Sinh thời, Bác Hồ kính yêu từng dặn: “Ngành sản xuất than cũng như quân đội đánh giặc” và đồng bào các dân tộc phải đoàn kết, thi đua sản xuất để thoát khỏi cái nghèo, cái lạc hậu. Những năm qua, biết bao bước chân “xuống núi” của hàng nghìn thanh niên dân tộc thiểu số Hà Giang, Lào Cai, Sơn La, Lai Châu xa xôi để tìm cuộc sống mới đã góp phần đổi mới diện mạo vùng cao. Tại Vùng mỏ Quảng Ninh - nơi hội tụ của tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm”, họ không chỉ tìm thấy con đường lập nghiệp vững chắc, xóa đi cái nghèo truyền kiếp, mà còn rèn luyện trở thành những người thợ mỏ ưu tú, những đảng viên trẻ gương mẫu đầy triển vọng vươn xa.
Những bước chân “xuống núi” và lời giải cho bài toán thoát nghèo
Từ những vùng quê nghèo, nơi cái khó như đá tảng đè nặng lên vai bao thế hệ, ước mơ về một cuộc sống đủ đầy từng là điều xa xỉ với không ít người con của núi rừng. Những mảnh nương bấp bênh, những chuyến đi làm thuê làm mướn chật vật qua ngày không thể mở ra tương lai cho thanh niên bản làng. Thế nhưng, con đường ấy đã hoàn toàn thay đổi nhờ chiến lược đào tạo, thu hút lao động vùng cao và chính sách chăm lo đặc biệt của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV). Hành trình từ bản nhỏ xuống lòng mỏ sâu là hành trình vượt qua chính mình của những chàng trai trẻ nơi này.
Thợ lò Bồn Văn Nẻo, Phân xưởng Đào lò 7, Công ty Xây lắp mỏ - TKV, quê ở thôn Bản Nghè, tỉnh Tuyên Quang, bén duyên với ngành Than mới hơn 3 năm. Nhớ lại những ngày đầu rời bản, Bồn Văn Nẻo không khỏi bỡ ngỡ trước nhịp sống công nghiệp hối hả và công việc hầm lò vất vả. Nhưng rồi, những đồng lương đầu tiên, những đãi ngộ về điều kiện ăn, ở, làm việc và sự đùm bọc của đồng nghiệp đã giữ chân anh.
“Làm việc tại Công ty Xây lắp mỏ, mức lương của tôi đạt từ 28 đến 35 triệu đồng/tháng, bình quân 25 đến 26 công/tháng. Ngày mới vào tôi cũng không nghĩ là làm được đến bây giờ đâu. Nhưng khi vào làm thực tế mới thấy công ty có nhiều chế độ đãi ngộ tốt. Xuống lò bây giờ được cơ giới hóa nhiều nên làm việc nhẹ nhàng hơn, lương lại ổn định. Nhờ số tiền tích góp được, tôi đã gửi về quê giúp bố mẹ làm lại ngôi nhà khang trang hơn” - thợ lò Bồn Văn Nẻo chia sẻ.
Chỉn chu trong công việc, giữ kỷ luật từng ca sản xuất, Bồn Văn Nẻo luôn nằm trong tốp công nhân có ngày công cao nhất, nhì đơn vị. Những đồng tiền chắt chiu bằng mồ hôi chân chính của người thợ mỏ trẻ đã mang lại làn gió mới cho vùng quê nghèo Bắc Mê.
Cũng giống như Nẻo, thợ lò Hoàng Văn Toan, phân xưởng Khai thác - Đào lò 10, Công ty Than Uông Bí - TKV sinh năm 1994 tại Làng Giàng, tỉnh Yên Bái - là con út trong một gia đình nghèo có tới 7 anh chị em. Không chịu gục ngã trước hoàn cảnh khó khăn, Toan quyết tâm đi học nghề mỏ. Xúc động nhớ lại cơ duyên đưa mình tới Quảng Ninh, Hoàng Văn Toan tâm sự: “Mấy thầy cô lặn lội từ dưới xuôi lên tận bản để dẫn dắt bọn em xuống Quảng Ninh lập nghiệp. Trước đây, điều kiện gia đình em thuộc dạng khó khăn nhất nhì trong bản. Từ lúc bước chân vào ngành mỏ, em không chỉ cải thiện được cuộc sống bản thân mà còn chăm lo cho gia đình tốt hơn rất nhiều. Thu nhập bình quân của em hiện đạt trên 300 triệu đồng/năm (khoảng 25 triệu đồng/tháng)”.
Đánh giá về người thợ mỏ trẻ dân tộc Tày này, ông Nguyễn Hải Vân - Quản đốc Phân xưởng K10, Công ty Than Uông Bí trân trọng: “Đồng chí Toan có ý thức rất tốt, chấp hành nghiêm giờ giấc, luôn hoàn thành xuất sắc mọi chỉ tiêu. Mỗi khi em có việc gia đình ở quê xa, đơn vị luôn tạo điều kiện tốt nhất để em yên tâm giải quyết tư tưởng. Khi trở lại làm việc, Toan lại cống hiến hết mình với tinh thần trách nhiệm cao nhất”.
Từ người thợ giỏi đến người đảng viên gương mẫu
Lao động là môi trường tốt nhất để rèn luyện, học tập, phát triển tư duy với bất cứ nghề nghiệp nào. Từ sự siêng năng, cần cù bản năng của người miền núi, khi được đặt vào môi trường làm việc công nghiệp mang tính kỷ luật cao của ngành Than, nhiều thanh niên vùng cao đã trưởng thành vượt bậc về cả tay nghề lẫn nhận thức chính trị.
Hành trình 7 năm gắn bó với vỉa than của chàng trai người H’Mông Thào A Thênh, Phân xưởng Khai thác 5, Công ty CP Than Núi Béo - Vinacomin, là một minh chứng sinh động cho tinh thần tự lực, tự cường, học tập và làm theo lời Bác. Rời vùng núi Sơn La xuống Quảng Ninh học nghề năm 2017, đến tháng 2/2018, Thênh trở thành công nhân chính thức.
Những ngày đầu đối mặt với áp lực dưới lòng đất, Thênh từng có lúc nản lòng. Nhưng được sự giúp đỡ tận tình của các đàn anh đi trước, anh đã nhanh chóng bắt nhịp, làm chủ máy móc hiện đại. “Áp dụng các công nghệ mới hiện nay mang lại độ an toàn rất cao, tính linh hoạt tốt, giảm thiểu đáng kể sức lao động mà thu nhập lại tăng lên. Bình quân mỗi tháng tôi làm 22 - 24 công, thu nhập vững vàng từ 24 - 25 triệu đồng” - thợ lò Thào A Thênh phấn khởi cho biết.
Không dừng lại ở việc hoàn thành định mức lao động, Thào A Thênh còn tích cực phấn đấu trong phong trào thi đua của đơn vị. Cuối năm 2023, vinh dự lớn đã đến khi anh được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Đứng dưới cờ Đảng trong niềm tự hào khôn xiết, Thênh hiểu rằng đó là quả ngọt của một hành trình nỗ lực không ngừng nghỉ - từ một thanh niên bản nghèo trở thành người thợ lò vững kỹ thuật, vững lý luận.
Không chỉ có thanh niên Tây Bắc, sức hút của nghề mỏ Quảng Ninh còn vươn xa tới tận dải đất Tây Nguyên. 5 năm trước, ở tuổi 36, anh Đặng Văn Hưng rời vùng đất đỏ K’bang, tỉnh Gia Lai, vượt hơn 1.000km ra Vùng mỏ Quảng Ninh lập nghiệp. Hành trang của người đàn ông ly hương khi ấy chỉ có sức vóc và khát vọng đổi đời.
Nhớ lại kỷ niệm tình cờ năm 2020 khi thấy những người thợ mỏ đi du lịch nghỉ dưỡng đông vui, anh Hưng từng tự hỏi: “Làm nghề gì mà sướng thế”? Lời đáp cho câu hỏi ấy chính là quyết định nộp hồ sơ vào Trường Cao đẳng Than - Khoáng sản Việt Nam.
Nhờ thông minh, chăm chỉ, anh Hưng nhanh chóng nắm vững thao tác kỹ thuật, vận hành thành thạo thiết bị hiện đại, trở thành thợ lò xuất sắc của Phân xưởng Đào lò 8, Công ty Than Quang Hanh - TKV với thu nhập trên 30 triệu đồng/tháng. “Trước kia mới ra đây làm, mỗi lần về thăm quê Gia Lai tôi chỉ đi bằng ô tô khách vất vả mất mấy ngày đường. Nay nhờ tích góp được từ tiền lương thợ lò, tôi đã có điều kiện đi lại bằng máy bay, vừa nhanh chóng vừa khỏe người” - thợ lò Đặng Văn Hưng mỉm cười tự hào.
Chuyện đi máy bay về quê của anh Hưng hay mức thu nhập 30 - 40 triệu đồng/tháng của những thợ lò vùng cao không còn là câu chuyện xa vời, mà là phần thưởng xứng đáng cho những nỗ lực vượt khó, dám thay đổi bản thân để làm chủ cuộc đời.
“Người lao động là số 1” - Trái ngọt từ chủ trương nhân văn
Đằng sau sự trưởng thành và gắn bó của hàng nghìn thợ lò vùng cao là sự chăm lo toàn diện, chu đáo từ Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam cũng như các đơn vị thành viên. Học Bác ở tinh thần "vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”, các doanh nghiệp ngành Than đã triển khai mô hình đào tạo khép kín, đó là: Học có học bổng, ra trường có việc làm, thu nhập cao và đãi ngộ toàn diện.
Để người lao động dân tộc thiểu số yên tâm cống hiến, ngành Than đã không ngừng đầu tư cải thiện điều kiện làm việc và nâng cao chất lượng cuộc sống cho thợ mỏ. Các khai trường lộ thiên, các mỏ hầm lò đều đã đưa máy móc tiên tiến vào sử dụng, giúp giảm sức lao động thủ công, tăng độ an toàn tuyệt đối và nâng cao năng suất. Hệ thống xe đưa đón đến tận nơi ăn, chốn ở và khai trường sản xuất; các bữa ăn ca giàu dinh dưỡng; khu chung cư công nhân hiện đại, sạch đẹp. Hàng năm, các đơn vị tổ chức nhiều đợt tham quan, du lịch nghỉ dưỡng chất lượng cao cho công nhân và người thân; duy trì các chế độ đãi ngộ đặc thù.
Điều đáng trân trọng nhất là sau khi lập nghiệp thành công, chính những người thợ lò như Bồn Văn Nẻo, Thào A Thênh, Đặng Văn Hưng... lại trở thành những “sứ giả” đưa người thân, bạn bè từ các bản làng xa xôi xuống Quảng Ninh lập nghiệp. Lớp trước dìu dắt lớp sau, họ đã tạo nên một dòng chảy lao động tiềm năng, mang tri thức và sự ấm no về cho các vùng quê hẻo lánh.
Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không phải là điều gì quá xa xôi. Với những người thợ lò vùng cao trên đất mỏ Quảng Ninh, học Bác chính là tinh thần vượt khó vươn lên, giữ gìn kỷ luật lao động, hăng hái thi đua sản xuất và đoàn kết giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.
Những ngày tháng lịch sử này, nắng vàng đang trải dài trên những tầng than Quảng Ninh. Dưới những đường lò sâu hàng trăm mét trong lòng đất, những người con của núi rừng vẫn đang miệt mài giữ nhịp lao động, viết tiếp câu chuyện đẹp về hành trình đổi đời bằng chính đôi tay và giọt mồ hôi của mình - góp phần xây dựng Vùng mỏ Quảng Ninh ngày càng giàu đẹp, văn minh như Bác Hồ hằng mong ước.
