Chuyển đổi số ở vùng dân tộc thiểu số

Những năm gần đây, Quảng Ninh đã đưa chuyển đổi số trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm, tạo bước đột phá trong phát triển vùng đồng bào DTTS. Từ những giải pháp cụ thể đã thu hẹp khoảng cách số, đưa công nghệ đến gần với người dân, trở thành công cụ hữu ích phục vụ đời sống.

Để tạo bước đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, xã Điền Xá đã tạo bước đột phá trong hoạt động của HĐND, khẳng định tư duy đổi mới trong chỉ đạo, điều  hành. Theo đó, cán bộ, công chức trên địa bàn xã ứng dụng KHCN trong tổ chức các cuộc họp, điển hình đó tổ chức các cuộc họp không giấy tờ, sử dụng QR-Code trong điểm danh và biểu quyết điện tử.

Từ ngày 01/7/2025 đến nay, tất cả các kỳ họp của HĐND xã toàn bộ tài liệu, tờ trình, báo cáo, dự thảo nghị quyết được số hóa và cung cấp qua QR-Code, giúp đại biểu dễ dàng truy cập trên điện thoại hoặc máy tính cá nhân. Cách làm này không chỉ tiết kiệm chi phí in ấn, giảm thời gian chuẩn bị mà còn đảm bảo tính đồng bộ, chính xác, thuận tiện trong tra cứu và cập nhật thông tin.

Đáng chú ý, việc điểm danh đại biểu tham dự kỳ họp cũng được thực hiện thông qua QR-Code. Hệ thống tự động ghi nhận số lượng, thời gian, tỷ lệ đại biểu có mặt, hiển thị kết quả trực tiếp trên màn hình điều hành, giúp công tác tổng hợp nhanh, chính xác, minh bạch và xóa bỏ hoàn toàn thao tác thủ công trước đây. Đồng thời, việc biểu quyết các nghị quyết được thực hiện hoàn toàn bằng công nghệ số. Mỗi đại biểu chỉ cần một thao tác quét mã QR trên điện thoại để thể hiện ý kiến tán thành, không tán thành hoặc ý kiến khác. Ngay sau đó, hệ thống tự động tổng hợp, hiển thị kết quả biểu quyết công khai, minh bạch và chính xác tuyệt đối.

Không chỉ đổi mới trong hoạt động của HĐND, chuyển đổi số ở Điền Xá còn lan tỏa mạnh mẽ vào đời sống cộng đồng. Các lớp học “bình dân học vụ số” được xã triển khai đã thu hút đông đảo người dân tham gia. Tại đây, cán bộ xã cùng lực lượng ĐVTN đã trực tiếp “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn người dân các kỹ năng số cơ bản như: Sử dụng điện thoại thông minh, quét QR-Code, đăng ký dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, làm quen với các ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI…

Chị Nông Thị Bắc, thôn Pắc Phai, xã Điền Xá cho biết: Sau khi được cán bộ Đoàn thanh niên xã hướng dẫn sử dụng các tiện ích số như dùng QR-Code để thanh toán trong giao dịch, mua bán, nộp tiền điện hàng tháng, tôi đã có thể tự tra cứu trên internet những mô hình kinh tế hiệu quả để học tập và áp dụng vào sản xuất của gia đình.

Những thay đổi trong tư duy và kỹ năng số của người dân vùng DTTS đã cho thấy hiệu quả rõ nét từ cách làm linh hoạt của các địa phương. Từ đó, nhiều địa phương trong tỉnh tiếp tục đẩy mạnh vai trò của Tổ công nghệ số cộng đồng, coi đây là lực lượng nòng cốt đưa chuyển đổi số lan tỏa sâu rộng hơn trong đời sống. Các tổ công nghệ số được thành lập trở thành cầu nối trực tiếp giữa chính quyền và người dân trong việc hướng dẫn sử dụng dịch vụ số, hỗ trợ nộp hồ sơ trực tuyến, kích hoạt tài khoản định danh điện tử…

Hoành Mô, một xã miền núi, biên giới của tỉnh Quảng Ninh, đang có những bước tiến đáng kể nhờ vào công cuộc chuyển đổi số:

Các nhà văn hóa tại các xã vùng DTTS hiện đều được đầu tư lắp đặt hệ thống mạng wifi miễn phí, màn hình tivi, loa truyền thanh..., giúp cho công tác thông tin, truyền thông tại cơ sở được đa dạng. Hạ tầng mạng viễn thông băng rộng cố định được triển khai trải rộng khắp, đảm bảo 100% các xã có Internet băng rộng cố định.

Toàn tỉnh hiện đã có hơn 5.200 trạm thu phát sóng di động, trong đó gần 150 trạm 5G; mạng 4G đã được phủ sóng đến 100% hộ dân. Tỷ lệ hộ gia đình có internet băng rộng cáp quang hiện đã đạt gần 98%. Đặc biệt, 94% dân số toàn tỉnh đang sử dụng điện thoại thông minh, vượt so với bình quân cả nước (đạt 91,9%). Hệ thống mạng WAN với tổng 294 điểm, kết nối toàn tỉnh đến nền tảng trục dữ liệu quốc gia (NDXP) và kết nối đến hệ thống quản lý văn bản điện tử quốc gia (CPNet), bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu trên toàn hệ thống chính trị. Hệ thống hội nghị trực tuyến với 239 điểm cầu giúp tổ chức các cuộc họp, chỉ đạo điều hành thông suốt, tiết kiệm thời gian và chi phí...

Hạ tầng số từng bước hoàn thiện đã mở ra không gian phát triển mới cho vùng đồng bào DTTS, tạo tiền đề để chính quyền vận hành hiệu quả hơn, người dân được thụ hưởng nhiều tiện ích hơn và doanh nghiệp có điều kiện mở rộng sản xuất, kinh doanh theo hướng hiện đại, bền vững.