàn thiện, khả năng tự động điền, xác thực và tái sử dụng dữ liệu ở một số thủ tục còn hạn chế. Bà Nguyễn Thị Ngọc Linh, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Quảng Ninh cho biết, đây là những vấn đề Trung tâm tiếp tục tập trung xử lý. Trước mắt, Trung tâm sẽ rà soát, cập nhật kịp thời 100% quy trình và biểu mẫu điện tử khi các bộ, ngành sửa đổi quy định, bảo đảm sự thống nhất giữa quy định pháp luật, quy trình nghiệp vụ và quy trình trên hệ thống.
Thực hiện Kế hoạch 100 ngày làm việc xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số, toàn thành phố xác định 45 nhiệm vụ. Sau hơn một tháng triển khai, 11 nhiệm vụ đã hoàn thành, 24 nhiệm vụ đang được thực hiện.
Ở hạ tầng số, toàn thành phố đã rà soát 595 trụ sở cơ quan nhà nước, cơ sở đào tạo và cơ sở y tế công lập. Trong bảo đảm an toàn thông tin, Công an thành phố Quảng Ninh đã phê duyệt cấp độ cho 134 hệ thống thông tin trên địa bàn và tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ kiểm thử xâm nhập, đánh giá độc lập trước khi vận hành hoặc mở rộng. Đây là những phần việc ít được nhìn thấy trong đời sống hằng ngày, song có ý nghĩa quan trọng đối với sự ổn định và an toàn của các hệ thống số. Một nền tảng thuận tiện cho người sử dụng cũng cần được xây dựng trên một hệ thống đủ an toàn, có khả năng vận hành ổn định và bảo vệ dữ liệu.
Trong số những nhiệm vụ có khối lượng lớn, thu thập, chuẩn hóa và làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai là một nội dung đáng chú ý. Đến nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng, đồng bộ 960.275 thửa đất, đạt 49,3%. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, việc quản lý có thêm nền tảng để giảm bớt những khâu trung gian, đồng thời phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân.
Ở lĩnh vực cán bộ, công chức, viên chức, 34.210 tài khoản nhân sự đã được đồng bộ, đạt 99%, kết nối thành công với Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức. Trong giáo dục, chuẩn dữ liệu học bạ điện tử, văn bằng, chứng chỉ số, mã định danh người học và hồ sơ học tập suốt đời đã được hoàn thiện, tích hợp xác thực trên VNeID. Những kết quả này cho thấy quá trình chuyển đổi số đang được triển khai trên nhiều lĩnh vực, nhưng điểm chung vẫn là dữ liệu. Dữ liệu càng đầy đủ, chính xác và có khả năng kết nối thì những tiện ích số càng có điều kiện phát huy.
Bên cạnh dữ liệu và hạ tầng, nhân lực tiếp tục là vấn đề được thành phố quan tâm, nhất là tại cơ sở. Toàn thành phố có 48 đơn vị bố trí nhân sự chuyên trách về chuyển đổi số, với 85 trường hợp được phê duyệt hưởng chính sách đối với người làm công tác chuyên trách. Thành phố cũng đã ban hành chính sách thu hút, hỗ trợ nhân lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2025-2030. Cùng với đội ngũ chuyên trách, 1.538 tổ công nghệ số cộng đồng với trên 11.000 thành viên đang được duy trì tại 100% thôn, bản, khu phố. Đây là lực lượng hỗ trợ từ cơ sở, giúp những tiện ích số từng bước đến gần hơn với người dân.
Ông Nguyễn Trung Tiến, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Quảng Ninh: Trong thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục tham mưu tháo gỡ những vấn đề liên quan đến nguồn nhân lực, nhất là bố trí nhân lực công nghệ thông tin. Đồng thời tập trung vào hạ tầng số, thiết bị công nghệ thông tin và trang thiết bị đầu cuối phục vụ cán bộ tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công các cấp.
Nhìn từ những phần việc đang được triển khai, có thể thấy 100 ngày cao điểm không phải là một khoảng thời gian tách rời khỏi quá trình chuyển đổi số, mà là dịp để những vấn đề tồn tại được nhìn nhận cụ thể hơn, từ đó xác định rõ việc cần làm và tiến độ cần đạt. Với cách làm từ cơ sở, lấy hiệu quả thực tế làm thước đo, Quảng Ninh đang từng bước đưa chuyển đổi số đến gần hơn với đời sống. Khi dữ liệu được làm sạch, hệ thống được kết nối và người dân ngày càng chủ động sử dụng công nghệ, chuyển đổi số sẽ không còn là một khái niệm xa mà trở thành một phần tự nhiên trong quá trình phát triển bền vững của thành phố bước vào kỷ nguyên mới.
