Sử dụng mạng xã hội an toàn trong học sinh, sinh viên

Trong bối cảnh mạng xã hội (MXH) ngày càng trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống, học tập, giao tiếp của học sinh, sinh viên (HSSV) việc trang bị kiến thức, kỹ năng và ý thức sử dụng không gian mạng an toàn là yêu cầu quan trọng. Sau 4 năm triển khai, mô hình “Sử dụng mạng xã hội an toàn cho HSSV thành phố Quảng Ninh” đang tiếp tục được duy trì, nhân rộng, góp phần nâng cao nhận thức, xây dựng môi trường mạng lành mạnh, giúp thế hệ trẻ chủ động tiếp cận thông tin và tự bảo vệ mình trước những tác động tiêu cực trên không gian mạng.

Từ mô hình điểm đến sức lan tỏa

Từ năm 2022, mô hình “Sử dụng MXH an toàn cho HSSV thành phố Quảng Ninh” được triển khai thí điểm tại 4 trường học, cơ sở giáo dục gồm: Trường Cao đẳng Y tế Quảng Ninh, Trường THPT Hòn Gai, Trường TH-THCS-THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm và Trung tâm GDNN-GDTX TP Quảng Ninh. Trên cơ sở kết quả bước đầu, ngày 15/10/2024, UBND TP Quảng Ninh ban hành Kế hoạch số 232/KH-UBND về xây dựng, nhân rộng mô hình. Đến nay, mô hình đã được triển khai tại 100% các trường đại học, cao đẳng, trung tâm GDNN-GDTX và trường THPT trên địa bàn thành phố.

Là một trong những cơ sở giáo dục đầu tiên triển khai mô hình, Trường Cao đẳng Y tế Quảng Ninh xác định việc xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh là nhiệm vụ gắn liền với công tác giáo dục chính trị, tư tưởng và rèn luyện ý thức, trách nhiệm của HSSV. Nhà trường chú trọng kiểm duyệt chặt chẽ các kế hoạch truyền thông, nội dung thông tin trước khi đăng tải trên các trang MXH của nhà trường; cập nhật liên tục thông tin về hoạt động giáo dục, phong trào Đoàn, chia sẻ những nội dung hữu ích, thiết thực với HSSV. Đồng thời, thường xuyên triển khai các chương trình tập huấn, tuyên truyền về Luật An ninh mạng, kỹ năng sử dụng MXH an toàn, văn minh; hướng dẫn HSSV nhận diện, phòng tránh và ứng xử phù hợp trước những thông tin xấu độc, tiêu cực trên không gian mạng.

Bí thư Đoàn Thanh niên Trường Cao đẳng Y tế Quảng Ninh Hà Thị Duyên cho biết: Đoàn Thanh niên nhà trường cũng phát huy vai trò của CLB Lý luận trẻ và CLB Truyền thông, với lực lượng nòng cốt là cán bộ Đoàn, cán bộ lớp, trong xây dựng các phóng sự, tin, bài tuyên truyền về sử dụng MXH an toàn bằng hình thức sinh động, hấp dẫn. Qua đó, góp phần giáo dục chính trị, tư tưởng, văn hóa; kịp thời định hướng thông tin, lan tỏa những giá trị tích cực và tạo môi trường mạng lành mạnh trong HSSV.

Từ những mô hình điểm ban đầu, công tác tuyên truyền, hướng dẫn sử dụng MXH an toàn đã từng bước được triển khai sâu rộng tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố. Riêng năm 2025, Công an thành phố chủ trì, phối hợp với Sở GD&ĐT, Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Ninh cùng các cơ sở giáo dục xây dựng, nhân rộng mô hình tại 72 trường, xây dựng 1 trang fanpage có ban quản trị, ban biên tập và quy chế hoạt động.

Cùng với đó, tổ chức 5 lớp tập huấn kỹ năng sử dụng MXH an toàn cho 950 thành viên ban quản trị, ban biên tập, 75 hội nghị tuyên truyền trực tiếp về sử dụng MXH an toàn, phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật trên không gian mạng thu hút 5.235 cán bộ, giáo viên, nhân viên và 75.531 HSSV tham gia. Các hoạt động tuyên truyền còn được thực hiện thông qua 5 phóng sự truyền hình, cấp phát 684 pano, 29.600 tài liệu tuyên truyền đến các cơ sở giáo dục...

Qua triển khai, mô hình đã góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và trách nhiệm của cán bộ, giáo viên, nhân viên, HSSV khi tham gia môi trường mạng. Nội dung tuyên truyền từng bước gắn với giáo dục chính trị, tư tưởng, định hướng giá trị nhân cách, lối sống tốt đẹp; hướng dẫn HSSV khai thác, sử dụng thông tin trên internet và MXH đúng quy định, có văn hóa, trách nhiệm. Đồng thời, nâng cao năng lực nhận diện, phòng tránh các thông tin xấu độc, tiêu cực, những hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng; phát huy vai trò của HSSV trong lan tỏa thông tin tích cực, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh. Từ đó, góp phần thực hiện hiệu quả công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.

Chung tay xây dựng môi trường mạng lành mạnh

Năm 2026, cùng với việc duy trì hoạt động tại các cơ sở giáo dục đã triển khai mô hình “Sử dụng MXH an toàn cho HSSV thành phố Quảng Ninh” được nhân rộng tại 50 trường THCS trên địa bàn thành phố. Theo đó, tiếp tục xác định hoạt động của mô hình là một trong những biện pháp, giải pháp trọng tâm trong việc giáo dục chính trị, tư tưởng, định hướng giá trị nhân cách và lối sống tốt đẹp; tuyên truyền, hướng dẫn HSSV sử dụng, khai thác thông tin trên internet và mạng xã hội phục vụ các mục tiêu lành mạnh. Đồng thời, nâng cao sức đề kháng, ý thức chấp hành pháp luật tự bảo vệ mình trước tác động tiêu cực của các nền tảng mạng xã hội.

Từ đây, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu 100% HSSV các trường THCS, THPT, các trường trung cấp, cao đẳng, đại học, trung tâm GDNN-GDTX trên địa bàn thành phố sử dụng, khai thác thông tin trên internet và MXH an toàn, không vi phạm pháp luật liên quan đến sử dụng MXH.

Mặc dù không phải là đơn vị triển khai thí điểm mô hình từ những ngày đầu, Trường THCS Lê Văn Tám (phường Hồng Gai) đã chủ động tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, định hướng, hướng dẫn học sinh sử dụng MXH an toàn, văn minh. Nội dung được lồng ghép linh hoạt trong các giờ sinh hoạt lớp, sinh hoạt chủ điểm, chào cờ đầu tuần; tham gia cuộc thi, hoạt động truyền thông về an ninh mạng; đồng thời kết hợp với các hoạt động ngoại khóa, giao lưu, tuyên truyền do nhà trường phối hợp với Công an và các đơn vị liên quan tổ chức. Thông qua những hoạt động này, học sinh được trang bị kiến thức về phòng, chống tội phạm trên không gian mạng, nhận diện các nguy cơ, kỹ năng sử dụng internet an toàn, văn minh và có trách nhiệm.

Em Ngô Ngọc Thảo Hương, lớp 8A4, Trường THCS Lê Văn Tám, chia sẻ: “Thông qua những kiến thức được giáo dục, định hướng tại nhà trường, chúng em có thêm hiểu biết và kỹ năng sử dụng MXH an toàn. Chúng em cũng vận dụng kiến thức được học, chủ động tìm tòi, sáng tạo các sản phẩm, video truyền thông phù hợp, góp phần nâng cao nhận thức của học sinh trong trường, để mỗi bạn có ý thức bảo vệ mình và lan tỏa những thông điệp tích cực đến bạn bè từ môi trường mạng”.

Theo cô giáo Nguyễn Thùy Chi, Tổ Văn - Sử - Địa, Trường THCS Lê Văn Tám, việc nhà trường được lựa chọn để nhân rộng mô hình trong năm 2026 là điều kiện thuận lợi để tiếp cận, cập nhật thêm những kiến thức, thông tin mới, bổ ích về sử dụng MXH an toàn. Từ đó, giáo viên có thêm cơ sở để định hướng học sinh nhận diện những nguy cơ trên không gian mạng, hình thành thói quen sử dụng internet đúng cách, có văn hóa và trách nhiệm.

Cùng với sự định hướng của nhà trường, gia đình và các cấp, ngành, mỗi HSSV cần chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng, nâng cao ý thức trách nhiệm khi tham gia MXH. Từ đó, tự bảo vệ mình trước những rủi ro, lan tỏa thông tin tích cực, chung tay xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh.