Với không gian phát triển mới gồm cả đô thị, nông nghiệp, lâm nghiệp, vùng ven biển, bãi triều và hệ thống đảo nằm trong cùng một chỉnh thể quản lý, xã Đầm Hà có điều kiện để tính toán phân bổ nguồn lực, tổ chức hạ tầng và lựa chọn những động lực tăng trưởng có tính dài hạn.
Định hình không gian kinh tế biển đa chức năng
Với xã Đầm Hà, sáp nhập không đơn thuần là câu chuyện “cộng” thêm diện tích, dân số hay nguồn lực. Điều quan trọng hơn là sau sáp nhập, địa phương có điều kiện nhìn lại toàn bộ không gian phát triển bằng một tư duy khác. Từ trung tâm xã đến các vùng sản xuất; từ những cánh đồng, các khu rừng đến bãi triều, mặt biển và các đảo, mỗi khu vực được đặt trong mối quan hệ với nhau.
Quy hoạch vì thế không còn là câu chuyện riêng của từng ngành, từng địa bàn, mà phải trả lời một bài toán lớn hơn: Tổ chức không gian thế nào để các lợi thế bổ trợ cho nhau, tạo thành sức mạnh tổng hợp. Đây cũng là hướng Đầm Hà đang cụ thể hóa trong các nghị quyết, chương trình công tác và định hướng phát triển nhiệm kỳ 2025-2030. Trong đó, kinh tế biển, nuôi trồng thủy sản, du lịch biển - đảo, thu hút đầu tư và ứng dụng khoa học công nghệ được xác định là những hướng đi quan trọng.
Lợi thế của Đầm Hà nằm ở chính không gian biển rộng với hệ thống bãi triều, vùng cửa sông và các đảo. Theo định hướng quy hoạch, địa phương có vùng nuôi trồng thủy sản trên biển hơn 5.600ha, cùng khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao về thủy sản quy mô khoảng 435ha.
Nhưng biển rộng chưa đồng nghĩa với phát triển lớn nếu không giải được bài toán quy hoạch, hạ tầng, công nghệ, môi trường và thị trường. Đây là lý do các đồ án quy hoạch mới đang mở thêm những lớp giá trị cho không gian biển - đảo. Khu du lịch sinh thái kết hợp nuôi trồng thủy sản tại đảo Vạn Vược; các khu du lịch nghỉ dưỡng phía Nam và phía Tây đảo Núi Cuống... đang được định hình theo hướng khai thác đồng thời giá trị cảnh quan, sinh thái, du lịch và kinh tế biển.
Cách tiếp cận này cho thấy một tư duy đang dần rõ nét: Biển không chỉ để nuôi thủy sản, mà phải trở thành một không gian kinh tế đa chức năng. Trong không gian ấy, vùng nuôi, khu du lịch, dịch vụ hậu cần, hạ tầng giao thông và các khu vực bảo tồn phải được tính toán trong cùng một tổng thể. Mục tiêu cuối cùng không phải khai thác biển bằng mọi giá, mà tạo ra giá trị cao hơn trên mỗi đơn vị diện tích, đồng thời giữ được nền tảng sinh thái cho phát triển lâu dài.
Tạo thế và lực cho những bước đi lớn
Thời gian qua, địa phương liên tục tổ chức kiểm tra, xử lý tình trạng quây lấn, sử dụng trái phép bãi triều và mặt biển; tháo dỡ các công trình, vật tư nuôi trồng thủy sản vi phạm, đồng thời vận động người dân chuyển đổi phương thức sản xuất theo quy hoạch.
Tại khu vực Cồn Độc, riêng một đợt cao điểm giữa tháng 7/2026, lực lượng chức năng đã tháo dỡ cọc, lưới vây và vật tư nuôi trồng thủy sản trái phép trên diện tích 25ha. Ông Lương Quốc Thịnh, Phó Chủ tịch UBND xã Đầm Hà, cho biết: Xã xác định quản lý, sử dụng khu vực biển và bãi triều phải thực hiện đúng quy hoạch, đúng quy định pháp luật; kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm, đồng thời tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu và đồng thuận. Việc lập lại trật tự hướng tới sắp xếp lại hoạt động nuôi trồng thủy sản theo hướng tập trung, ổn định, bền vững hơn. Khi mặt biển được quản lý rõ ràng, người dân có cơ sở yên tâm đầu tư; doanh nghiệp cũng có điều kiện tham gia những dự án quy mô lớn.
Đây là bước chuyển quan trọng: Từ cách làm manh mún, tự phát sang quản trị không gian biển bằng quy hoạch, pháp lý và dữ liệu. Tại Đầm Hà, Công ty Việt Úc Quảng Ninh là một trong những doanh nghiệp tiêu biểu cho hướng phát triển thủy sản công nghệ cao. Không chỉ trực tiếp sản xuất, doanh nghiệp còn đứng ở một mắt xích quan trọng của chuỗi giá trị - sản xuất con giống.
Theo ông Đỗ Văn Cường, Giám đốc Công ty Việt Úc Quảng Ninh: Hiện nay, doanh nghiệp chiếm khoảng 60% thị phần tôm giống từ Thanh Hóa trở ra, trung bình cung cấp 1,2-1,5 tỷ con giống mỗi năm. Việc sản xuất tôm giống luôn tuân thủ quy trình nghiêm ngặt về kỹ thuật, môi trường. Đối với thị trường Quảng Ninh, đơn vị đã nhận được sự tín nhiệm cao của khách hàng bằng chất lượng tôm giống, bằng sự tận tụy trong chuyển giao công nghệ, hướng dẫn của đội ngũ kỹ thuật lành nghề đối với người nuôi. Dư địa của ngành thủy sản Quảng Ninh nói chung, Đầm Hà nói riêng còn rất lớn, song muốn phát triển bền vững phải chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang quy mô tập trung, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, kiểm soát chất lượng con giống, môi trường và quy trình nuôi.
Không gian biển được tổ chức lại theo quy hoạch, kết nối chặt chẽ giữa sản xuất giống, vùng nuôi, dịch vụ, chế biến và tiêu thụ là hướng đi mà Đầm Hà đang hướng tới. Từ cách làm ấy cho thấy quy hoạch không gian biển không chỉ nằm trên bản đồ. Đó là quá trình tổ chức lại cả chuỗi phát triển: Từ mặt nước, vùng nuôi đến hạ tầng, chế biến, dịch vụ, môi trường và sinh kế.
Từ nghị quyết đến quy hoạch, từ việc thu hút doanh nghiệp đến lập lại trật tự mặt biển, từ phát triển kinh tế đến bảo vệ môi trường và sinh kế, cách làm để mở hướng phát triển không gian biển vững chắc đang dần định hình. Sáp nhập đã mở rộng địa giới Đầm Hà nhưng điều đáng kỳ vọng hơn là địa phương đang từng bước mở lối phát triển của mình. Và trong không gian ấy, biển không còn là phần “phía ngoài” của Đầm Hà, mà đang trở thành một trong những trung tâm của chiến lược phát triển mới.
