Biến sự kiện âm nhạc thành sản phẩm du lịch văn hóa chủ lực đang trở thành một hướng đi được Quảng Ninh định hình ngày càng rõ nét trong thời gian qua.
Quảng Ninh có nhiều điểm đến quen thuộc của du khách trong và ngoài nước nhờ cảnh quan thiên nhiên tráng lệ. Tuy nhiên, bài toán kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu bình quân và khắc phục tính mùa vụ luôn là thách thức lớn của ngành du lịch địa phương. Trong bối cảnh nhu cầu của du khách ngày càng dịch chuyển từ tham quan thuần túy sang trải nghiệm cảm xúc, Quảng Ninh đã nhanh chóng nắm bắt xu hướng du lịch âm nhạc (music tourism) như một lời giải đột phá nhằm làm mới hình ảnh điểm đến. Về bản chất, du lịch âm nhạc là du lịch sự kiện (du lịch MICE) nhưng ở đó, người đi xem ca nhạc không chỉ là khán giả đơn thuần mà phải là du khách có lưu trú, đặt phòng check in điểm đến, mua sắm, thưởng thức ẩm thực địa phương... Người đi xem show ca nhạc là khách hàng và tất cả các hoạt động liên quan đều mang tính chất thương mại.
Trong những năm gần đây, thành phố Quảng Ninh tập trung phát triển công nghiệp văn hóa, biến các lễ hội, concert thành chuỗi hoạt động thường niên, kết hợp di sản với nghệ thuật hiện đại nhằm đa dạng hóa sản phẩm du lịch. Thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, thành phố đang đẩy mạnh chiến lược biến các concert quy mô, chất lượng thành sản phẩm du lịch - văn hóa chủ lực. Chiến lược này nhằm tập trung phát triển công nghiệp văn hóa, biến các lễ hội, concert thành chuỗi hoạt động thường niên, kết hợp di sản với nghệ thuật hiện đại nhằm đa dạng hóa sản phẩm du lịch, thu hút khách du lịch.
Không chỉ là các sự kiện văn hóa phụ trợ, các chương trình biểu diễn nghệ thuật giờ đây được thiết kế thành những sản phẩm du lịch hoàn chỉnh và độc bản. Điểm nhấn khác biệt lớn nhất của Quảng Ninh chính là việc đưa âm nhạc hòa quyện vào không gian kỳ quan. Hàng loạt sân khấu biểu diễn trực tiếp trên du thuyền giữa lòng di sản, các đêm nhạc acoustic ngắm hoàng hôn trên đỉnh đồi hay những lễ hội âm nhạc sôi động ven bờ vịnh đã mang lại trải nghiệm đa giác quan cho người xem. Đến du lịch tại thành phố, khán giả không chỉ thưởng thức giai điệu yêu thích từ các nghệ sĩ tên tuổi mà còn được đắm mình trong gió biển, ánh hoàng hôn và vẻ đẹp lung linh của vịnh biển về đêm.
Sức hút từ các đêm nhạc đang tạo ra lực đẩy rõ nét cho bức tranh kinh tế dịch vụ của địa phương. Do hầu hết các chương trình diễn ra vào buổi tối, du khách ở các địa phương lân cận cũng có xu hướng đặt phòng nghỉ lại, giúp nâng cao đáng kể công suất phòng khách sạn và giải quyết tình trạng du lịch đi về trong ngày. Kèm theo đó, chuỗi dịch vụ kinh tế đêm như ẩm thực, quán cà phê, chợ đêm và các phương tiện vận chuyển đều ghi nhận doanh thu tăng trưởng mạnh mẽ sau mỗi sự kiện, tạo việc làm và nguồn thu bền vững cho cộng đồng bản địa.
Đặc biệt, loại hình này còn mở ra phân khúc khách hàng chất lượng cao và có thói quen chi tiêu phóng khoáng. Các mô hình kết hợp trọn gói giữa vé xem ca nhạc, kỳ nghỉ dưỡng tại resort hoặc du thuyền 5 sao cùng tiệc tối sang trọng ngày càng được du khách thế hệ trẻ và các gia đình đón nhận tích cực. Thay vì mua từng dịch vụ riêng lẻ, du khách sẵn sàng chi trả cho một kỳ nghỉ mang tính chữa lành trọn vẹn, nơi âm nhạc đóng vai trò là chiếc cầu nối cảm xúc và là lý do cốt lõi để họ quyết định lên đường.
Theo nhạc sĩ Nguyễn Đức Trịnh, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam, các sự kiện âm nhạc quốc tế đã tạo ra một thương hiệu âm nhạc chuyên nghiệp và sức hấp dẫn cho điểm đến du lịch. Đây cũng là cơ hội thuận lợi để giới thiệu vùng đất, con người Quảng Ninh đến bạn bè quốc tế, đồng thời để các dòng nhạc đương đại đến gần hơn với công chúng và du khách, làm phong phú đời sống âm nhạc của một vùng đất có tiềm năng du lịch hấp dẫn.
Để âm nhạc thực sự trở thành một trụ cột du lịch lâu dài thay vì trào lưu nhất thời, Quảng Ninh đang hướng tới tính chuyên nghiệp và tính bền vững cao hơn. Thành phố đã cùng các đơn vị tổ chức chú trọng kiểm soát chặt chẽ an toàn giao thông đường thủy, tiêu chuẩn kỹ thuật sân khấu nổi ven biển, cũng như bảo đảm yếu tố âm thanh, ánh sáng không tác động xấu đến môi trường sinh thái vịnh Hạ Long. Đồng thời, việc từng bước xây dựng các thương hiệu liên hoan âm nhạc quốc tế thường niên sẽ là chìa khóa để giữ chân dòng khách quen thuộc và vươn tầm đón nhận du khách toàn cầu.
Biến thanh âm thành tài nguyên du lịch thể hiện bước chuyển dịch tư duy sáng tạo của ngành du lịch Quảng Ninh. Đó là hướng đi biết tận dụng di sản thiên nhiên để tôn vinh nghệ thuật và dùng nghệ thuật để làm giàu thêm giá trị di sản. Hướng đi này không chỉ giúp địa phương trở thành điểm hẹn bốn mùa sôi động, mà còn khẳng định vị thế tiên phong trong việc phát triển các sản phẩm du lịch giải trí giàu bản sắc văn hoá tại Việt Nam.
