Cách đây 62 năm, chiến thắng trận đầu ngày 5/8/1964 đã khẳng định ý chí kiên cường của quân và dân Vùng mỏ. Tiếp nối tinh thần “dám đánh, quyết đánh và biết đánh thắng”, tuổi trẻ Quảng Ninh hôm nay đang biến niềm tự hào thành hành động, góp sức xây dựng quê hương và bảo vệ Tổ quốc.
Mới đây, Đoàn Thanh niên phường Yên Tử tổ chức chương trình gặp gỡ “Bữa cơm tri ân” với CCB Nguyễn Sĩ Tiến, hiện sinh sống tại khu phố Bạch Đằng. Tham gia chương trình, người thương binh hạng 4/4 vẫn nhớ như in những ký ức về trận đánh bảo vệ vùng biển, vùng trời Quảng Ninh ngày 5/8/1964 năm xưa.
Chiều 5/8/1964, các lực lượng phòng không, hải quân, công an vũ trang, dân quân tự vệ và nhân dân Quảng Ninh hiệp đồng chiến đấu, bắn rơi 3 máy bay Mỹ, bắt sống phi công Mỹ đầu tiên trên miền Bắc.
Khi ấy, ông Tiến là chiến sĩ pháo thủ Tàu 124, Phân đội tàu tuần tiễu thuộc Khu tuần phòng 1, làm nhiệm vụ bảo vệ cảng Hòn Gai. Trong đội hình chiến đấu, tàu bị rốc-két đánh trúng gần khoang máy, nhiều cán bộ, chiến sĩ bị thương. Ông Tiến trúng mảnh đạn vào bụng, mặt và tai, máu thấm đẫm áo, nhiều lần ngất đi nên không thể tiếp tục đứng bên mâm pháo.
Khi tỉnh lại, thấy đồng đội vẫn kiên cường bám vị trí chiến đấu, ông lấy máu viết lên vách đài chỉ huy: “Nếu tôi chết, các đồng chí hãy báo thù thay tôi”. Lời nhắn ấy tiếp thêm quyết tâm cho cán bộ, chiến sĩ vừa đánh trả máy bay địch, vừa cơ động tàu khỏi vùng nguy hiểm về phía chân núi Bài Thơ. Khi tàu cập bến, ông được đồng đội và nhân dân băng bó, chuyển đến Bệnh viện tỉnh Quảng Ninh cấp cứu.
Vết sẹo chiến tranh vẫn còn trên cơ thể, nhưng điều ông Tiến luôn nhắc nhớ là tinh thần không lùi bước của đồng đội. “Lúc bấy giờ, trên những mâm pháo như của Tàu 124, tất cả chúng tôi chỉ có một niềm tin: Còn người thì còn trận địa, quyết tâm bảo vệ vùng trời, vùng biển quê hương” - ông Tiến xúc động chia sẻ.
Lắng nghe câu chuyện ấy, anh Vũ Việt Hùng, Bí thư Chi đoàn khu phố Bạch Đằng (phường Yên Tử), đặc biệt ấn tượng với dòng chữ người pháo thủ viết bằng máu giữa lằn ranh sinh tử. Qua câu chuyện giúp đoàn viên hiểu sâu sắc hơn giá trị của hòa bình, từ đó tự nhắc mình sống có trách nhiệm, cống hiến xứng đáng với thế hệ cha anh.
Anh Đỗ Thái Sơn, Bí thư Đoàn phường Yên Tử, chia sẻ: Việc tổ chức các buổi gặp gỡ và trực tiếp lắng nghe nhân chứng lịch sử là bài học thực tiễn sinh động, giúp người trẻ cảm nhận chân thực hơn những hy sinh của các thế hệ cha anh để có hòa bình hôm nay. Tinh thần “dám đánh, quyết đánh và biết đánh thắng” tiếp tục thôi thúc tuổi trẻ địa phương dám nghĩ, dám làm; sẵn sàng đảm nhận việc mới, việc khó.
Từ nhận thức ấy, thời gian qua, Đoàn phường đã đẩy mạnh các hoạt động giáo dục truyền thống gắn với những phần việc cụ thể. Trong 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị tổ chức 4 buổi ngoại khóa đến các địa chỉ đỏ; thăm hỏi, tặng quà người có công; triển khai 6 lớp “Bình dân học vụ số”; hỗ trợ trên 2.000 lượt người tiếp cận, sử dụng dịch vụ số. Các hoạt động “Ngày Chủ nhật xanh”, xây dựng đô thị văn minh… cũng được duy trì thường xuyên.
Không chỉ riêng ở phường Yên Tử, thời gian qua, công tác giáo dục truyền thống, trong đó có truyền thống đánh thắng trận đầu 5/8, luôn được tổ chức đoàn các cấp trong tỉnh quan tâm triển khai với nhiều nội dung, hình thức phong phú, đa dạng, có chiều sâu. Chỉ tính riêng trong 6 tháng đầu năm, các cấp bộ Đoàn trong tỉnh tổ chức 28 chương trình kỷ niệm, 29 hành trình về nguồn. Dự án “Phục dựng 1.000 bức ảnh Thời hoa lửa” cùng 30 công trình số hóa địa chỉ đỏ, tổng kinh phí trên 400 triệu đồng, đang góp phần đưa lịch sử đến gần hơn với thế hệ trẻ trên các nền tảng số.
Tổ chức đoàn của tỉnh cũng đã tổ chức được hơn 450 lớp “Bình dân học vụ số”, thu hút gần 125.000 lượt đoàn viên, thanh niên và nhân dân tham gia. Các chương trình “Tuổi trẻ với mùa xuân biên giới”, “Tháng Ba biên giới”, “Hành trình Biên cương Tổ quốc” và nhiều hoạt động hướng về biển, đảo thu hút trên 7.000 lượt đoàn viên, thanh thiếu nhi, góp phần bồi đắp nhận thức, trách nhiệm bảo vệ chủ quyền quốc gia… Từ mâm pháo Tàu 124 năm xưa đến những công trình, phần việc thanh niên hôm nay là sự tiếp nối của lòng yêu nước và khát vọng cống hiến.
