Ở khu phố Thống Nhất, xã Tiên Yên, câu chuyện về Dự án nâng cấp Quốc lộ 4B được bắt đầu từ những phần việc rất cụ thể. Tuyến đường đi qua phần đất của nhiều gia đình, trong đó có gia đình bà Lê Thị Huề.
Khoảng 3 ha đất rừng cùng một số công trình phụ của gia đình nằm trong phạm vi GPMB để thực hiện dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 4B. Những diện tích rừng ấy gắn với công sức gây dựng, chăm sóc của gia đình trong nhiều năm nên khi phải bàn giao mặt bằng, điều người dân không chỉ quan tâm tới diện tích bị ảnh hưởng, mà còn là quyền lợi, phương án bồi thường và những thay đổi đối với cuộc sống sau đó.
“Đất đai, rừng là công sức của gia đình qua nhiều năm. Khi Nhà nước thực hiện dự án, gia đình tôi cũng hiểu đây là công trình chung, nhưng gia đình vẫn muốn được giải thích rõ những phần việc liên quan đến mình. Khi hiểu rõ rồi thì mới yên tâm phối hợp”, bà Lê Thị Huề chia sẻ.
Hiểu được những băn khoăn rất đời thường ấy, công việc của cán bộ làm giải phóng mặt bằng là bắt đầu đi vào từng trường hợp cụ thể.
Anh Phạm Ngọc Minh, cán bộ Trung tâm Cung ứng Dịch vụ xã Tiên Yên, là người có nhiều kinh nghiệm trong công tác GPMB, trực tiếp tham gia cùng các Tổ công tác của huyện Tiên Yên (cũ), nay là xã Tiên Yên để tuyên truyền, vận động các hộ dân trong phạm vi GPMB các dự án được triển khai trên địa bàn. Anh hiểu rằng kinh nghiệm không thể thay thế việc lắng nghe. Mỗi hộ dân có một hoàn cảnh, một mối quan tâm khác nhau, nên cách giải thích cũng phải bắt nguồn từ chính điều mà người dân cần được biết.
“Làm công tác GPMB không thể chỉ cầm hồ sơ đến rồi nói cho dân nghe. Mình phải nghe dân trước, họ hỏi gì thì mình trả lời điều đó; nội dung nào chưa rõ thì kiểm tra lại. Có vấn đề phải phối hợp với các bộ phận khác thì mình ghi nhận để cùng giải quyết”, anh Minh nói.
Trước mỗi lần xuống địa bàn, anh Minh thường rà soát hồ sơ, nắm những nội dung liên quan đến từng hộ dân, từng trường hợp. Nhưng khi gặp người dân, việc đầu tiên vẫn là nghe. Có cuộc trao đổi chỉ tập trung vào một nội dung, cũng có lần kéo dài hơn vì sau khi được giải thích, người dân lại đặt thêm những câu hỏi khác.
“Liên quan trực tiếp đến đất đai, tài sản của người dân thì cán bộ càng phải kiên trì. Có những việc mình nghĩ đã nói rõ rồi nhưng người dân vẫn còn điều chưa hiểu. Khi ấy mình phải giải thích lại, chứ không thể nghĩ rằng đã nói một lần là xong”, anh Minh tâm sự.
Với gia đình bà Huề, những nội dung liên quan đến diện tích rừng, công trình bị ảnh hưởng và các bước thực hiện tiếp theo được trao đổi trực tiếp. Những điều chưa rõ tiếp tục được kiểm tra, những nội dung cần phối hợp được ghi nhận. Sự đồng thuận vì thế không đến từ một lời vận động, mà hình thành qua quá trình gặp gỡ, trao đổi và giải quyết từng vấn đề.
“Có những lúc gia đình cũng phải cân nhắc, nhưng khi cán bộ đến tận nơi, giải thích cụ thể thì gia đình đã hiểu hơn. Khi đã hiểu chính sách, hiểu công việc chung thì gia đình đã tự nguyện bàn giao toàn bộ diện tích đất rừng trong phạm vi GPMB để triển khai dự án”, bà Huề cho biết.
Sau 3 tháng triển khai tuyên truyền, vận động, 190/190 số hộ dân, tổ chức, cá nhân có diện tích thực hiện GPMB đã hoàn thành công tác kiểm đếm, đền bù và bàn giao mặt bằng cho nhà thầu triển khai thi công theo kế hoạch. Kết quả ấy không chỉ là một con số về tiến độ, mà phía sau là quá trình cán bộ bám địa bàn, gặp từng hộ dân và xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện.
Nhưng nếu GPMB đặt cán bộ yêu cầu gần dân, thấu hiểu dân, thì chuyển đổi số lại đặt họ trước một yêu cầu khác, đó là phải tự thay đổi chính mình.
Chị Phùn Thị Hiền, phụ trách tiếp nhận hồ sơ đất đai, xây dựng tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công xã bước vào công việc ấy từ những thao tác cụ thể. Những phần việc trước đây đã quen với cách làm cũ nay phải thực hiện trên môi trường mới. Muốn hướng dẫn đồng nghiệp, chị phải tự học, tự thao tác và tự tháo gỡ những điểm chưa rõ.
“Lúc đầu có những thao tác mình cũng chưa quen, nhưng nếu mình chờ người khác hướng dẫn thì mình không thể hướng dẫn lại cho ai. Vì vậy, tôi cứ tự làm trước, chỗ nào chưa rõ thì tìm hiểu thêm, làm đi làm lại cho đến khi thành thạo”, chị Hiền chia sẻ.
Từ một người tự học, chị dần trở thành người hướng dẫn lại cho đồng nghiệp. Điều chị quan tâm không phải mình biết trước bao lâu, mà là sau khi mình làm được, người khác cũng có thể làm được.
“Có người ban đầu còn lúng túng, phải hỏi từng bước. Sau đó họ tự thao tác được thì tôi thấy rất vui. Mình đi trước một chút để người khác bớt khó khăn, công việc chung cũng thuận lợi hơn”, chị Hiền tâm sự.
Với cán bộ cơ sở, cái khó nhiều khi không nằm ở một nhiệm vụ riêng lẻ, mà ở việc phải liên tục thích ứng với những yêu cầu mới. Một chủ trương muốn đi vào cuộc sống cần người giải thích, người tổ chức thực hiện, người trực tiếp xử lý từng hồ sơ; một phương thức làm việc mới muốn trở thành thói quen cũng cần những người dám học trước, làm trước và chia sẻ lại.
Bởi vậy, “đảng viên đi trước” ở cơ sở không nhất thiết phải là những việc lớn lao. Đó có thể là một cán bộ chịu khó xuống địa bàn thêm một lần, một người kiên nhẫn giải thích thêm một lần, một cán bộ tự học trước một cách làm mới, hay một người chủ động nhận phần việc mà người khác còn lúng túng.
Ở cơ sở, có những việc không thể giải quyết bằng một cuộc họp. Có vấn đề phải trở lại lần thứ hai, có hồ sơ phải rà soát thêm, có cách làm phải thử rồi điều chỉnh.
Ở Tiên Yên, câu chuyện đảng viên đi trước được bắt đầu từ chính những điều bình dị ấy, đó là gần dân hơn một bước, chủ động hơn một bước, nhận việc khó sớm hơn một bước. Khi người cán bộ thật sự bước vào công việc, những nút thắt dù nhỏ cũng có thêm cơ hội được tháo gỡ; khi người đảng viên làm trước, sự thay đổi ở cơ sở cũng có thêm một điểm tựa để bắt đầu.
