Giải quyết từ gốc những vấn đề dân sinh, cấp ủy, chính quyền phường Móng Cái 3 đang khẳng định hiệu quả của phương thức lãnh đạo gần dân, sát dân bằng cách trực tiếp xuống cơ sở để "gặp dân, nghe dân và cùng dân tháo gỡ" từ việc hiến đất, giải phóng mặt bằng, chỉnh trang đô thị, an sinh xã hội đến giữ gìn an ninh trật tự. Không dừng ở việc lắng nghe, mọi ý kiến đều được phân loại, giao rõ trách nhiệm và theo đến cùng kết quả. Khi mỗi vướng mắc được tháo gỡ từ cơ sở, sự đồng thuận của nhân dân trở thành nền tảng để chủ trương của Đảng đi vào cuộc sống.
Gỡ "nút thắt" từ khu phố
Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phường Móng Cái 3 bước vào một giai đoạn mới với quy mô quản lý lớn hơn, địa bàn rộng hơn và số lượng vấn đề phát sinh cũng nhiều hơn, với diện tích tự nhiên là 90,03 km2, dân số 23.148 người; sau sắp xếp khu phố năm 2026 phường còn 7 khu phố. Hàng loạt dự án phát triển đô thị, chỉnh trang hạ tầng, giải phóng mặt bằng, chuẩn hóa dữ liệu đất đai, chăm sóc sức khỏe toàn dân... Nếu chỉ điều hành từ trụ sở, nhiều “điểm nghẽn” sẽ rất khó được nhìn thấy đầy đủ.
Đó cũng là lý do Ban Thường vụ Đảng ủy phường xác định phải thay đổi phương thức lãnh đạo theo tinh thần đổi mới của Trung ương là chủ trương phải đi đến nơi phát sinh vấn đề, cán bộ phải đi đến nơi người dân đang sống và việc gì thuộc trách nhiệm thì phải theo đến cùng kết quả. Điểm đáng chú ý là sự thay đổi ấy không bắt đầu từ những khẩu hiệu lớn mà bắt đầu từ những cuộc đối thoại.
Tháng 9/2026, Ban Thường vụ Đảng ủy phường tổ chức các cuộc đối thoại trực tiếp tại các khu phố Hải Yên, Hải Đông. Người dân nêu hàng loạt kiến nghị về hạ tầng giao thông, nhà văn hóa, môi trường, trật tự đô thị, dữ liệu đất đai và an ninh trật tự. Điều đáng chú ý không nằm ở số lượng kiến nghị, mà ở cách từng kiến nghị được xử lý. Việc thuộc thẩm quyền được giao rõ người, rõ việc, rõ thời hạn; nội dung vượt thẩm quyền được tổng hợp, kiến nghị cấp trên. Quan trọng hơn, người dân biết kiến nghị của mình đang ở đâu trong quy trình xử lý. Chính sự minh bạch ấy tạo nên một thay đổi tâm lý rất rõ. Người dân không còn cảm giác cán bộ “nói rồi để đấy”, họ bắt đầu nhìn thấy trách nhiệm của bộ máy ngay trong quá trình giải quyết công việc.
Ông Đặng Văn Minh, Trưởng khu phố Hải Đông 2, phường Móng Cái 3, chia sẻ: “Trước đây, người dân thường phản ánh qua khu phố rồi chờ cán bộ giải quyết. Bây giờ, khi lãnh đạo xuống trực tiếp, nhiều việc được trao đổi ngay tại chỗ, khu phố cũng hiểu rõ hơn trách nhiệm của mình. Quan trọng nhất, người dân thấy ý kiến của mình có phản hồi cụ thể nên khi vận động thực hiện chủ trương chung, bà con cũng dễ chia sẻ hơn và tham gia hơn.
Tuyến đường Đoan Tĩnh là minh chứng rõ nhất. Để triển khai dự án cải tạo, chỉnh trang vỉa hè, hệ thống thoát nước và các hạng mục phụ trợ trên đoạn từ cầu Tràng Vinh đến nút giao đường Trần Hưng Đạo, nhiều hộ dân phải lùi hàng rào, tháo dỡ công trình, thậm chí hiến một phần đất. Với những gia đình kinh doanh ven đường, phần diện tích nhường lại không chỉ là vài mét vuông trên giấy tờ, mà là khoảng sân, mái che, lối ra vào hay không gian gắn với sinh kế hằng ngày.
Bởi vậy, sự đồng thuận ở đây không thể hình thành từ vài cuộc họp hay những lời vận động chung chung. Đảng ủy, chính quyền phường Móng Cái 3 cùng cán bộ cơ sở không chọn cách “đến tuyên truyền rồi về”, mà đi vào từng vấn đề, gặp từng hộ, nghe từng băn khoăn để cùng tháo gỡ. Có cuộc đối thoại diễn ra ngay trước hiên nhà; có buổi làm việc kéo dài đến tối bởi người dân vẫn còn những điều chưa thật sự yên tâm. Với trường hợp chưa thống nhất, cán bộ tiếp tục trở lại, mang theo hồ sơ, kiểm tra thực địa, đối chiếu từng nội dung. Dân chưa hiểu thì tiếp tục giải thích; còn vướng mắc thì tiếp tục cùng dân tìm lời giải. Sự đồng thuận vì thế được xây dựng từ quá trình đối thoại thực chất, chứ không phải từ việc thúc ép một quyết định đã có sẵn.
Cách làm ấy đã tạo chuyển biến rõ nét trên thực tế với hơn 154 hộ ký cam kết, gần 200 hộ đồng thuận với chủ trương Dự án Cải tạo, chỉnh trang vỉa hè, hệ thống thoát nước và các hạng mục phụ trợ tuyến đường Đoan Tĩnh, phường Móng Cái 3 (đoạn từ cầu Tràng Vinh đến nút giao đường Trần Hưng Đạo). Nhiều gia đình chủ động tháo dỡ công trình, bàn giao mặt bằng trước khi lực lượng chức năng triển khai.
Điều đáng nói, phía sau những con số ấy là sự thay đổi trong nhận thức của người dân. Từ những băn khoăn ban đầu, nhiều hộ đã trở thành những người trực tiếp góp sức chỉnh trang diện mạo khu dân cư. Sự đồng thuận được tích lũy qua từng lần cán bộ trở lại với dân.
Một câu chuyện nhỏ, nhưng phản ánh cách làm đang được cấp ủy, chính quyền phường Móng Cái 3 lựa chọn sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp: trước khi yêu cầu sự đồng thuận phải làm rõ từng vướng mắc; trước khi triển khai chủ trương phải để người dân được đối thoại bằng hồ sơ, bằng thực tế và bằng trách nhiệm của cán bộ.
Đó cũng là cách cấp ủy hiện thực hóa phương châm “gần dân, sát dân” - không như một khẩu hiệu, mà như một phương thức lãnh đạo. Hiệu quả của phương thức ấy không được đo bằng số cuộc họp đã tổ chức, mà bằng những việc khó được tháo gỡ và niềm tin được bồi đắp ngay từ cơ sở.
Từ đối thoại đến phương thức lãnh đạo
Nếu tuyến đường Đoan Tĩnh cho thấy cách tháo gỡ một điểm nghẽn cụ thể, thì những việc đang diễn ra trên toàn địa bàn phường Móng Cái 3 lại cho thấy một chuyển biến lớn hơn đó là đối thoại đã trở thành cách tổ chức thực hiện công việc của cả hệ thống chính trị.
Với hơn 20.000 thửa đất cần rà soát, chuẩn hóa dữ liệu, công việc tưởng chừng chỉ thuộc về cơ quan chuyên môn lại được kéo về tận khu dân cư. Cán bộ cùng lực lượng cơ sở rà từng nhóm dữ liệu, hướng dẫn từng hộ bổ sung thông tin, làm rõ những trường hợp còn thiếu, còn sai. Phía sau mỗi dòng dữ liệu là một thửa đất, một hộ dân và một trách nhiệm phải được xác định rõ.
Chiến dịch khám sức khỏe toàn dân cũng được triển khai theo cách ấy. Để hàng nghìn người dân tiếp cận chính sách, cán bộ khu phố, đoàn thể và lực lượng cơ sở phải rà từng danh sách, tìm từng trường hợp chưa thực hiện, tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ ngay tại địa bàn dân cư.
Nhìn từ những việc cụ thể ấy, có thể thấy một thay đổi trong cách tổ chức thực hiện là chủ trương không đứng yên trên giấy; cán bộ cũng không chờ người dân đến trụ sở. Công việc được đưa về nơi người dân đang sống, còn trách nhiệm được giao đến đúng nơi phát sinh vấn đề. Đó là ranh giới giữa “gần dân” như một yêu cầu chung và “sát dân” như một phương thức lãnh đạo.
Khi cách làm ấy được thực hiện thống nhất từ cấp ủy, chính quyền đến chi bộ, khu phố, đoàn thể và từng cán bộ, đảng viên, “sát dân” không còn là lời kêu gọi, mà trở thành cách để chủ trương của Đảng đi vào đời sống bằng những việc cụ thể, có người chịu trách nhiệm và có kết quả để người dân kiểm chứng.
Đồng chí Phạm Thành Trung, Bí thư Đảng ủy phường Móng Cái 3, chia sẻ: “Khi triển khai những chủ trương tác động trực tiếp đến quyền lợi, đất đai và sinh kế của người dân, điều quan trọng nhất là phải đi từ thực tiễn. Chúng tôi không thể chỉ nắm tình hình qua báo cáo; việc gì liên quan trực tiếp đến dân thì phải xuống tận nơi, nghe trực tiếp, kiểm tra thực tế và phân loại rõ nội dung nào thuộc thẩm quyền của phường, nội dung nào cần kiến nghị cấp trên. Khi người dân hiểu rõ chủ trương và thấy quyền lợi chính đáng của mình được tôn trọng, sự đồng thuận sẽ bền vững hơn.”
Quan điểm ấy cũng là yêu cầu Ban Thường vụ Đảng ủy phường đặt ra đối với công tác giải phóng mặt bằng “quyết liệt nhưng chặt chẽ, bảo đảm vừa giữ tiến độ dự án, vừa giữ được niềm tin của Nhân dân”.
Khi sức dân trở thành điểm tựa của Đảng
Không phải mọi khó khăn ở phường Móng Cái 3 đều đã được giải quyết, mà vẫn còn những dự án phải tiếp tục tháo gỡ, vẫn còn những kiến nghị cần chờ cấp có thẩm quyền, vẫn còn những hồ sơ phải rà soát nhiều lần. Nhưng điều thay đổi rõ nhất là cách người dân và chính quyền cùng tiếp cận một vấn đề. Người dân không còn chỉ phản ánh rồi chờ đợi, mà họ biết kiến nghị của mình đang được xử lý đến đâu, còn cán bộ không thể dừng ở lời hứa, mà phải trở lại với dân bằng kết quả. Đó vừa là áp lực, vừa là thước đo trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên ở cơ sở.
Trong quá trình ấy, vai trò của chi bộ, trưởng khu phố và đảng viên được đặt vào những việc rất cụ thể: một tuyến đường cần mở rộng, một thửa đất cần xác minh, một điểm mất an ninh trật tự cần xử lý hay một hộ dân còn băn khoăn trước chủ trương. Mỗi việc đều trở thành phép thử đối với năng lực vận động, tổ chức thực hiện và nêu gương của người đảng viên. Ông Hoàng Văn Việt, Trưởng khu phố Hải Yên 1, phường Móng Cái 3 chia sẻ: “Điều người dân cần nhất không phải là nghe cho xong, mà là được giải thích bằng hồ sơ, bằng thực tế”.
Đồng chí Nguyễn Văn Phước, Ủy viên BTV Đảng ủy, Trưởng Ban Xây dựng Đảng Đảng ủy phường Móng Cái 3, chia sẻ: “Mỗi lần cán bộ xuống cơ sở là thêm một lần chủ trương được soi chiếu từ thực tiễn; mỗi kiến nghị được tiếp nhận, mỗi vướng mắc được tháo gỡ là thêm một bước củng cố sự đồng thuận trong nhân dân”.
Theo đồng chí Nguyễn Văn Phước, xây dựng Đảng từ cơ sở đôi khi bắt đầu từ những việc rất cụ thể, đó là một hàng rào được người dân tự nguyện lùi vào; một phần đất được đồng thuận nhường lại; một bộ hồ sơ được mở ra để cùng đối chiếu; một khúc mắc được giải thích đến nơi đến chốn. Đảng không hiện diện bằng những lời hô hào. Sự hiện diện ấy được đo bằng những lần cán bộ xuống với dân, bằng trách nhiệm được nhận sau mỗi kiến nghị và bằng những việc khó được kiên trì tháo gỡ đến cùng. Bởi khi cấp ủy, chính quyền đến gần dân hơn, lắng nghe kỹ hơn và giải quyết công việc cụ thể hơn, người dân sẽ có thêm cơ sở để tin tưởng. Khi niềm tin được tạo dựng từ những việc làm nhìn thấy được, sự đồng thuận không còn là điều phải tìm kiếm bằng những cuộc vận động đơn thuần, mà trở thành nguồn lực nội sinh của cộng đồng.
Những cuộc đối thoại ở các khu phố tại phường Móng Cái 3 đang cho thấy một chuyển biến đáng chú ý hơn việc giải quyết từng vụ việc riêng lẻ: “sát dân” không còn là yêu cầu về tác phong, mà đã trở thành phương thức lãnh đạo của tổ chức Đảng trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Và khi phương thức ấy được duy trì bằng minh bạch, bằng trách nhiệm và bằng những kết quả mà người dân có thể kiểm chứng, sức dân sẽ không chỉ là nguồn lực thực hiện chủ trương, mà còn là nơi bồi đắp niềm tin đối với Đảng ngay từ cơ sở.
