Bồi dưỡng, phát triển đảng viên trong học sinh THPT là một trong những giải pháp tạo nguồn cán bộ, đảng viên trẻ cho tương lai. Tại phường Đông Triều, vùng đất giàu truyền thống cách mạng và hiếu học, công tác "ươm mầm hạt giống đỏ" đang được các cấp ủy, nhà trường triển khai từ sớm, gắn với quá trình học tập, rèn luyện và hoạt động thực tiễn của học sinh. Qua đó, nhiều đoàn viên ưu tú đã được đứng trong hàng ngũ của Đảng khi vừa tròn 18 tuổi, góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực trẻ có bản lĩnh, tri thức và tinh thần cống hiến cho Quảng Ninh trong giai đoạn phát triển mới.
Tạo nguồn từ sớm, bồi dưỡng từ thực tiễn
Tháng 4/2026, tại lễ kết nạp đảng viên được tổ chức ngay trong khuôn viên Trường THPT Đông Triều, em Nguyễn Phương Minh (học sinh lớp 12C3) vinh dự được đứng trong hàng ngũ của Đảng khi vừa tròn 18 tuổi. Kết quả ấy là quá trình Minh nỗ lực học tập, rèn luyện, tích cực tham gia các hoạt động Đoàn và từng bước trưởng thành dưới sự bồi dưỡng của chi bộ, thầy cô trong nhà trường. Từ một đoàn viên ưu tú trở thành đảng viên trẻ, Minh cũng nhận thức rõ hơn trách nhiệm của mình.
Em Nguyễn Phương Minh chia sẻ: “Khi đọc lời tuyên thệ dưới cờ Đảng, em vừa xúc động, vừa cảm nhận rõ hơn trách nhiệm của mình khi trở thành một đảng viên ở tuổi 18. Trước đây, em nghĩ nhiều đến việc phải học tốt, rèn luyện tốt; còn khi đã đứng trong hàng ngũ của Đảng, em hiểu mình cần sống có trách nhiệm hơn, biết quan tâm đến tập thể và cố gắng để những việc mình làm có ích cho mọi người. Phía trước còn cả một chặng đường dài, em sẽ tiếp tục học tập, rèn luyện để trưởng thành hơn và xứng đáng với niềm tin của thầy cô, gia đình”.
Với Nguyễn Thị Thảo Thơm (học sinh lớp 12C2), Trường THPT Nguyễn Bình, động cơ phấn đấu vào Đảng được bồi đắp qua những năm tháng tích cực tham gia công tác Đoàn và hoạt động tập thể. Nhiều năm liền đạt danh hiệu học sinh giỏi, là Bí thư Chi đoàn lớp 12C2, Thảo Thơm thường xuyên tham gia các phong trào thanh niên, hoạt động tình nguyện vì cộng đồng. Những trải nghiệm thực tế giúp em hiểu hơn giá trị của sự sẻ chia, tinh thần trách nhiệm và vai trò của tuổi trẻ đối với tập thể. Khi được giới thiệu tham gia Câu lạc bộ Cảm tình Đảng, nhận thức ấy tiếp tục được bồi đắp qua các chuyên đề về lịch sử Đảng, truyền thống quê hương, lý tưởng và trách nhiệm của thanh niên.
Thảo Thơm tâm sự: “Qua những trải nghiệm đó và các buổi sinh hoạt tại Câu lạc bộ Cảm tình Đảng, em hiểu rõ hơn trách nhiệm của người trẻ với tập thể, cộng đồng. Em cũng hiểu rằng vào Đảng không phải để có thêm một thành tích. Đó là sự lựa chọn gắn với trách nhiệm và một quá trình phấn đấu lâu dài. Được kết nạp vào Đảng ở tuổi 18 là niềm tự hào, đồng thời là động lực để em tiếp tục cố gắng trong chặng đường phía trước”.
Những câu chuyện như Phương Minh và Thảo Thơm đang ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong các trường THPT trên địa bàn phường Đông Triều. Phát triển đảng viên trong học sinh được các cấp ủy, nhà trường xác định là một nội dung quan trọng của công tác xây dựng Đảng ở cơ sở. Trọng tâm là phát hiện sớm những học sinh có kết quả học tập, rèn luyện tốt, có ý thức trách nhiệm và tinh thần cống hiến để bồi dưỡng, tạo nguồn kết nạp Đảng.
Phường Đông Triều hiện có 3 trường THPT, gồm: Đông Triều, Lê Chân và Nguyễn Bình, với khoảng 3.000 học sinh/năm, trong đó học sinh lớp 12 khoảng 1.000 học sinh/năm. Đây là lực lượng đoàn viên thanh niên có trình độ học vấn, năng động, sáng tạo, nhiều em đạt thành tích cao trong học tập, nghiên cứu khoa học, hoạt động xã hội và phong trào Đoàn. Từ nguồn này, các chi bộ, đảng bộ nhà trường chủ động rà soát, lựa chọn những nhân tố tiêu biểu để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng ngay từ đầu cấp học. Riêng năm học 2025-2026, toàn phường có 68 học sinh được tham gia lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng. Qua quá trình tiếp tục theo dõi, rèn luyện và hoàn thiện các điều kiện, nhiều học sinh đã được xem xét, kết nạp ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Tại Trường THPT Đông Triều, công tác tạo nguồn được triển khai theo lộ trình ngay từ những năm đầu cấp học. Năm học 2025-2026, nhà trường có 30 học sinh tham gia lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng, trong đó 9 em được kết nạp. Kết quả này gắn với sự phối hợp của đảng bộ nhà trường, các chi bộ, ban giám hiệu, tổ chức Đoàn và đội ngũ giáo viên chủ nhiệm trong quá trình phát hiện, theo dõi, bồi dưỡng những học sinh nhân tố tiêu biểu.
Đồng chí Ngô Quốc Bình, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường THPT Đông Triều nhấn mạnh: Nhà trường xác định việc lựa chọn, bồi dưỡng nguồn phát triển Đảng phải được thực hiện chặt chẽ ngay từ đầu cấp học. Những học sinh được lựa chọn phải có kết quả học tập, rèn luyện tốt, tích cực trong các phong trào Đoàn, có ý thức chính trị và mong muốn cống hiến. Quá trình bồi dưỡng được triển khai theo 3 giai đoạn: phát hiện từ lớp 10; tiếp tục thử thách, bồi dưỡng và tham gia lớp nhận thức về Đảng ở lớp 11; đến học kỳ II lớp 12, những em đủ điều kiện mới được xem xét kết nạp. Điểm riêng của nhà trường là áp dụng lộ trình bồi dưỡng cá nhân hóa cho từng em, mô hình thầy - trò đồng hành 1-1 để truyền lửa; tạo điều kiện để các em chủ động tổ chức, tham gia những hoạt động lớn của Đoàn, của trường. Qua đó, học sinh được rèn luyện bản lĩnh, khả năng tổ chức và tinh thần trách nhiệm. Việc kết nạp Đảng ngay khi còn học THPT cũng tạo động lực để các em tiếp tục phấn đấu khi bước vào môi trường học tập mới, đồng thời lan tỏa tinh thần thi đua, rèn luyện trong học sinh toàn trường. Qua quá trình này, nhà trường mong muốn góp phần tạo nguồn đảng viên trẻ vừa có tri thức, phẩm chất tốt, vừa có khát vọng cống hiến cho quê hương, đất nước.
Trường THPT Lê Chân lựa chọn hướng đi khác khi mở rộng các phong trào thi đua để phát hiện nhân tố tích cực. Mỗi hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, nghiên cứu khoa học hay hoạt động xã hội đều là cơ hội để học sinh thể hiện năng lực tổ chức, tinh thần trách nhiệm và khả năng tập hợp đoàn viên. Từ môi trường đó, năm học 2025-2026, nhà trường đã giới thiệu 22 học sinh tham gia lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng và kết nạp được 9 đảng viên mới.
Đối với Trường THPT Nguyễn Bình, một cơ sở giáo dục ngoài công lập, khó khăn lớn nhất lại đến từ nhận thức của một bộ phận phụ huynh và học sinh. Không ít người vẫn cho rằng, thời gian học phổ thông chỉ nên tập trung cho việc thi cử, chưa thực sự quan tâm đến việc rèn luyện lý tưởng chính trị. Từ thực tế đó, Chi bộ nhà trường đã thành lập câu lạc bộ Cảm tình Đảng, duy trì sinh hoạt định kỳ với nhiều chuyên đề gần gũi, phù hợp với tâm lý lứa tuổi. Thay vì tuyên truyền theo lối một chiều, các buổi sinh hoạt được tổ chức dưới hình thức tọa đàm, trao đổi, kể chuyện lịch sử, hoạt động trải nghiệm và thảo luận những vấn đề thanh niên quan tâm. Qua đó, học sinh từng bước hiểu hơn về Đảng, về trách nhiệm của tuổi trẻ đối với quê hương, đất nước. Mô hình này đã góp phần giới thiệu 15 học sinh ưu tú tham gia lớp nhận thức về Đảng, trong đó có 4 học sinh được kết nạp trong năm học vừa qua.
Theo Bí thư Đoàn Thanh niên Trường THPT Nguyễn Bình Nguyễn Thị Kim Cúc, công tác phát hiện học sinh ưu tú để giới thiệu cho Đảng luôn được triển khai theo bộ tiêu chí toàn diện, đặt kết quả học tập tốt và rèn luyện tốt làm nền tảng vững chắc. Để một học sinh thực sự nổi bật và được Ban Chấp hành Đoàn trường tin tưởng giới thiệu vào hàng ngũ của Đảng, các em không chỉ cần đạt thành tích cao trong học thuật, mà phải thể hiện rõ nét bản lĩnh của một thủ lĩnh trẻ năng nổ, có lý tưởng chính trị vững vàng và tinh thần cống hiến hết mình cho các phong trào hành động cách mạng tại nhà trường; đồng thời đạt nhiều thành tích cao trong các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao, xung kích vì cộng đồng. Chính mục tiêu và khát vọng phấn đấu trở thành Đảng viên tuổi 18 đã tạo ra một lực đẩy mạnh mẽ, tác động tích cực đến ý thức rèn luyện hằng ngày của học sinh. Quá trình này giúp các đoàn viên thanh niên tự giác nâng cao tính kỷ luật, định hình phong cách sống trách nhiệm, gương mẫu trước tập thể, đồng thời khích lệ phong trào thi đua học tập sôi nổi trong toàn trường, biến khát vọng đứng vào hàng ngũ của Đảng thành động lực tự thân để trưởng thành và cống hiến.
Từ thực tiễn tại 3 trường THPT trên địa bàn Phường Đông Triều có thể thấy, dù cách làm khác nhau, nhưng điểm chung là đều chuyển từ tư duy "lựa chọn người đủ điều kiện" sang "chủ động tạo môi trường để học sinh rèn luyện và trưởng thành". Chính quá trình ấy giúp việc kết nạp đảng viên trong học sinh không còn là kết quả của một hồ sơ đẹp hay một bảng điểm cao mà là sự ghi nhận đối với cả quá trình phấn đấu bền bỉ của mỗi đoàn viên ưu tú. Đồng chí Nguyễn Thị Hường, Trưởng Ban Xây dựng Đảng, Đảng ủy phường Đông Triều, cho biết: “Ban Thường vụ Đảng ủy phường luôn xác định phát triển đảng viên trong học sinh là nhiệm vụ quan trọng nhằm tạo nguồn cán bộ trẻ cho địa phương trong tương lai. Vì vậy, Ban Xây dựng Đảng thường xuyên hướng dẫn các chi bộ trường học rà soát, phát hiện học sinh có phẩm chất đạo đức tốt, thành tích học tập nổi bật, có khát vọng cống hiến để quan tâm bồi dưỡng, bảo đảm đúng quy trình, tiêu chuẩn và chất lượng”.
Từ việc phát hiện sớm, bồi dưỡng theo lộ trình đến tạo môi trường để học sinh được thử thách trong thực tiễn, công tác phát triển đảng viên trong các trường THPT ở Đông Triều đang từng bước đi vào chiều sâu. Quan trọng hơn, quá trình ấy giúp những đoàn viên ưu tú hiểu rõ hơn động cơ phấn đấu, trách nhiệm của người đảng viên và chuẩn bị nền tảng để tiếp tục rèn luyện sau khi rời mái trường phổ thông.
Để những "hạt giống đỏ" tiếp tục lớn lên
Trong bản Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”. Kế thừa và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau, đặc biệt trong giai đoạn từ 2015 đến nay, Đảng ta cụ thể hóa bằng nhiều chủ trương, quy định về xây dựng tổ chức đảng, nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên và giáo dục lý tưởng cho thế hệ trẻ. Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII xác định yêu cầu tăng cường củng cố, xây dựng tổ chức cơ sở đảng, nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên trong giai đoạn mới; Nghị quyết số 29-NQ/TW khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo nhấn mạnh yêu cầu giáo dục toàn diện, gắn trang bị tri thức với bồi dưỡng lý tưởng, đạo đức, nhân cách. Cùng với đó, Chỉ thị số 28-CT/TW năm 2019, Quy định số 124-QĐ/TW năm 2023 tiếp tục đặt ra yêu cầu chặt chẽ hơn đối với công tác xây dựng Đảng, phát triển và quản lý đảng viên.
Quán triệt các chủ trương của Trung ương, Quảng Ninh đã cụ thể hóa bằng nhiều văn bản chỉ đạo, trong đó chú trọng phát triển đảng viên trong trường học, tạo nguồn cán bộ trẻ từ sớm, từ cơ sở. Chỉ thị số 33-CT/TU năm 2023 và Kế hoạch số 38-KH/TU năm 2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các cấp ủy, tổ chức đảng trong khối trường học, quan tâm phát hiện, bồi dưỡng quần chúng ưu tú, trong đó có học sinh THPT và các cơ sở giáo dục ngoài công lập. Từ định hướng đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là phát hiện được nhiều nhân tố trẻ mà quan trọng hơn là bồi dưỡng đúng động cơ, tạo môi trường rèn luyện và tiếp tục theo dõi, dìu dắt sau khi được kết nạp.
Bởi vậy, với một học sinh được đứng trong hàng ngũ của Đảng khi vừa tròn 18 tuổi, lễ kết nạp không phải là đích đến mà mới là điểm khởi đầu của một quá trình rèn luyện lâu dài. Sau khi tốt nghiệp THPT, các đảng viên trẻ sẽ bước vào những môi trường khác nhau: người trở thành sinh viên, người thực hiện nghĩa vụ quân sự, người tham gia thị trường lao động. Cùng với sự thay đổi về môi trường học tập, công tác là yêu cầu tiếp tục giữ gìn phẩm chất, phát huy vai trò tiên phong và duy trì sinh hoạt Đảng đúng quy định. Đây cũng là vấn đề được các cấp ủy trường học ở Đông Triều đặc biệt quan tâm. Thực tế cho thấy, phát hiện, bồi dưỡng để một học sinh đủ điều kiện đứng trong hàng ngũ của Đảng đã là một quá trình công phu; duy trì sự rèn luyện, gắn kết với tổ chức Đảng sau khi các em rời mái trường phổ thông còn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn.
Theo đồng chí Ngô Thị Liêm, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường THPT Lê Chân, phần lớn đảng viên là học sinh sau khi tốt nghiệp đều chuyển sinh hoạt Đảng về nơi cư trú hoặc trường đại học. Vì vậy, ngay từ khi hoàn thiện hồ sơ kết nạp, Đảng uỷ nhà trường đã chủ động hướng dẫn các em thực hiện đầy đủ quy trình chuyển sinh hoạt. Đồng thời, nhà trường phối hợp với cấp ủy địa phương theo dõi, tạo điều kiện để các đảng viên trẻ tiếp tục được rèn luyện trong môi trường mới. Với học sinh đã được bồi dưỡng, học hết THPT nhưng chưa kết nạp tại trường, Đảng uỷ chuyển hồ sơ về địa phương, nơi các em cư trú để địa phương tiếp tục bồi dưỡng, theo dõi. Khi địa phương thực hiện quy trình xét kết nạp đảng viên đều liên hệ, xin ý kiến nhận xét của cấp uỷ nhà trường về thời gian các em học tập, rèn luyện tại trường.
Thực tiễn cũng đặt ra không ít khó khăn. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc thay đổi địa giới hành chính, nơi cư trú của một số học sinh khiến quá trình xác minh, hoàn thiện hồ sơ có thời điểm mất nhiều thời gian hơn. Một bộ phận phụ huynh vẫn chưa coi trọng việc rèn luyện lý tưởng chính trị; chưa thực sự nhận thức đầy đủ ý nghĩa của việc đứng trong hàng ngũ của Đảng đối với sự trưởng thành của con em mình. Ở một số học sinh, nhận thức về động cơ phấn đấu vào Đảng chưa thật sự sâu sắc, còn chịu tác động của những thông tin thiếu kiểm chứng trên mạng xã hội.
Chính từ thực tế đó, các trường học không lựa chọn cách tuyên truyền khô cứng bằng nghị quyết hay những bài học lý thuyết đơn thuần. Thay vào đó, việc giáo dục lý tưởng cách mạng được lồng ghép vào các hoạt động gần gũi với học sinh như sinh hoạt Đoàn, hoạt động trải nghiệm, tình nguyện vì cộng đồng, nghiên cứu khoa học, giáo dục truyền thống, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường... Qua mỗi hoạt động, học sinh được rèn luyện kỹ năng, ý thức trách nhiệm và tinh thần cống hiến; từ đó hình thành động cơ phấn đấu đúng đắn để đứng trong hàng ngũ của Đảng.
Điều quan trọng hơn cả là vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong nhà trường. Mỗi giáo viên, mỗi đảng viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn là người đồng hành, định hướng, truyền cảm hứng để học sinh nuôi dưỡng lý tưởng sống đẹp. Khi người thầy sống trách nhiệm, tận tụy, gần gũi với học sinh, đó cũng là bài học trực quan, có sức thuyết phục hơn bất kỳ bài giảng nào về lý tưởng cách mạng.
Cô giáo Nguyễn Thị Hồng Thuy (Trường THPT Nguyễn Bình), chia sẻ: “Là một đảng viên và giáo viên chủ nhiệm, tôi thường lồng ghép nội dung giáo dục lý tưởng vào các giờ sinh hoạt, các hoạt động giáo dục tập thể; đưa những vấn đề tưởng như khô khan đến gần hơn với học sinh qua những câu chuyện về trách nhiệm của tuổi trẻ đối với quê hương, đất nước. Kinh nghiệm của tôi là hạn chế áp đặt, chú trọng khơi dậy tính tự giác và giao cho các em những nhiệm vụ cụ thể để thử sức, như điều hành câu lạc bộ hay dẫn dắt các phong trào thi đua của trường, của lớp. Qua đó, giáo viên có thể nhận thấy sự trưởng thành của từng học sinh về tinh thần trách nhiệm, khả năng tổ chức và bản lĩnh. Nhiều em được kết nạp Đảng từ khi học THPT, sau khi vào đại học vẫn tiếp tục tích cực trong công tác Đoàn, Hội và duy trì kết quả học tập tốt. Điều đó cho thấy quá trình rèn luyện từ trường phổ thông đã tạo cho các em một nền tảng quan trọng để tiếp tục trưởng thành”.
Nhìn từ thực tiễn Đông Triều, có thể thấy phát triển đảng viên trong học sinh không phải là nhiệm vụ riêng của tổ chức Đảng trong nhà trường, mà là kết quả của sự phối hợp giữa cấp ủy, chính quyền, ngành Giáo dục, tổ chức Đoàn và gia đình. Khi mỗi khâu đều được thực hiện bài bản, từ phát hiện nguồn, bồi dưỡng nhận thức đến rèn luyện trong thực tiễn và theo dõi sau kết nạp, công tác phát triển đảng viên mới thực sự đi vào chiều sâu, bảo đảm chất lượng và tính bền vững.
Trong bối cảnh Quảng Ninh đang quyết tâm xây dựng đội ngũ cán bộ có chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và xây dựng thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương, việc quan tâm tạo nguồn đảng viên trẻ ngay từ trường học càng có ý nghĩa chiến lược. Những học sinh được kết nạp Đảng từ trong nhà trường, dù sau này ở vị trí nào, nếu giữ vững bản lĩnh chính trị, khát vọng cống hiến và tinh thần tiên phong của người đảng viên, các em sẽ tiếp tục đóng góp vào sự phát triển của quê hương, đất nước.
Mỗi mùa tốt nghiệp, những đảng viên tuổi 18 lại rời mái trường mang theo hành trang là tri thức, hoài bão và niềm vinh dự được đứng trong hàng ngũ của Đảng. Hành trình phía trước còn rất dài, nhưng những "hạt giống đỏ" đã được gieo trên mảnh đất hiếu học Đông Triều sẽ được vun đắp ở những môi trường mới. Đó không chỉ là kết quả của công tác phát triển đảng viên trong trường học, mà còn là sự chuẩn bị nguồn nhân lực trẻ có bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng cống hiến cho Quảng Ninh trong chặng đường phát triển mới.
